novda haqida tushunchalar

DOC 8 pages 545.0 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 545.0 KB

File type DOC

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

shoxlanish turlarini (dikotonik, monopodial, simpodial) rasmlar va misollar orqali ko‘rsatish reja: kirish asosiy qism 1. novda haqida tushunchalar 2. shoxlanishning turlari 3. novdaning metamorfozlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati kirish asosiy tushunchalar: kurtaklar, vegetativ, generativ va aralash kurtaklar, megamer (umumiy, bo’lak), dixotomik (ayrisimon), monopodial (oddiy shoxlanish), simpodial (birgalikda shoxlanish), ildizpoya, tugunak, piyozbosh, sukkulent (shira), fillokladodiy (barg shoxcha), tikanlar, jingalaklar, xivichsimon yashil novdalar, gajaklar. novda ham ildiz kabi yuksak o’simliklarning asosiy organidir. novda uchki meristemaning maxsuli bo’lib, ildizga nisbatan ancha murakkab tuzilishga ega. vegetativ novdada quyidagi qismlarni ajratish mumkin: poya, barglar, bug’imlar, bug’im oraliqlari va kurtaklar. kurtaklar – murtak holdagi novdalar hisoblanib, ular uzoq vaqt o’sish va shoxlanish, ya’ni novdalar sistemasini hosil qiladi. novdagi barglar muhim vazifani, ya’ni fotosintezni bajaradi. organlarni biriktirib turuvchi poya mexanik, o’tkazish va ba’zan g’amlovchi vazifalarni bajaradi. nodaning bir butunligi va uning qismlari o’rtasidagi o’zaro bog’lanishlar uning shakl o’zgargan ko’rinishlarida ham yaxshi ifodalangan. novdani ildizdan ajratib turuvchi muhim …

2 / 8

asidan tashkil topgan. vegetativ kurtaklardan tashqari generativ, vegetativ – generativ kurtaklar ham bo’ladi. bunda vegetativ kurtaklar bir necha metamerlardan iborat bo’lib, o’sish konusi esa boshlang’ich gul yoki to’pgulga aylangan bo’ladi. shoxlanish turlari. shoxlanish natijasida o’simlikning yer ustki qismida, ya’ni tanasida shox – butoqlar vujudga keladi. yuksak o’simliklarning tarixiy rivojlanish davomida shoxlanishning quyidagi turlari kelib chiqqan: 1. dixotomik yoki ayrisimon shoxlanish. bu turdagi shoxlanish o’sish konusidagi uchki kurtaklarning faoliyati natijasida shakllanadi. bunda kurtaklar bir meyorda bir – birlariga nisbatan qarama – qarshi yo’nalishda ayri shaklda o’sadi. dixotomik shoxlanish qadimgi sodda shoxlanish turi. uni moxlar, plaunlar, ko’pchilik paporotniklar va ba’zi bir ochiq urug’lilarda uchratiladi. 2. monopodial shoxlanish. bu turdagi shoxlanishda uchki kurtak doimo faol holatda bo’lib, o’simlikning yer ustaki qismi bo’yiga o’sishini davom ettiradi. shuning uchun ham asosiy poya yon novdalarga nisbatan kuchli rivojlanadi. monopodial shoxlanish natijasida daraxlardasimmetrik bir tekis yo’nalgan tik o’suvchi asosiy tana shakllanadi. monopodial shoxlanish ko’pchilik ochiq urug’li o’simliklar …

3 / 8

soxta dixotomik shoxlanish turi uchratilib, u uchki kurtakning haloq bo’lishi yoki umuman rivojlanmasligi natijasida o’sish uchki kurtakning bevosita ostida joylashgan ikki yon kurtaklar hisobiga sodir bo’ladi. soxta dixotomik shoxlanish turida ham ayrisimon shakl kelib chiqadi. uni nastarin, chinnigul, soxta kashtan va omela kabilarda uchratish mumkin. novda metamorfozlari. ko’pchilik o’simliklarda novdalari shaklan o’zgarishi mumkin. metamorfozlashgan yer ostki va yer ustki novdalar farq qilinadi. yer ostki novda m etamorfozlari. ildizpoya keng tarqalgan yer ostki novda metamorfozi o’isoblanadi. u ko’p yillik o’t o’simliklarda va daraxtsimon o’simliklardan bambukda uchraydi. ildizpoya qisqa (gulsanar, shoyigul) va uzun (bug’doyiq , qamish) bo’lishi mumkin. tugunak. kartoshka va cho’chqakartoshka kabi o’simliklarda yo’g’onlashgan yer ostki novda, siklamen va rediskalarda esa gipokotilning yo’gonlashgan qismidir. kartoshka tugunagi juda qisqargan bo’g’im oraliqlariga ega, xlorofilsiz, lekin yorug’lik ta’sirida yashil rangga kirishi mumkin. tugunak shaklida yo’g’onlashish rangsiz barg qo’ltig’idan o’sib chiqqan uzun yer ostaki poyalarning uchlarida, ya’ni stolonlarda hosil bo’ladi. piyozbosh. umumiy ko’rinishi bo’yicha kurtakni …

4 / 8

sa (yantoq), boshqalari barglarini har xil darajada reduksiyalanishi bilan xarakterlanadi. har ikki holatda ham novda barg vazifasini bajaruvchi, och yashil rangli, yo’g’onlashgan, suv to’plovchi rezervuar va boshqalar shaklidagi o’zgarishlarga aylanadi. yer ustki novda metamorfozlariga sukkulentlar, fillokladodiylar, tikanlar, jingalaklar, xivichsimon (palaksimon) yashil novdalar va sersuv poyali o’simliklar sukkulentlar deb ataladi. ularning vakillari meksika cho’llaridagi kaktuslar va afrika sutlamalaridir.novdaning bargsimon ko’rinishdagi shakl o’zgarishi fillokladodiy deyiladi. ular shakli o’zgargan tangachasimon bargchalar qo’ltig’ida shakllanadi. tikanlar. ikki pallali o’simliklarning daraxtsimon va o’tsimon vakillarida uchraydi.novdaning tikanga aylanishi uning ma’lum darajada suv bug’latish yuzasini kamaytiradi. tikanlar bundan tashqari o’simlikni hayvonlar yeb qo’yishidan himoya qiladi. jingalaklar. jingalaklar novdaning metamorfozi hisoblanib, ular ham o’simlikning qisman bug’latish yuzasini kamaytiradi. asosiy vazifasi biror substratga ilashishdir. jingalaklar uzumdoshlar, qovoqdoshlar va boshqa oila vakillarida uchraydi. xivichsimon (palaksimon) yashil novdalar. ular ispan droki, ritamalar va boshqa o’simliklarda uchrab, barglarini erta to’kadilar (bahorning o’rtalari yoki yozning boshlari), natijada novdalar barg vazifasini bajarishga o’tadi. fotosintez vazifasini …

5 / 8

a guli, mevalarini yuzada biriktirib turish uchun hamda ildizdan bargiga, bargdan ildizga boradigan oqimni boshqaradi. shakliga ko`ra yumaloq, yassi, silindirsimon, 3-4 yoki ko`p qirrali bo`ladi. barg-fotosintez gazlar almashuvi transpirasiya (suv bug`lantirish) himoya, ko`payish, zahira moddalar to`plash vazifalarini bajaradi. barg bandida birgina yaproq joylashgan bo`lsa, oddiy barg, bir necha yaproq joylashsa, murakkab barg deyiladi. barg yaprog`ining chetki qismi tishsimon, silliq, qo`sh tishsimon, qo`sh arrasimon, to`garaksimon, o`ymasimon bo`ladi. novda metamorfozlashgan turlariga piyozbosh, tuganak, tikanlar kiradi. barg metamorfoziga tikan, gajjak, jingalaklar, hashoratxo`r o`simliklarda hashorat tutuvchi moslamalar va tangachalar kiradi. foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati 1. buro`gin. v. a. jongurazov. f. x. botanika “o`qituvchi” t.: 1977. 2. dalakyan v, asanov r, kim l - korma uzbekistana-t.mexnat.1986 3. kursanov. v. a. kamarniskiy n. a va bosh.- botanika “o`qituvchi” 1977. i ii tom. 4. mirzayev o`, xudoyberganov –yem-xashak yetishtirish, andijon, 2003 5. prakticheskoe rukovodstvo po texnologii uluchsheniya i ispolzovaniya prirodnix kormovo`x ugodiy aridno`x rayonov strano` m.v.o. agrpromizdat 1988 …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "novda haqida tushunchalar"

shoxlanish turlarini (dikotonik, monopodial, simpodial) rasmlar va misollar orqali ko‘rsatish reja: kirish asosiy qism 1. novda haqida tushunchalar 2. shoxlanishning turlari 3. novdaning metamorfozlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati kirish asosiy tushunchalar: kurtaklar, vegetativ, generativ va aralash kurtaklar, megamer (umumiy, bo’lak), dixotomik (ayrisimon), monopodial (oddiy shoxlanish), simpodial (birgalikda shoxlanish), ildizpoya, tugunak, piyozbosh, sukkulent (shira), fillokladodiy (barg shoxcha), tikanlar, jingalaklar, xivichsimon yashil novdalar, gajaklar. novda ham ildiz kabi yuksak o’simliklarning asosiy organidir. novda uchki meristemaning maxsuli bo’lib, ildizga nisbatan ancha murakkab tuzilishga ega. vegetativ novdada quyidagi qismlarni ajratish mumkin: poya, bargl...

This file contains 8 pages in DOC format (545.0 KB). To download "novda haqida tushunchalar", click the Telegram button on the left.

Tags: novda haqida tushunchalar DOC 8 pages Free download Telegram