qonbiokimyosi

PPTX 29 pages 1.5 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

qon biokimyosi qon biokimyosi qon, limfa, to`qima suyuqligi organizm ichki muhitini tashkil qiluvchi suyuq biriktiruvchi to`qima hisoblanadi. qonning kimyoviy tarkibi murakkab bo`lib, unda turli vazifalarni bajaruvchi organik va anorganik moddalar erigan holatda uchraydi. uning asosiy funktsiyalaridan biri organizm tarkibining nisbiy doimiyligini saqlashdir. sog`lom odamda qon tarkibini tasodifiy o`zgarishlari nerv-gumoral boshqaruvi orqali nisbiy doimiylikka keltiriladi. biroq, patologik holatlarda bu mexanizm me’yoriy holatni ta’minlay olmay qolishi mumkin va unda uning tarkibidagi moddalar miqdori kamayishi yoki ko`payishi tomoniga o`zgaradi. umuman, organizmning turli patologik holatlariga qon ma’lum darajada o`z tarkibini o`zgartirish orqali javob beradi. qonning umumiy miqdori tana massasining o`rtacha 7-8% ini tashkil qilib, hajmi 4,5-5,0 litrga teng. fiziologik holatda uning bir qismi qon depolarida saqlanadi. qon miqdorini ko`p qismini yo`qotish o`limga olib keladi. qon o`zida suspenziyalik, kolloidlik va elektrolitik xususiyatlarni mujassamlashtirgan. suspenziyalik va elektrolitik xususiyati kationlar va anionlarga bog`liq. qonning 83% i suv, qolgani esa quruq moddalar. qonning yopishqoqligi va zichligi 1,050- 1,060 …

2 / 29

bo`lmaydi. tibbiyot amaliyotida tashxis va davolash maqsadlarida qon, plazma va zardobdan keng foydalaniladi. qon plazmasi tarkibining 90% suv, 7-8% oqsil, 0,1% qand, 0,9% mineral tuzlardan iborat. eritrotsitlar qon hujayralarining asosiy qismini tashkil etadi, ularning yashash muddati o`rtacha 4 oy. eritrotsitlarda yadro, ribosoma, mitoxondriya singari hujayra organoidlari bo`lmaganligi uchun ularda oqsillar sintezlanmaydi, aerob oksidlanish jarayonlari yo`q. ular asosan glikoliz jarayonida ishlanadigan anaerob tipdagi energiyadan foydalanadi. qonning barcha eritrotsitlari 1 soat davomida 0,7 g atrofida glyukoza iste’mol qiladi. eritrotsitlarni faoliyat ko`rsatishida qon plazmasi bilan eritrotsitlardagi moddalar kontsentratsiyasi farqini saqlanishi, faol transporti amalga oshirilishida membranalarda atf energiyasi bo`lishi shart. eritrotsitlar kislorod tashuvchi vazifasini bajarishida zaharli ta’sirlardan va boshqa oksidlovchi moddalar ta’siridan saqlanishi uchun atf energiyasidan tashqari nadh2 va nadfh2 kofermentlari kerak. eritrotsitlarning bu omillarga bo`lgan ehtiyoji eritrotsitlarda kechadigan anaerob glikoliz va glyukozaning pentozofosfat yo`li bilan parchalanish jarayonlari hisobiga ta’minlanadi. gemoglobin tarkibidagi temir fe+2 ko`rinishida bo`ladi. kislorod va boshqa oksidlovchi moddalar ta’sirida gemoglobin tarkibidagi …

3 / 29

di. ushbu holat pentozofosfat yo`lining birinchi fermenti glyukozo-6- fosfatdegidrogenaza faolligini irsiy past bo`lishi tufaylidir. mazkur sifatdagi odamlarni oksidlovchi moddalar ta’siriga sezgirligi ko`proq. neytrofillar himoya vazifasini bajaradi. ular antimikrob xususiyatiga, shuningdek, halok bo`lgan mikroorganizmlarni, zararlangan to`qima bo`laklarini yutish va parchalash xossalariga ega. neytrofillar hujayralarda oqsil biosintezi amalga oshishida muhitning o`zgaruvchan sharoitiga moslasha oladilar. hujayra funktsiyalarini energetic ta’minoti - glikoliz miqdori oksidlanishli fosforlanish yo`li bilan amalga oshadi. hujayralar tomonidan yutilgan glyukoza pentozofosfatli siklda parchalanadi va glikogen sintezida ishtirok etadi. neytrofillarni antimikrob xususiyati ular tarkibida h202 hosil qiluvchi (miyelinperoksidaza) va superoksidli radikal (nadfh – oksidaza) hisobiga amalga oshadi. h202 va superoksidli radikal kuchli oksidlovchi sifatida fagotsitoz jarayonida mikroblarni o`ldiradi. neytrofillarning boshqa yana bir xususiyati yutilgan moddani parchalab yuboradigan, ulardagi ko`p sonli gidrolitik fermentlar lizosomalar – mavjudligi. bundan tashqari neytrofillar mikrob hujayralarini eritadigan lizotsim moddasiga ham ega. bazofillar faol ravishda allergiya vaqtida suyak iligi - ko`mikda hosil bo`ladi. ular allergik reaktsiyalarda, qonning ivish jarayonida …

4 / 29

ishtirokchisi bo`lganligi sababli organism sensibilizatsiyasida ular miqdori oshadi. eozinofillar oz bo`lsada oqsil sintezlay oladi. energiya hosil bo`lishi asosan faol glikolizga bog`liq; oksidlanishli fosforlanish nisbatan kam. neytrofillar singari eozinofil hujayralarida peroksidaza va lizosomal fermentlarining katta to`plami mavjud, lekin lizotsim uchramaydi. eozinofillar gistaminni to`plash va faolsizlantirish xususiyatiga ega, ularda trombning ―erishida‖ ishtirok etuvchi profibrinolizin, bradikininni faolsizlantiruvchi – kininaza fermentlari mavjud limfotsitlar gumoral va hujayra ichki immunitetini shakllanishida muhim vazifani bajaradi. limfotsitlarning ixtisoslashgan funktsiyasi immunoglobulinlar konveyer holida ishlab chiqarishni talab etadi. ular faolligi jihatidan nafaqat hamma qon hujayralari, boshqa organ va to`qimalardagidan ham yuqori bo`lgan kuchli oqsil sintezlovchi apparatga ega. limfotsitlarda aerob energiya ishlab chiqarish mexanizm glikolizga nisbatan faolroq. trombotsitlar qon ivishining hamma bosqichlarida ishtirok etadi. ularda rnk va oqsil sintezi uchun zarur barcha komponentlar bor. energiya hosil bo`lishi ko`proq glikoliz jarayoniga bog`liq. trombotsitlarda turli xil modda almashinuvi reaktsiyalarini kuzatsa bo`ladi. tarkibida katta miqdorda serotonin to`planadi. qonning biokimyoviy vazifalari va tavsifi. qon quyidagi …

5 / 29

ng farqidir. alveolalar havosida o2 partsial bosimi simob ustunida 100 mm ga teng bo`lganda, bu ko`rsatkich hujayralararo suyuqlikda 35 mm ga teng. organizmda co2 ni bir qismi qonda erigan holda, bir qismi gemoglobinga birikib karbgemoglobin holida, asosiy qismi esa khco3 holatida o`pkaga tashib keltiriladi. kislorodni qondan to`qima suyuqligiga o`tkazilishida ularning kontsentratsiya gradiyentidan tashqari, hujayralardan qo`shimcha miqdorda qonga o`tgan co2 ham rol o`ynaydi. karbonat angidridi gemoglobinning kislorodga yaqinligini kamaytiradi. bu hodisada eritrotsitda co2 ni karboangidraza fermenti ta’sirida h2o bilan h2co3 ga aylanishiga bog`liq. h2co3 kuchsiz, turg`un kislota bo`lmaganligi uchun h+ + hco3- ionlariga parchalanadi. hosil bo`lgan h+ protonlar gemoglobinni oqsil qismidagi ba’zi kislotali guruhlariga birikadi, oksigemoglobinda kislorodga yaqinligini pasaytiradi, natijada kislorod oksigemoglobinni ajralib, to`qimalarga o`tadi. ana shu 65 mm ni tashkil etuvchi farq kislorodni alveolalardan qonga va qondan to`qimalarga o`tishini ta’minlovchi omil hisoblanadi. mitoxondriyalarda kislorod sarflanib, suvga aylanishi, hujayrada kislorod vakuumini hosil qiladi va havodan olingan eritrotsitlardagi kislorod go`yo shu ―vakuum‖ni …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qonbiokimyosi"

qon biokimyosi qon biokimyosi qon, limfa, to`qima suyuqligi organizm ichki muhitini tashkil qiluvchi suyuq biriktiruvchi to`qima hisoblanadi. qonning kimyoviy tarkibi murakkab bo`lib, unda turli vazifalarni bajaruvchi organik va anorganik moddalar erigan holatda uchraydi. uning asosiy funktsiyalaridan biri organizm tarkibining nisbiy doimiyligini saqlashdir. sog`lom odamda qon tarkibini tasodifiy o`zgarishlari nerv-gumoral boshqaruvi orqali nisbiy doimiylikka keltiriladi. biroq, patologik holatlarda bu mexanizm me’yoriy holatni ta’minlay olmay qolishi mumkin va unda uning tarkibidagi moddalar miqdori kamayishi yoki ko`payishi tomoniga o`zgaradi. umuman, organizmning turli patologik holatlariga qon ma’lum darajada o`z tarkibini o`zgartirish orqali javob beradi. qonning umumiy miqdori tana m...

This file contains 29 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "qonbiokimyosi", click the Telegram button on the left.

Tags: qonbiokimyosi PPTX 29 pages Free download Telegram