makroiqtisodiykoʻrsatkichlari

PPTX 16 pages 1.0 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

prezentatsiya powerpoint mavzu: makro iqtisodiy koʻrsatkichlari mavzu: makroiqtisodiy ko’rsatkichlar reja: 1. makro iqtisodiyotni tahlil qilishda qo‘llaniladigan asosiy ko‘rsatkichlar 2. yalpi ichki mahsulot tushunchasi va uni hisoblashning asosiy shartlari 3. asosiy makroiqtisodiy ayniyatlar mamlakat iqtisodiyoti rivojlanishini tahlil qilish, milliy iqtisodiyot rivojlanishidagi muammolarni aniqlash hamda uni yanada rivojlantirish bo‘yicha chora-tadbirlar ishlab chiqarish uchun bir qator iqtisodiy ko‘rsatkichlardan foydalaniladi. hukumat statistik raqamlardan rivojlanish darajasini monitoring qilish va iqtisodiy siyosatni shakllantirish maqsadida foydalanadi. alohida firmalar faoliyatiga baho berishda qo‘llaniladigan ko‘rsatkichlardan farqli tarzda bu ko‘rsatkichlar milliy iqtisodiyotning barcha sub’ektlari faoliyatiga umumiy baho berish, makroiqtisodiy tahlil o‘tkazish, mamlakat iqtisodiyotining jahon xo‘jaligida raqobatga bardoshliligi darajasini aniqlash imkonini beradi. bu ko‘rsatkichlarga quyidagilar kiradi: yalpi ichki mahsulot (yaim), sof ichki mahsulot (sim), yalpi milliy daromad (yamd), sof milliy daroimad (smd), shaxsiy daromad (shd), shaxsiy tasarrufidagi daromad (shtd), iste’mol (c), jamg‘arish (s) ko‘rsatkichlarining hajmi va o‘sish sur’atlari; iqtisodiyotning tarkibiy tuzilishi; davlat budjeti taqchilligi va inflatsiya sur’ati kabi ko‘rsatkichlar umumiy makroiqtisodiy …

2 / 16

o‘rganish, unga tizimli baho berish uchun yuqorida sanab o‘tilgan barcha ko‘rsakichlardan foydalanish zarur, aks holda bir tomonlama yondoshuvga yo‘l qo‘yilishi mumkin. makroiqtisodiy statistika va tahlilda uzoq davr mobaynida yalpi milliy mahsulot va yalpi ichki mahsulot ko‘rsatkichlaridan baravar foydalanib kelindi. har ikkala agregat ko‘rsatkich ham mamlakatdagi iqtisodiy faollik darajasini xarakterlasada kapital va ishchi kuchi migratsiyasi mavjudligi sababli ular o‘zaro farq qilishadi. 22 bugungi kunga kelib milliy hisobchilik tizimini qo‘llaydigan deyarli barcha davlatlarda yalpi ichki mahsulot ko‘rsatkichi asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkich sifatida tan olindi. ko‘pgina iqtisodiy adabiyotlarda yaimga ishlab chiqarilishida qo‘llanilgan resurslar qaysi davlatga tegishliligidan qat’iy nazar, mamlakatning jug‘rofiy hududida yaratilgan pirovard tovarlar va xizmatlarning bozor baholari yig‘indisi deb ta’rif berib kelingan. 1993 yilda qabul qilingan (2008 yilda yangi tahrir) bmt mhtning yangi talqiniga ko‘ra yalpi ichki mahsulot (yaim) tushunchasiga aniqliklar kiritildi. yangicha talqiniga ko‘ra: yalpi ichki mahsulot - mamlakat hududida ma’lum muddat davomida ishlab chiqarilgan pirovard tovarlar va xizmatlar bozor baholarining umumiy …

3 / 16

lib qolaveradilar. aynan shu jihat yaimni hisoblashda iqtisodiy va jug‘rofiy hudud o‘rtasidagi farq deb qaraladi. yaim uch xil usul bilan hioblanadi: 1) ishlab chiqarish usuli; 2) xarajatlar usuli; 3) daromadlar usuli. milliy iqtisodiyot rivojlanishi jarayonlarida turli makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar o‘rtasida ma’lum proporsiyalar yoki tenglik ta’minlanishi lozim. proporsiya atamasi aynan tenglikni bildirmasdan bir butunga nisbatan uning bo‘laklarining nisbatini, yoki shu bo‘laklar o‘rtasidagi nisbatni bildiradi. bunga mavzuimizning yamtd ning yakuniy iste’mol va milliy jamg‘arishga bo‘linishini misol qilib keltirish mumkin. odatda yamtd hajmida yakuniy iste’mol hajmi yuqori bo‘ladi. ammo mavzuning 4-savolida xitoy xalq respublikasi misolida ko‘rdikki milliy jamg‘armalarning ulushi ham yuqori bo‘lishi mumkin ekan. demak yakuniy iste’mol va milliy jamg‘armalarning yamtd dagi ulushi 3:1 proporsiyada ham, 2:1 proporsiyada ham bo‘lishi mumkin ekan. shu bilan birga iqtisodiyotda muvozanat bo‘lishi uchun ayrim ko‘rsatkichlarning aynan teng bo‘lishi talab etiladi. turli makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar, yoki ko‘rsatkichlar guruhlari o‘rtasidagi mavjud bo‘ladigan, yoki mavjud bo‘lishi iqtisodiy qonuniyat hisoblagan o‘zaro tenglikka makroiqtisodiy …

4 / 16

i bu yerda makroiqtisodiy ayniyat quyidagi ko‘rinishga ega bo‘ladi: c + i = c + s yoki i = s ushbu ayniyatdan ko‘rinib turibdiki, uy xo‘jaliklarining jamg‘arishga bo‘lgan istaklari tadbirkorlikning qancha miqdorda investitsiyalash xohishlariga mos tushsa, unda daromadlar hajmi (c+s) va yalpi xarajatlar (c+i) hajmiga tengligiga yoki ishlab chiqarishning muvozanat darajasiga erishish mumkin. aytaylik, mamlakat iqtisodiyoti ochiq, ya’ni eksport-import aloqalari yo‘lga qo‘yilgan, soliq solish va transfert to‘lovlari ko‘rinishida davlat aralashuvi mavjud bo‘lsin. bunday holatda jamg‘arish tushunchasi murakkablashib, quyidagi ko‘rinishga ega bo‘ladi: 21 s = sp + sg + sx bu yerda: sp - xususiy jamg‘armalar; sg - davlat jamg‘armalari; sx - boshqa mamlakatlar jamg‘armalari. bunda xususiy jamg‘armalar daromadlar (y), transfert to‘lovlari (tr), davlat zayomlari bo‘yicha foizlar yig‘indisidan (n) soliqlar (t) va iste’mol (c) xarajatlari yig‘indisini ayirish natijasiga teng bo‘ladi. sp = (y + tr + n - t) – c davlat jag‘marmalari quyidagi miqdorga teng bo‘ladi: sg = (t - …

5 / 16

i xarajatlar ko‘rinishida to‘rt guruhdagi xarajatlar - iste’mol, investitsiya, davlat xaridi va sof eksport xarajatlari yig‘indisi orqali hisoblanadi. har uchala usulda hisoblangan yaim ko‘rsatkichi hajmi statistik xatolar istisno etilganda o‘zaro teng bo‘ladi. milliy hisobchilik tizimining barcha ko‘rsatkichlarini hisoblashning uslubiy bazasi bitta bo‘lgani uchun ularni o‘zaro taqqoslash imkoni mavjud foydalanilgan adabiyotlar 1.n. gregory mankiw. macroeconomics. 8 th edition. harvard university. (ny.: worth publishers, 2013). 605 p. 2.abel e., bernake b. makroekonomika. 5-e izd.-spb.:piter, 2009-544 s. 3.agapova t.a., seregina s.f. makroekonomika. uchebnik. m.: «delo i servis», 2005. -464 str. 4.axmedov d.q., ishmuxamedov a.e., jumaev q.x., djumaev z.a. makroiqtisodiyot. t.: «o‘zbekiston yozuvchilar uyushmasining adabiyot jamg‘armasi nashriyoti», 2004. -240 bet 5.o‘zbekiston respublikasining 2003- yil 11- dekabrdagi “banklar va bank faoliyati to‘g‘risida”gi qonuni. / www.lex.uz 6.o‘zbekiston respublikasining 2003 yil 11 dekabrdagi “valyutani tartibga solish to‘g‘risida”gi qonuni. / www.lex.uz 7.o‘zbekiston respublikasining “chet ellik investorlar 300 huquqlarining kafolatlari va himoya qilish choralari to‘g‘risida”gi qonuni. / www.lex.uz e’tiboringiz …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "makroiqtisodiykoʻrsatkichlari"

prezentatsiya powerpoint mavzu: makro iqtisodiy koʻrsatkichlari mavzu: makroiqtisodiy ko’rsatkichlar reja: 1. makro iqtisodiyotni tahlil qilishda qo‘llaniladigan asosiy ko‘rsatkichlar 2. yalpi ichki mahsulot tushunchasi va uni hisoblashning asosiy shartlari 3. asosiy makroiqtisodiy ayniyatlar mamlakat iqtisodiyoti rivojlanishini tahlil qilish, milliy iqtisodiyot rivojlanishidagi muammolarni aniqlash hamda uni yanada rivojlantirish bo‘yicha chora-tadbirlar ishlab chiqarish uchun bir qator iqtisodiy ko‘rsatkichlardan foydalaniladi. hukumat statistik raqamlardan rivojlanish darajasini monitoring qilish va iqtisodiy siyosatni shakllantirish maqsadida foydalanadi. alohida firmalar faoliyatiga baho berishda qo‘llaniladigan ko‘rsatkichlardan farqli tarzda bu ko‘rsatkichlar milliy iqtisodiyotning ...

This file contains 16 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "makroiqtisodiykoʻrsatkichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: makroiqtisodiykoʻrsatkichlari PPTX 16 pages Free download Telegram