asfiksiya: sabablari, oqibatlari va birinchi yordam

PPTX 10 pages 11.2 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 11.2 MB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

asfiksiya: sabablari, oqibatlari va birinchi yordam bu taqdimotda biz hayot uchun xavfli bo'lgan asfiksiya holatini chuqur o'rganamiz, uning sabablarini, inson tanasiga ta'sirini, tezkor yordam ko'rsatish usullarini va oldini olish choralarini batafsil ko'rib chiqamiz. asfiksiya — kislorod yetishmovchiligi yoki karbonat angidridning ortiqcha bo‘lishi natijasida nafas olishning buzilishi holati bo‘lib, tezkor tibbiy aralashuvni talab qiladi. 1 asfiksiya nima? ta'rif va umumiy ma'lumot asfiksiya (bo'g'ilish) — bu organizmga kislorod yetishmasligi va to'qimalarda karbonat angidridning to'planishi tufayli yuzaga keladigan og'ir patologik holat. bu, odatda, nafas olish yo'llarining to'silishi yoki nafas olish yuzasining buzilishi natijasida sodir bo'ladi. nafas olish yetishmovchiligi organizmning hayotiy funktsiyalari uchun zarur bo‘lgan miqdorda kislorodni o‘zlashtira olmasligi yoki karbonat angidridni chiqarib yubora olmasligi. gipoksiya va giperkapniya asfiksiya paytida qonda kislorod miqdori (gipoksiya) keskin kamayadi, karbonat angidrid miqdori (giperkapniya) esa oshib ketadi. miya shikastlanishi xavfi miya kislorod yetishmovchiligiga juda sezgir. bir necha daqiqalik gipoksiya miya hujayralarining qaytarilmas shikastlanishiga olib kelishi mumkin. asfiksiya sabablari …

2 / 10

ingospazm (hiqildoq spazmi) tufayli havo kirishini to‘xtatadi. atrof-muhitda kislorod yetishmovchiligi yopiq, ventilyatsiyasiz joylarda (masalan, eski quduqlar, sisternalar) kislorod konsentratsiyasi keskin pasayishi yoki zaharli gazlar (uglerod oksidi) to‘planishi. bo'yinning siqilishi (bo'g'ilish) arqon, kamar yoki boshqa narsa bilan bo'yin siqilishi natijasida nafas yo'llari va bo'yin arteriyalari to'silib, miyaga qon ta'minoti buziladi. 3 asfiksiyaning ichki sabablari (kasalliklar, shikastlanishlar) tashqi omillardan farqli o'laroq, ichki sabablar organizm ichidagi kasalliklar yoki shikastlanishlar natijasida nafas olish funksiyasining buzilishi bilan bog'liq. o'pka kasalliklari og'ir bronxial astma xuruji, pnevmoniya, o'pka shishi yoki surunkali obstruktiv o'pka kasalligi (so'pk) kabi holatlar o'pkaning gaz almashinuvini sezilarli darajada pasaytiradi. allergik reaksiyalar anafilaktik shok paytida hiqildoqning shishishi (kvinke shishi) nafas yo‘llarini keskin toraytirib, havo o‘tishini imkonsiz qiladi. ko'krak shikastlanishlari qovurg'a sinishlari, pnevmotoraks (o'pka yirtilishi va ko'krak bo'shlig'iga havo kirishi) yoki gemotoraks (ko'krak bo'shlig'iga qon quyilishi) nafas olish harakatini cheklaydi. nerv-mushak buzilishlari botulizm, o‘tkir poliomielit yoki orqa miya shikastlanishlari kabi kasalliklar nafas olish mushaklarini (diafragma …

3 / 10

axikardiya), keyinroq esa, kislorod yetishmovchiligi kuchayganda, yurak ritmi sekinlashadi (bradikardiya) va oxir-oqibat yurak to'xtashi (asistoliya) sodir bo'lishi mumkin. qon bosimi pasayadi, bu esa to'qimalarning qon bilan ta'minlanishini yomonlashtiradi. o'pka va nafas yo'llari: o'pka qon tomirlarining spazmi (torayishi) kuzatiladi. agar asfiksiya suvda cho'kish natijasida bo'lsa, o'pka shishi rivojlanishi mumkin. qon kislorod bilan yetarli darajada to'yinmaydi, bu esa gipoksiyani yanada kuchaytiradi. buyraklar va jigar: uzoq muddatli kislorod yetishmovchiligi ushbu a'zolarda ham disfunksiyaga, jumladan, buyrak yetishmovchiligiga olib kelishi mumkin. 5 asfiksiya beligilari: tez tanib olish muhimligi asfiksiyani qanchalik tez aniqlasak, hayotni saqlab qolish imkoniyati shunchalik yuqori bo'ladi. belgilar nafas olish qiyinlashganda tez o'zgaradi. boshlang'ich bosqich (kompensatsiya) qisqa muddatli, lekin keskin nafas qisishi va nafas olishning tezlashishi kuzatiladi. teri rangi odatda qizaradi, puls tezlashadi, qon bosimi ko'tariladi. jabrlanuvchi vahima ichida bo'lishi mumkin. ikkinchi bosqich (sianoz va xuruj) kislorod yetishmovchiligi oshadi. teri va shilliq pardalar (lablar, barmoq uchlari) ko'karadi (sianoz). nafas olish harakatlari konvulsiv tus …

4 / 10

sh refleksi: yutish refleksi yetarli darajada rivojlanmaganligi sababli, ovqat yoki qusuq massalari osongina nafas yo'llariga tushishi mumkin (aspiratsiya). kichik o'yinchoqlar xavfi: bolalar atrofidagi hamma narsani og'ziga solishga moyil bo'lgani uchun mayda o'yinchoqlar, tangalar yoki yong'oqlar doimiy xavf tug'diradi. tashqi bosim: yumshoq yostiqlar, adyollar yoki kattalarning ustida uxlab qolishi natijasida bosim ostida qolib, bo'g'ilish ehtimoli yuqori. chaqaloqlar xonasida xavfsizlik choralariga qat'iy rioya qilish asfiksiya xavfini sezilarli darajada kamaytiradi. 7 birinchi yordam ko'rsatish: hayotni saqlab qolish uchun tezkor harakatlar asfiksiya holatida har bir soniya qadrli. agar begona jism tufayli bo'g'ilish yuzaga kelsa, darhol gimlik usulini (heimlich maneuver) qo'llash kerak. 1 1. vaziyatni baholash jabrlanuvchining yo‘talayotganini, nafas ololmayotganini so‘rang. agar kishi gapira olmasa yoki nafas ololmasa, darhol harakatni boshlang. 2 2. 103/112 raqamiga qo'ng'iroq qilish yordam so‘rash uchun darhol favqulodda xizmatlarga qo‘ng‘iroq qiling yoki yon-atrofdagilardan qo‘ng‘iroq qilishni so‘rang. 3 3. gimlik usuli (kattalar) jabrlanuvchining orqasiga turib, ikkala qo‘lni qovurg‘alar osti va kindik ustiga …

5 / 10

yniqsa go'sht, uzum va yong'oqlarni mayda qismlarga bo'lib yeyishni o'rganing. ovqatlanayotganda gaplashmaslikka harakat qiling. suv havzalari xavfsizligi suvda cho'milish vaqtida bolalarni doimo nazorat qiling. katta yoshdagi odamlar ham mast holatda suvga kirmasliklari kerak. suv havzalari atrofida to'siqlar o'rnatish muhim. gaz xavfsizligi uy va yopiq joylarda isitish moslamalaridan foydalanganda, xonalarni muntazam shamollating. uglerod oksidi (co) detektorlarini o'rnating, chunki bu gaz hidsiz va rangsizdir. birinchi yordamni o'rganish gimlik usuli va yurak-o'pka reanimatsiyasi (yo'r) kurslarida qatnashing. bu ko'nikmalar har qanday kutilmagan vaziyatda hayotni saqlab qolishga yordam beradi. 9 xulosa va asosiy tavsiyalar asfiksiya – jiddiy tibbiy favqulodda holat bo‘lib, tezkor va to‘g‘ri harakatlarni talab qiladi. biz o'rgangan bilimlar hayotni saqlab qolishga yordam beradi. asosiy tavsiyalarimiz quyidagilardan iborat: ehtiyotkorlik va nazorat: bolalar xavfsizligiga doimiy e'tibor bering va potentsial xavf manbalarini yo'q qiling. tezkor harakat: bo'g'ilish belgilari paydo bo'lganda, vahimaga tushmang va darhol gimlik usulini qo'llang. tayyorgarlik: yo'r ko'nikmalarini yangilab turing. bu bilimlar nafaqat o'zingizni, …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "asfiksiya: sabablari, oqibatlari va birinchi yordam"

asfiksiya: sabablari, oqibatlari va birinchi yordam bu taqdimotda biz hayot uchun xavfli bo'lgan asfiksiya holatini chuqur o'rganamiz, uning sabablarini, inson tanasiga ta'sirini, tezkor yordam ko'rsatish usullarini va oldini olish choralarini batafsil ko'rib chiqamiz. asfiksiya — kislorod yetishmovchiligi yoki karbonat angidridning ortiqcha bo‘lishi natijasida nafas olishning buzilishi holati bo‘lib, tezkor tibbiy aralashuvni talab qiladi. 1 asfiksiya nima? ta'rif va umumiy ma'lumot asfiksiya (bo'g'ilish) — bu organizmga kislorod yetishmasligi va to'qimalarda karbonat angidridning to'planishi tufayli yuzaga keladigan og'ir patologik holat. bu, odatda, nafas olish yo'llarining to'silishi yoki nafas olish yuzasining buzilishi natijasida sodir bo'ladi. nafas olish yetishmovchiligi organizmni...

This file contains 10 pages in PPTX format (11.2 MB). To download "asfiksiya: sabablari, oqibatlari va birinchi yordam", click the Telegram button on the left.

Tags: asfiksiya: sabablari, oqibatlar… PPTX 10 pages Free download Telegram