suv resurslarini muhofaza qilish

DOC 24 sahifa 466,0 KB Bepul yuklash

24 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 466,0 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 24

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 24

suv resurslarini muhofaza qilish reja: 1. suvning tabiatda aylanishi. 2. suvning ximiko-biologik xislatlari. 3. suv tanqisligi, uning ifloslanishi va tozalash yo'llari. 4. suvdan foydalanish va muhofazasi. 5. orol dengizining hozirgi ekologik holati. suv vodorod (11,11 %) bilan kislorod (88,89%)ning qo'shilishidan hosil bo'ladi. uning sodda formulasi h2o, suv bug'i (gidrol), suyuq suvning molekulasi ikki sodda molekula (h2o)2 -digidrolning qo'shilishidan tashkil topadi. muz esa udita sodda molekulaning (h2o)3-trigidrolning birikishidan yuzaga keladi. sayyorada suvning' umumiy miqdori 1,5-2,5 mlrd. km ga teng bo'lib, bir gektar yer betiga 30 t dan 50 mln.t suv to'g'ri keladi. yer yuzasidagi suvning miqdori quyidagi jadvallarda keltirilgan (5-jadval). olimlarning ko`pchiligi ham ilk sodda organizmlar suvda paydo bo`lganini tan olishadi. gidrosfera har doim yerning biosfera qatlamiga ta`sir ko`rsatib kelgan. barcha turdagi o`simliklar, hayvonlar tanasi va organizmida, tabiatdagi mineral cho`kindi tog` jinslarning va yer, tuproqning tarkibida hamda atmosferada ma`lum miqdorda suv mavjuddir. yer yuzida suv 3 xil holatda uchraydi, bular: suyuq, …

2 / 24

chuk suvlarining ulushi atigi 0,6 % ni tashkil qiladi. yer yuzidagi quruqlikdan har yili 41500 km.kub suv oqib chiqib okeanga tushadi. bu suv miqdori baykal ko`li suvidan 1,5 baravar ko`p demakdir. quruqlikdagi yillik suv oqimining 56% atlantika okeaniga va arktika suv havzalariga, 44 % tinch va hind okeani suv havzalariga, 2,5% berk suv havzalariga to`g`ri keladi. bu ko`rsatkichlardan ko`rinib turibdiki, sayyoramizda chuchuk suv zahiralari kam bo`lib, yer yuzi bo`ylab juda notekis taqsimlangan. suv bilan ekvatorial va mo`tadil mintaqalar boshqa mintaqalarga nisbatan yahshiroq ta`minlangandir. quruqlikdagi asosiy chuchuk suv manbai bu – daryolardir. daryolarning bir yillik suv sarfi 47 ming km. kubga teng. biroq ayrim hududlar ayniqsa, afrika, avstraliya materiklari, arabiston yarim oroli suv bilan juda kam ta`minlangan. yer yuzi aholisining faqat 1/3 qismigina sifatli suv ichmoqda, yana 1/3 qismi sifatsiz suv ichmoqda, qolgan qismi esa suvga bo`lgan ehtiyojini kam qondirmoqda yoki umuman qondirmayopti. yer sharida 2,5 mlrd aholi toza suvga muhtojdir. …

3 / 24

o'g'ri keladi. muzliklar suvining hajmini quyidagi ma'lumot yaqqol ko`rsatadi: agar yer yuzidagi barcha muzliklar eritib yuborilsa, dunyo okeanining sat hi 64 m ko`tarilib, uning maydoni 1,5 mln. km2 ortgan, quruqliklar maydoni esa unga ko`ra 1% kamaygan bo'lar edi. yerdagi chuchuk suvning umumiy hajmi 28,5 min. km3 bo'lib, u gidrosfera umumiy hajmining 2% ga yaqinini tashkil etadi. chuchuk suvning asosiy qismi hozircha bevosita foydalanilmaydi. antarktida, arktika, grenlandiya va yuqori tog'larda muzliklar shaklida saqlanib turganini hisobga olsak, u vaqtda yerdagi chuchuk suvning qolgan qismining jami 4,2 min. km3 ni yoki gidrosfera hajmining 0,3 % ini tashkil qiladi, xolos. chuchuk suv zaxiralarining ancha qismi daryo suvlariga to'g'ri keladi. ular inson foydalanishi uchun eng yaroqli suvlardir. barcha daryolar dunyo okeaniga kuniga 1 mln km3 suv quyadi. chuchuk suvlarning ancha miqdori (5449 mlrd m3) dunyoning turli materiklarida joylashgan suv omborlarida to'p langandir. suvning tabiatda aylanishi. suvning quyosh energiyasi va og'irlik kuchi ta'siri ostida gidrosfera, atmosfera, …

4 / 24

tomchilarining yerga tushishi, daryolar oqimi, tuproq va yer osti suvlarining harakati yuzaga keladi. ko`pincha, bu ikki ekologik omil birgalikda harakat qiladi. masalan, atmosfera sirkulyatsiyasiga ham issiqlik, ham og'irlik kuchi ta'sir qiladi. tabiatda suv to'xtovsiz harakatda bo'ladi. gidrosferaning turli qismlari o'rtasidagi suvning aylanma harakati tufayli barcha suv xillari o'zaro bog'langan (7-jadval). jadval suvning tabiatda aylanish vaqti n suv havzalarining nomlarii suvning aylanish vaqti, yil 1 dunyo okeani 2500, to`la suv aralashuvi 63 yil 2 yer osti suvlari 1400 yil 3 tuproq namligi 1 yil 4 qutb muzliklari va doimiy qorliklar 9700 yil 5 tog`, yuqori tog` muzliklari 1600 yil 6 yer osti doimiy muzliklar 10000 yil 7 ko`l suvlari, 17 yil 8 botqoq suvlari 5 yil 9 daryo o`zanidagi suv 16 kun 10 atmosferadagi namlik 8 kun 11 organizmdagi suv bir necha soat dengiz va okeanlar, yer yuzasidagi boshqa katta-kichik suv havzalaridan bug'langan suv, buglar yomg'ir, qor, do'l holida okeanlar va …

5 / 24

agi harakati bo'lib, sarflanish va tiklanishda bo'ladi. atmosfera yog'inlari materiklar yuzasiga tushib, tuproqlarga singadi, qisman tog' yonbag'irlari bo'ylab oqadi va daryolar, ko`llar hamda botqoqliklarni hosil qiladi. tuproqlarga shimilgan suvning bir qismi bevosita bug'lanib ketadi yoki o'simliklar bug'lantiradi, bir qismi esa yerning chuqur qismlariga shimilib, yer osti suvlarini hosil qiladi. yer osti suvlari esa daryo, ko`l va botqoqliklarning to'yinishida ishtirok etadi yoki yer osti yo`llari bilan bevosita dengizlarda bug'lanib, atmosferaga o'tgan suv okeanga qaytib kelib, undan bug'langan suv o'rnini to'ldiradi. okeandan bug'lanib ko`tarilgan suvni havo oqimlari materiklarning ichki qismlariga olib boradi va u yomg'ir yoki qor tarzida yog'adi, ya'ni okeanlardan ancha uzoqda bo'lgan hududlarga suv beradi. bu yog'inlar yana bug'lanadi, bir qismi yerning chuqur qatlamlariga singadi, bir qismi esa yer usti suv oqimini hosil qiladi. shunday qilib, daryo suvlarining okeanlarga qaytib kelib qo'shilishi bilan suvning yer sharidagi katta aylanma harakati tugallanadi. shuni alohida ta'kidlab o'tish kerakki, gidrosferadagi suv zaxirasi dunyo bo`yicha …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 24 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"suv resurslarini muhofaza qilish" haqida

suv resurslarini muhofaza qilish reja: 1. suvning tabiatda aylanishi. 2. suvning ximiko-biologik xislatlari. 3. suv tanqisligi, uning ifloslanishi va tozalash yo'llari. 4. suvdan foydalanish va muhofazasi. 5. orol dengizining hozirgi ekologik holati. suv vodorod (11,11 %) bilan kislorod (88,89%)ning qo'shilishidan hosil bo'ladi. uning sodda formulasi h2o, suv bug'i (gidrol), suyuq suvning molekulasi ikki sodda molekula (h2o)2 -digidrolning qo'shilishidan tashkil topadi. muz esa udita sodda molekulaning (h2o)3-trigidrolning birikishidan yuzaga keladi. sayyorada suvning' umumiy miqdori 1,5-2,5 mlrd. km ga teng bo'lib, bir gektar yer betiga 30 t dan 50 mln.t suv to'g'ri keladi. yer yuzasidagi suvning miqdori quyidagi jadvallarda keltirilgan (5-jadval). olimlarning ko`pchiligi ham ilk sodda or...

Bu fayl DOC formatida 24 sahifadan iborat (466,0 KB). "suv resurslarini muhofaza qilish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: suv resurslarini muhofaza qilish DOC 24 sahifa Bepul yuklash Telegram