mirzo ulug‘bek – davlat arbobi va buyuk olim

PPTX 11 sahifa 1,2 MB Bepul yuklash

11 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,2 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 11

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 11

mirzo ulug’bek va abdurauf fitrat tarixiy asari bo’yicha ma’naviy ma’rifiy qarashlar. mavzu: mirzo ulug‘bek – davlat arbobi va buyuk olim ulug`bek sohib qiron amir temurning nabirasi, shoxruhning to`ng`ich o`g`li bo`lib, onasi gavharishod og`a nufuzli qipchoq amirlaridan qiyosiddin tarxonning qizi edi. u jahongir temurning iroq va ozarbayjonga qilgan harbiy yurishi vaqtida 1394 yil 22 martda sultoniya shahrida tug`iladi. temurning hohishi bilan bolaga muhammad tarag`ay deb nom qo`yadilar. lekin u yirik olim va fan arbobi bo`lgani tufayli ko`prok ulug`bek ismi bilan mashxur bo`ldi. temur saroyida hukm surgan an'anaga binoan, shahzodalar bobosining katta xotini saroymulkxonim tarbiyasiga topshiriladi. u yoshligidan o`tkir zehnli, kuchli xotirali, teran fikrli, qat'iyatli bo`lib yetishdi. ulug`bekning bolalik yillari haqida ana shuni ham aytish kerakki, u hamisha bobosining diqqat e'tiboriga sazovor bo`lgan. temur butun muhabbatini ziyrak, hamma narsani bilishga harakat qilgan nabirasiga qaratadi va uning tarbiyasiga zo`r e'tibor berdi. ulug`bek bilimdon va tajribali murabbiylar ya'ni astronomiya ilmining bilimdoni salohiddin muso ibn …

2 / 11

ini o`z davrida dunyo fanining oldingi safiga olib chiqqan buyuk olimlaridan biridir. mirzo ulug`bekdan jahon fani va madaniyati rivojiga muhim hissa bo`lib qo`shilgan ilmiy va madaniy meros qolgan. shulardan biri "ziji jadidi kuragoniy" deb nomlangan astronomik jadval hisoblanadi. ulug`bek tibbiyot va musiqa bilan qiziqqan, she'rlar ham yozgan. alisher navoyining "majolis un-nafois" va abu toxirxojaning "samariya" asarlarida uning she'rlaridan namunalar keltiriladi. uning davrida ko`pgina asarlar arab va fors tilidan eski o`zbek tiliga tarjima qilingan. ulug`bek tashkil etgan boy kutubxonada turli fanlarga oid 15000 dan ortiq ko`p tomli kitoblar bo`lgan. ulug`bek yunon olimlaridan aflotun, aratsu, gipparx, ptolemeylarning klassik asarlari bilan tanish bo`lgan va o`z vatandoshlari ahmad farg`oniy, beruniy, ibn sino, xorazmiy kabi olimlarning asarlarini yaxshi o`rgangan. samarqanddagi ulug`bek madrasasi faqat oliy uquv yurtigina emas, rasadxona bilan birga olganda o`sha davrning akademiyasi ham edi. ulug`bekning ustozi zamonasining mashhur olimi, matematik va astronom qozizoda rumiy madrasa muallimlaridan biri bo`lgan. ulug`bekning o`zi ham astronomiyadan dars …

3 / 11

dir. "ziji jadidi kuragoniy" asosan ikki qismdan: katta muqaddima va 1018 ta yulduzlarning o`rni va holati aniqlab berilgan jadvallardan iborat. muqaddimaning o`zi to`rtta mustaqil qismga bo`lingan. ular: birinchi qismi yetti bobdan iborat. "tarix, ya'ni xronologiyaning ma'rifati" deb nomlanadi. astronomiyaning muhim poydevorlaridan hisoblangansanayoki yil hisobi, boshqacha so`z bilan aytganda yunonlar, arablar, eronliklar hamda uyqurlar qabul qilgan yil hisoblash usullari, ularning milliy bayramlari, shuningdek bu sanalarni kelib chiqishi masalalari bayon etiladi. ikkinchi qismi "vaqtlar va unga taalluqli narsalar" deb nomlangan. bu qism 22 bobdan iborat. osmon burjlarining oqishi, yulduzlarning chiqishi va botish joylari, nisfan-nahor soatining rasad o`rni bo`lmish samarqand kengligi nisbati; shusha, kayravon, urmiya, naxichevvon, bulg`or, madonin, bag`dod, basra, kozerun, itsahr, qamadon, ray, doigon, badqiz, saraxs, marv, balx, buxoro, o`sh, qashqar, chin, beshbaliq, qoraqurum, samarqand, tabriz, usrushona, xo`jand, axsikat, shosh, tibat, kashmir kabi shaharlarning (hammasi bo`lib 638 ta joy) kordinatalari, yetti iqlim va uning ma'rifati singari masalalar haqida gap ketadi. image1.jpeg image2.jpeg …

4 / 11

mirzo ulug‘bek – davlat arbobi va buyuk olim - Page 4

5 / 11

mirzo ulug‘bek – davlat arbobi va buyuk olim - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 11 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"mirzo ulug‘bek – davlat arbobi va buyuk olim" haqida

mirzo ulug’bek va abdurauf fitrat tarixiy asari bo’yicha ma’naviy ma’rifiy qarashlar. mavzu: mirzo ulug‘bek – davlat arbobi va buyuk olim ulug`bek sohib qiron amir temurning nabirasi, shoxruhning to`ng`ich o`g`li bo`lib, onasi gavharishod og`a nufuzli qipchoq amirlaridan qiyosiddin tarxonning qizi edi. u jahongir temurning iroq va ozarbayjonga qilgan harbiy yurishi vaqtida 1394 yil 22 martda sultoniya shahrida tug`iladi. temurning hohishi bilan bolaga muhammad tarag`ay deb nom qo`yadilar. lekin u yirik olim va fan arbobi bo`lgani tufayli ko`prok ulug`bek ismi bilan mashxur bo`ldi. temur saroyida hukm surgan an'anaga binoan, shahzodalar bobosining katta xotini saroymulkxonim tarbiyasiga topshiriladi. u yoshligidan o`tkir zehnli, kuchli xotirali, teran fikrli, qat'iyatli bo`lib yetishdi. ulu...

Bu fayl PPTX formatida 11 sahifadan iborat (1,2 MB). "mirzo ulug‘bek – davlat arbobi va buyuk olim"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: mirzo ulug‘bek – davlat arbobi … PPTX 11 sahifa Bepul yuklash Telegram