kattik jisimlarda atomlar aro bog'lanishlar

PPT 12 pages 768.0 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 768.0 KB

File type PPT

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

slayd 1 mavzu: kattik jisimlarda atomlar aro bog'lanishlar ma'ruza rejasi: 1. ion bog'lanish 2. kovalent bog'lanish 1. ion bog'lanish ionli kristallarda elektronlar bir atomdan ikkinchi atomga o'tgan bo'lib panjara tugunlarida karama-karshi zaryadga ega bo'lgan zarrachalardan, yaniy ionlardan tashkil topadi. osh tuzi kristali misolida kurib chikamiz nacl elektron formulasini tulik tasvirlaydigan bulsak, boglanishlar natijasi kuydagi kurinishni beradi e- + - cl na+ na+ cl na+ na+ cl cl - - - - + + + + demak kristal yachaykaning tugunlaridagi zarrachalar bir – biri blan karamakarshi ishoraga ega bulgan zaryadlar xisobiga boglangan bulsa bunday kattik jisimlarga ion boglanishga ega bulgan kattik jsimlar turkimiga kiradi. ion boglanish esa boglanishda ishtrok etayotgan elementlarning elektron zaryadini yukatish yoki zaryad kabul kilish orkali amalga oshadi. agar boglanishda element uz zaryadini yukatsa u musbat zaryadlangan ionga, agar element zaryad kabul kilib olsa unda u manfiy zaryadlangan ionga aylanib koladi ne ar ionlar tamonidan valentli elektronlar vositasida …

2 / 12

zaryadli zarrachalarning bir-biriga tortshuv kulon kuchlari va birxil zaryadga ega bulgan zarrachalar esa ±q2/r - potentsialga ega bulgan itaruv kulon kuchlari tasirida buladilar. cl na+ cl na+ max max min min turg'un kristall struktura xosil bo'lishidagi bog'lanish energiyaning asosiy ulushni madelung energiyasi deb nom olgan elektrostatik energiya tashkil etadi. kristalni tashkil etuvchi i – zarrachaning boshka zarrachalar bilan ta'sirlashuv energiyasini (13) formula yordamda xisoblash mumkin. faras kilaylikki (13) formuladagi u(r) kandaydir markaziy tekislikdagi boron-mayer (9) konuniga muofik o'zgaradigan itarish potentsial kuchi va ±q2/r kulon potentsialining yigindisiga teng . shunda: (13) (9) (15) (15) formuladagi (+) – ishorasi zaryadlar ishorasi bir xil bo'lgan xollarda, (-) – ishorasi esa zaryadlar xar-xil bo'lgan xollarda ishlatiladi. rij = pijr, bilan aniklanadigan yangi kattalik rij kiritamiz, bunda r – kristaldagi ko'shni ionlar orasidagi masofa. agar biz fakat yakin ko'shni ionlarning itarishini inobatga olsak, unda kuydagini xosil kilamiz: (16) yakin ko'shnilar uchun bashka barcha ko'shni ionlar …

3 / 12

yoki kavsdan tashkaridagi ko'payvchi 2 ning paydo bo'lishi boshlang'ich ioning o'ng va cham tomondagi bir xil ishoraga ega bo'lgan ko'shnisi borligini ifodalaydi. katorga yoyishni ko'laymiz: agar x=1 va α – uchun kursatilgan katorning kiymati α = 2ln2 yakinlashadi. aksariyat xollarda boron-mayerning (20) formulasi bilan bir katorda ion kristallarni boglanish energiyasini xisoblash uchun boron - lande formulasidan xam faydolaniladi: boron-lande formulasi kuydagi kurinishga ega: (21) bunda ez1 va ez2 − ta'sirlashayotgan ionlarning zaryadi, n − (8) formuladagi daraja kursatgichining doimisi, r0 − muozanatlashu oroligi. agar kristall struktura turi va undagi ionlarning zaryadi anik bo'lsa, boglanish energiyasini aniklash uchun bundan tashkari patentsialning itarish kuch daraja ko'rsatgichi, yaniy n xam aniklash zarur bo'ladi. uni aniklash uchun aksariyat xollarda kristallarning siqilish shartidan æ faydolaniladi. (22) bunda v − kristall xajmi, p − kristalga berilayotgan bosim. xarorat agfr xarorat absalyu 0 ga teng deb karasan unda du = - pdv buladi, shunda (23) kristalning xajmi …

4 / 12

erodning xar bir atomi, yakin ko'shnisi bo'lgan atomlardan tashkil topgan tetraydr markaziga sig'adi. kovolent bog' odatda ikkita elektronlar orkali xosil bo'ladi, xar bita bog'langan atomldan bita elektron. bu elektronlarning sipinlari karamakarshi yani antiparalel (↑↓). kovolent bog'lanish xosil bo'lish mexanizmini vodorod n2 molekulasi misolida ko'rib chikamiz. ikkta a va b vodorod atomlari bir-biridan unchalik katta bo'lmaga r masofalarda yotgan bo'lsin. bunda atomlar a va v erkin xolatda bo'lib, shunday atomlardan tashkil topgan sistemaning energiyasi taxminan 2e0 ga teng deb kabul kilamiz, bunda e0 – aloxida erkin turgan atomning energiyasi. vodorod atomi elektron bluti atom yadrosi r ψ2 + a + b r ψ2 aloxida yonma-yon turgan atomlarda shu atomlarning oddiy ko'shilishidan xosil bo'lgan intensivligi kovolent boglangan atomlar oroligidagi elektronlar intensivligi elektronlarni yadrolar oroligiga sikib chikarilishining natijasida ulardan tashkil topgan sistemaning energiyasi pasayib atomlar orasida tortishish kuchi xosil bo'ladi. vodorod molekulasi uchun xisoblash olim geytler va london tamonidan amalga oshirilgan bo'lib ular …

5 / 12

ralari manfiy bo'lgani uchun, yaniy s│a│<│k│antisimmetrik xolat xosil bo'lganda energiya ortadi va itarish kuchi otib molekula xosil bo'lmay koladi.

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kattik jisimlarda atomlar aro bog'lanishlar"

slayd 1 mavzu: kattik jisimlarda atomlar aro bog'lanishlar ma'ruza rejasi: 1. ion bog'lanish 2. kovalent bog'lanish 1. ion bog'lanish ionli kristallarda elektronlar bir atomdan ikkinchi atomga o'tgan bo'lib panjara tugunlarida karama-karshi zaryadga ega bo'lgan zarrachalardan, yaniy ionlardan tashkil topadi. osh tuzi kristali misolida kurib chikamiz nacl elektron formulasini tulik tasvirlaydigan bulsak, boglanishlar natijasi kuydagi kurinishni beradi e- + - cl na+ na+ cl na+ na+ cl cl - - - - + + + + demak kristal yachaykaning tugunlaridagi zarrachalar bir – biri blan karamakarshi ishoraga ega bulgan zaryadlar xisobiga boglangan bulsa bunday kattik jisimlarga ion boglanishga ega bulgan kattik jsimlar turkimiga kiradi. ion boglanish esa boglanishda ishtrok etayotgan elementlarning elektron ...

This file contains 12 pages in PPT format (768.0 KB). To download "kattik jisimlarda atomlar aro bog'lanishlar", click the Telegram button on the left.

Tags: kattik jisimlarda atomlar aro b… PPT 12 pages Free download Telegram

kattik jisimlarda atomlar aro bog'lanishlar

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "kattik jisimlarda atomlar aro bog'lanishlar"

Similar files