tilshunoslik maktablari va ularning amaliy asosi

DOCX 10 стр. 28,6 КБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 28,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: tilshunoslik maktablari va ularning amaliy asosi tayyorladi: kirish 1. lingvistik maktablar: asosiy yo'nalishlar 2. nazariy asoslar va metodologiyalar 3. amaliy qo'llanilishi va ta'siri xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish kirish qismi auditoriyani mavzuga jalb qilish uchun mo'ljallangan bo'lib, unda mavzuning dolzarbligi va amaliy ahamiyatini 20-30 so'z bilan qisqacha tushuntirish lozim. kirishda nutqning maqsadini aniq belgilash, jumladan, tinglovchilarga taqdimotdan keyin nimalarni bilishlari yoki qanday amaliy ko'nikmalarga ega bo'lishlari 25-35 so'z bilan aytilishi kerak. kirishda taqdimotning asosiy qismlari va ularning tartibi bo'yicha qisqacha yo'l xaritasi beriladi, bunda har bir bo'limning mazmuni 20-40 so'z bilan aniq ifodalanishi lozim. linguistik maktablar: umumiy ko'rinish strukturalizm 20-asrda ferdinand de sossyur tomonidan ilgari surilgan boʻlib, tilni oʻzaro bogʻlangan elementlar tizimi sifatida oʻrganadi, nutqni esa “langue”ning namoyishi deb biladi. generativ tilshunoslik, noam xomskiy tomonidan asos solingan, til qobiliyatining tugʻma ekanligini taʼkidlaydi va universal grammatika konsepsiyasini ilgari suradi, jumla tuzilishini …

2 / 10

aradigma va 3)sintagma bo'lib, ular tilning ichki tuzilishini tushunishga va amaliyotda turli xil vazifalarni hal qilishga imkon beradi. pragmatizm va tilshunoslik pragmatizm tilshunoslikda so'zning 100% ma'nosini faqatgina kommunikativ vaziyatda aniqlashga urg'u beradi, nutqiy aktlar nazariyasi kabi yo'nalishlar bilan bog'liq. pragmatik tadqiqotlar 7 asosiy tamoyilga asoslanadi, jumladan, kontekstga bog'liqlik, niyatni aniqlash va nutqiy harakatlarning 5 ta asosiy toifasini tahlil qilish muhim. aqshda 20-asrda rivojlangan pragmatizm, tilning amaliy qo'llanilishini, 3 asosiy komponenti bo'lgan nutqning kontekstini va kommunikativ maqsadini o'rganadi. generativ tilshunoslik va uning qo'llanilishi generativ tilshunoslik, noam chomskiy tomonidan ishlab chiqilgan bo'lib, tilni cheksiz gaplarni yaratish qobiliyatiga ega bo'lgan tug'ma qoidalar tizimi sifatida ko'radi. ushbu yondashuv sintaksisga katta e'tibor beradi, gap tuzilishini tushuntirish uchun daraxt diagrammalari va transformatsion qoidalardan foydalanadi, bu 1950-yillarda boshlangan. generativ tilshunoslik tabiiy tilni qayta ishlash, kompyuter lingvistikasi va til ta'limi sohalarida qo'llaniladi, masalan, avtomatik tarjima tizimlarini yaratishda muhim ahamiyatga ega. funksional tilshunoslik va amaliyot funksional tilshunoslikda 1930-yillarda praga …

3 / 10

asr o'rtalarida boshlangan, gender va ijtimoiy sinfning tilga ta'sirini tahlil qiladi, 3 ta asosiy nazariyadan foydalanib. til siyosati sotsiolingvistikaning muhim amaliy yo'nalishi bo'lib, milliy tillarni qo'llab-quvvatlash va 70 dan ortiq millat vakillarining tillarini himoya qilishga qaratilgan. psixolingvistika va til o'rganish psixolingvistika til o'rganishda nutqni idrok etishning kognitiv jarayonlariga, masalan, so'zlarni 200-300 millisekund ichida tanib olishga e'tibor qaratadi. til o'rganishda psixolingvistik tadqiqotlar l1 va l2 o'rganuvchilarning grammatik qoidalarni qanday o'zlashtirishini, xatolarni tahlil qilish orqali aniqlaydi. psixolingvistikaning amaliy ahamiyati til o'qitish metodikalarini takomillashtirishda namoyon bo'ladi, xususan, 7±2 qismli qisqa muddatli xotiradan unumli foydalanishda. diskurs tahlili va amaliy ahamiyati diskurs tahlili, 1960-yillarda paydo bo'lgan bo'lib, matnlarning tuzilishi va ijtimoiy kontekstini tahlil qiladi, masalan, siyosiy nutqlarda 2 xil ma'no qatlamini aniqlash. amaliy ahamiyati, misol uchun, reklama matnlarida iste'molchiga ta'sir etish usullarini aniqlashga yordam beradi, bunda 3 asosiy lingvistik vosita (metafora, giperbola, ironiya) qo'llaniladi. diskurs tahlili, ta'lim sohasida talabalarning 4 asosiy ko'nikmasi (tinglash, gapirish, o'qish, …

4 / 10

kognitiv tilshunoslik fikrlashni kategoriyalash, prototiplash va ramkalash orqali tahlil qiladi, bunda tushunchalar til orqali qanday shakllanishi o'rganiladi. mental leksikon tushunchasi kognitiv tilshunoslikda muhimdir, bu shaxsning miyasida saqlanadigan so'zlar va ularning ma'nolari, 2000 dan ortiq birlikni tashkil etadi. kognitiv tilshunoslik metaforani fikrlashning asosiy usuli sifatida ko'radi, bunda bir tushuncha sohasini boshqasiga (masalan, 'vaqt - pul' metaforasi) bog'lash muhim hisoblanadi. tarixiy-qiyosiy tilshunoslik va til evolyutsiyasi tarixiy-qiyosiy tilshunoslik 19-asrda paydo boʻlib, hind-yevropa tillari oilasining rekonstruktsiyasi orqali umumiy ildizlarni aniqlashga qaratilgan. bu tillarning evolyutsiyasini tushunishga yordam beradi. til evolyutsiyasi fonetik oʻzgarishlar, morfologik soddalashuv va sintaktik qayta qurishlar kabi jarayonlar orqali namoyon boʻladi. masalan, lotin tilidan roman tillarining paydo boʻlishi bunga misol boʻladi. grimm qonuni kabi tovush almashinish qonuniyatlari tarixiy-qiyosiy tilshunoslikda muhim rol oʻynaydi. bu qonuniyatlar tillarning 100 yillar davomidagi fonetik transformatsiyasini tushuntiradi. amaliy tilshunoslik: vaziyatlar va yechimlar amaliy tilshunoslik 20-asrning oʻrtalarida shakllandi va u til masalalarini hal etish uchun turli sohalarda (taʼlim, sud ekspertizasi) …

5 / 10

blar, asosiy dalillar va tadqiqotning 3 ta asosiy oqibatlarini qamrab olish lozim, shu bilan birga yangi ma'lumotlar kiritilmasligi shart. xulosa tadqiqotning 5 yoki 6 ta muhim jihatini ta'kidlashi, uning amaliy ahamiyatini ochib berishi va kelajakdagi tadqiqotlar uchun 2-3 ta yo'nalishni taklif qilishi lozim. xulosa tilshunoslik maktablari amaliyot bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, nazariyalar til o‘rganish va o‘qitish usullarini shakllantirishda muhim rol o‘ynaydi. foydalanilgan adabiyotlar 1. sapir, e. (1921). til: tilshunoslik tadqiqotiga kirish. harcourt, brace world. 2. bloomfield, l. (1933). til. holt, rinehart va winston. 3. chomsky, n. (1957). sintaktik tuzilmalar. mouton. 4. halliday, m.a.k. (1978). til: ijtimoiy semiotik nuqtai nazardan. edward arnold. 5 ( 0 0 0 ) ( 7 )

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tilshunoslik maktablari va ularning amaliy asosi"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: tilshunoslik maktablari va ularning amaliy asosi tayyorladi: kirish 1. lingvistik maktablar: asosiy yo'nalishlar 2. nazariy asoslar va metodologiyalar 3. amaliy qo'llanilishi va ta'siri xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish kirish qismi auditoriyani mavzuga jalb qilish uchun mo'ljallangan bo'lib, unda mavzuning dolzarbligi va amaliy ahamiyatini 20-30 so'z bilan qisqacha tushuntirish lozim. kirishda nutqning maqsadini aniq belgilash, jumladan, tinglovchilarga taqdimotdan keyin nimalarni bilishlari yoki qanday amaliy ko'nikmalarga ega bo'lishlari 25-35 so'z bilan aytilishi kerak. kirishda taqdimotning asosiy qismlari va ularning tartibi bo'yicha qisqacha yo'l xaritasi beriladi, bunda har bir bo'limnin...

Этот файл содержит 10 стр. в формате DOCX (28,6 КБ). Чтобы скачать "tilshunoslik maktablari va ularning amaliy asosi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tilshunoslik maktablari va ular… DOCX 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram