termitlarning biozararli shdagi roli va ularga qarshi kurashish

PPTX 11 pages 2.1 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: termitlarning biozararlashdagi roli va ularga qarshi kurashish reja 1.umumiy malumot. 2.oilaviy tuzilishi. 3.termitlarning oziqlanishi. kirish termitlar — ijtimoiy hayot kechiruvchi, asosan yog‘och va sellyuloza moddalari bilan oziqlanuvchi hasharotlar bo‘lib, tabiatda parchalanuvchi moddalarning aylanishida muhim rol o‘ynaydi. biroq ular inson yashash joylariga kirib kelganda, qurilish inshootlari, mebel va qishloq xo‘jaligi mahsulotlariga katta zarar yetkazadi. shu sababli termitlarning hayot tarzi, yashash sharoiti, oziqlanishi va ularni bartaraf etish choralari haqida ilmiy asosda ma’lumotga ega bo‘lish muhim ahamiyatga ega. umumiy ma’lumot termitlar (isoptera) — bu ijtimoiy hasharotlar bo‘lib, ular bo‘g‘imoyoqlilar (arthropoda) tipiga, hasharotlar (insecta) sinfiga va isoptera tartibiga kiradi. ular tashqi ko‘rinish jihatidan chumolilarga o‘xshash bo‘lsa-da, evolyutsion jihatdan tarakanlarga (blattodea) yaqin hisoblanadi. termitlar tropik va subtropik iqlim mintaqalarida keng tarqalgan. bugungi kunda dunyo bo‘yicha 3000 dan ortiq turi aniqlangan. ular asosan sellyulozali materiallarni (yog‘och, o‘simlik poyasi, qog‘oz) parchalovchi hasharotlardir. shu sababli termitlar organik moddalarning parchalanishida va tuproq hosil bo‘lishida muhim ekologik rol o‘ynaydi. …

2 / 11

oloniyalar hosil qilmaydi. c) ishchi termitlar (workers) ular son jihatdan eng ko‘p bo‘lib, koloniyaning barcha og‘ir ishlarini bajaradi. uy quradi, oziq to‘playdi, lichinkalarni parvarishlaydi, malikani boqadi. ko‘r, pigmentatsiyasi sust, qanotsiz va steril (nasl qoldira olmaydi). d) askarlar (soldiers) koloniyani dushmanlardan (chumolilar, hasharotlar, sudraluvchilar) himoya qiladi. bosh qismi kattalashgan, jag‘lari kuchli. ular ham nasl qoldirish qobiliyatiga ega emas. e) qanotli shakllar (reproduktiv individlar) yangi koloniyalar hosil qiluvchi erkak va urg‘ochi termitlar. ma’lum fasllarda, ayniqsa yomg‘irli davrda, ular uyalardan uchib chiqadi (bu hodisa “nuptial flight” deyiladi). juftlashgandan so‘ng qanotlarini tashlab, yangi koloniya tashkil etadi. yashash sharoiti termitlar yer ostida, daraxt poyalarida yoki maxsus tuproqdan qurilgan uyalarda yashaydi. bu uyalar “termita” deb ataladi va o‘ziga xos murakkab arxitekturaga ega. uya tuzilishi markaziy kamera — malika va podsho yashaydigan xonacha; lichinka kameralari — tuxum va yosh termitlar parvarishlanadigan joy; oziqa omborlari — quritilgan o‘simlik qoldiqlari saqlanadi; ventilatsiya kanallari — havo aylanishini ta’minlaydi; namlikni saqlovchi …

3 / 11

zmlar (zamburug‘lar, bakteriyalar va protozoalar) yashaydi. bu mikroorganizmlar sellyulozani glyukozaga parchalab, termitlar uchun ozuqaga aylantiradi. 🌿 oziqlanish turlari yog‘och termitlar – tirik yoki chirigan yog‘ochda yashaydi; yer termitlari – o‘simlik ildizlari va chirindi bilan oziqlanadi; zamburug‘ yetishtiruvchi termitlar (macrotermes turi) – o‘z uyalari ichida termitomyces zamburug‘ini yetishtiradi va shu zamburug‘ bilan oziqlanadi. yog‘och konstruksiyalar termitlar yog‘ochni ichidan kemirib, faqat tashqi qobig‘ini qoldiradi. natijada: devorlar, pollar, shiftlar ichdan bo‘shab, kuchini yo‘qotadi; bino mustahkamligi pasayadi, hatto qulash xavfi tug‘iladi; zararlangan joy tashqaridan sezilmaydi, chunki termitlar ichki qatlamlarda yashaydi. uy-joylar va mebel yog‘och mebellar, shkaf, eshik, stol-stullar ichidan kemiriladi; ularning shakli saqlanadi, ammo ichki tuzilishi yemirilgan bo‘ladi; shu sababli mebel oson singadi yoki qulab tushadi xulosa termitlar — murakkab ijtimoiy tuzilishga ega, ekologik jihatdan muhim hasharotlardir. ular o‘lik o‘simlik qoldiqlarini parchalab, tabiatda moddalarning aylanishini ta’minlaydi. shu bilan birga, ular inson uchun yog‘och inshootlar, mebel va qog‘oz mahsulotlarini yemiruvchi zararkunanda sifatida ham tanilgan. etiboringiz …

4 / 11

termitlarning biozararli shdagi roli va ularga qarshi kurashish - Page 4

5 / 11

termitlarning biozararli shdagi roli va ularga qarshi kurashish - Page 5

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "termitlarning biozararli shdagi roli va ularga qarshi kurashish"

mavzu: termitlarning biozararlashdagi roli va ularga qarshi kurashish reja 1.umumiy malumot. 2.oilaviy tuzilishi. 3.termitlarning oziqlanishi. kirish termitlar — ijtimoiy hayot kechiruvchi, asosan yog‘och va sellyuloza moddalari bilan oziqlanuvchi hasharotlar bo‘lib, tabiatda parchalanuvchi moddalarning aylanishida muhim rol o‘ynaydi. biroq ular inson yashash joylariga kirib kelganda, qurilish inshootlari, mebel va qishloq xo‘jaligi mahsulotlariga katta zarar yetkazadi. shu sababli termitlarning hayot tarzi, yashash sharoiti, oziqlanishi va ularni bartaraf etish choralari haqida ilmiy asosda ma’lumotga ega bo‘lish muhim ahamiyatga ega. umumiy ma’lumot termitlar (isoptera) — bu ijtimoiy hasharotlar bo‘lib, ular bo‘g‘imoyoqlilar (arthropoda) tipiga, hasharotlar (insecta) sinfiga va isoptera ...

This file contains 11 pages in PPTX format (2.1 MB). To download "termitlarning biozararli shdagi roli va ularga qarshi kurashish", click the Telegram button on the left.

Tags: termitlarning biozararli shdagi… PPTX 11 pages Free download Telegram