mesopotamiya afsonalarining oʻziga xosligi

DOCX 7 pages 16.8 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 16.8 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi referat mavzu: mesopotamiya rivoyatlarining oʻziga xosligi. tayyorladi: xidirov ilhom kirish 1. mesopotamiya afsonalarining xususiyatlari 2. motivlar va arxetiplarning noyobligini o'rganish 3. mesopotamiya afsonalarining madaniy merosi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish kirish, elam xudolarining pantheonida, ba'zan “buyuk ona” deb ataladigan ayol xudo edi va uning mavqei miloddan avvalgi 2-ming yillikda kuchli bo'lgan. kirishning ahamiyati turli xil hududlar va davrlarda o'zgarib turardi, uning aniq vazifalari va xususiyatlari elam sivilizatsiyasining 3-chi ming yilligida to'liq hujjatlashtirilmagan. kirishning kult markazlari, ayniqsa, liyan shahrida joylashgan bo'lib, u erda miloddan avvalgi 13-asrda untash-napirisha tomonidan qurilgan katta zigguratda uning sharafiga ibodatxonalar bag'ishlangan edi. mesopotamiya sivilizatsiyasining qisqacha tarixi miloddan avvalgi iv ming yillikda mesopotamiyada uruk, ur va kish kabi birinchi shahar-davlatlar paydo bo'lib, har biri o'z xudolari va siyosiy tuzilmalariga ega edi. akkad imperiyasi miloddan avvalgi 2334-yilda sargon tomonidan tashkil etilgan bo'lib, mesopotamiyaning katta qismini birlashtirgan birinchi ma'lum imperiya hisoblanadi. hammurapi qonunlari …

2 / 7

atadi. diniy e'tiqodlar va mifologiyaning o'rni mesopotamiya dinida 3600 ga yaqin xudo va ma'budalar bo'lgan. ularning har biri tabiat hodisalari yoki insoniy faoliyat sohalariga mas'ul bo'lgan, ierarxik tuzilishga ega edi. mifologiya mesopotamiyada dunyoqarashni shakllantirgan, hayot ma'nosini izohlashda muhim rol o'ynagan. masalan, gilgamish eposida o'lmaslik va ma'noni topish masalalari ko'tarilgan. diniy e'tiqodlar mesopotamiya jamiyatida ijtimoiy tartibni saqlashga yordam bergan. ibodatxonalar iqtisodiy va siyosiy markazlar bo'lib, ruhoniylar katta hokimiyatga ega bo'lgan. xudolar va ma'budalar panteoni mesopotamiya panteonida 3600 dan ortiq xudo va ma'budalar mavjud bo'lgan, ularning har biri aniq vazifalari va ierarxiyasi bilan ajralib turgan, bu ularning jamiyatdagi murakkabligini aks ettiradi. anu, osmon xudosi, panteon boshlig'i edi, uning hokimiyati oliy hisoblangan, keyin esa enlil, shamol va bo'ron xudosi, uning qarorlari tabiiy ofatlarga ta'sir etardi. ishtar (inanna), sevgi, urush va unumdorlik ma'budasi, mesopotamiya madaniyatida muhim rol o'ynagan, uning kulti keng tarqalgan va qurbonlik marosimlari bilan nishonlangan. yaratilish afsonalari: dunyoning paydo bo'lishi mesopotamiya yaratilish …

3 / 7

zosi g'oyasini aks ettiradi. gilgamesh eposida utnapishtim, buyuk to'fondan omon qolgan qahramon, kemada tirik mavjudotlarning urug'ini saqlab qolgan. bu bibliyadagi nuhning kemasi afsonasiga o'xshashlikni ko'rsatadi. bobil afsonalarida to'fonni enlil xudosi yuboradi, ammo enki xudosi utnapishtimga yashirincha kemani qurishni buyuradi va shu orqali insoniyatni qutqaradi. bu xudolar o'rtasidagi qarama-qarshilikni namoyon etadi. gilgamesh dostoni: o'lmaslikka intilish gilgameshning do'sti enkiduning o'limi, gilgameshning o'z o'limidan qo'rqishiga sabab bo'ldi, bu esa uning abadiy hayot izlashiga turtki bo'lgan asosiy omil edi. utnapishtim to'foni haqidagi afsonani hikoya qiladi, bu bibliyadagi nuh to'foni haqidagi hikoyaga o'xshash voqea, lekin mesopotamiya diniga xos xususiyatlarni o'z ichiga oladi. gilgameshning o'lmaslikka erishish uchun qilgan harakatlari muvaffaqiyatsizlikka uchraydi, lekin u o'z shahrini obod qilib, o'z nomini abadiylashtirish orqali o'z merosini yaratishga muvaffaq bo'ladi. ishq va urush ma'budasi ishtar ishtar, urush va jinsiy aloqa ma'budasi sifatida, o'zining ikkilamchi xususiyatlari bilan ajralib turadi, bu uning kuchining ham ijodiy, ham vayron qiluvchi 2 ta tomonini aks …

4 / 7

hlarga qarshi kurashadilar, balki 12 ta asosiy axloqiy dilemma bilan ham yuzlashadilar va to'g'ri yo'lni tanlaydilar. mesopotamiya afsonalarining boshqa madaniyatlarga ta'siri gilgamish dostonidagi to'fon haqidagi 11-lavhasi bibliyadagi nuh kemasi hikoyasiga sezilarli ta'sir ko'rsatdi, bu esa y blijniy sharqdagi madaniy aloqalarning dalilidir. hammurapi qonunlari majmuasi, taxminan miloddan avvalgi 1754-yilga tegishli, bibliyadagi qonun-qoidalarga, xususan, 'ko'zga ko'z' prinsipi orqali ta'sir ko'rsatgan deb taxmin qilinadi. mesopotamiyaliklarning yulduz turkumlarining belgilari va osmon jismlari haqidagi tushunchalari keyinchalik yunoniston astronomiyasiga, miloddan avvalgi 8-asrdan boshlab o'tib, zamonaviy munajjimlikka asos soldi. afsonalardagi ramziylik va metaforalar mesopotamiya afsonalaridagi raqamlar, masalan, 60, mukammallikni anglatadi, bu esa ilohiy hukmronlik va tartibni ifodalaydi. ushbu raqam ko'pincha asosiy xudolar bilan bog'liq. suv toshqini afsonalari mesopotamiyada keng tarqalgan, bu esa suvning ham hayot beruvchi, ham halokatli kuch ekanligini aks ettiradi. bu afsonalar xudolarning g'azabi metaforasidir. gilgʻamesh dostonida oʻlmaslik qidiruvi insonning cheklanganligi va oʻlim oldidagi kurashini anglatadi. oʻlmaslik topilmasa ham, qahramonlik orqali abadiylikka erishiladi. arxeologik topilmalar …

5 / 7

masligi 2/3 qismini xudo ekanligi bilan bog'liq. ko'pincha, xulosalar axloqiy saboqlarni o'z ichiga oladi, mesopotamiya matnlarida esa, hukmdorlarning xudolarga itoatkorligi va 7 kunlik muhim ahamiyati kabi asosiy g'oyalar ta'kidlanadi. epik asarlarda xulosa qahramonning o'zgarishini ko'rsatadi, masalan, ishtar afsonasida, uning yer osti dunyosiga tushishi va 14 qismli zargarlik buyumlarining ahamiyati bilan bog'liq. xulosa mesopotamiya afsonalarining o'ziga xosligi shundaki, ular diniy, tarixiy va madaniy elementlarning noyob uyg'unligini aks ettiradi. foydalanilgan adabiyotlar 1. bottéro, j. (2001). din va mesopotil. chikago universiteti nashriyoti. 2. dalley, s. (1989). mesopotamiyalik afsonalar. oksford universiteti nashriyoti. 3. jacobsen, t. (1976). xazinalar oldida: mesopotamiyalik dinning nazariyasi. yale universiteti nashriyoti. 4. kramer, s. n. (1961). tarix sumerda boshlanadi 0 0 0 7

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mesopotamiya afsonalarining oʻziga xosligi"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi referat mavzu: mesopotamiya rivoyatlarining oʻziga xosligi. tayyorladi: xidirov ilhom kirish 1. mesopotamiya afsonalarining xususiyatlari 2. motivlar va arxetiplarning noyobligini o'rganish 3. mesopotamiya afsonalarining madaniy merosi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish kirish, elam xudolarining pantheonida, ba'zan “buyuk ona” deb ataladigan ayol xudo edi va uning mavqei miloddan avvalgi 2-ming yillikda kuchli bo'lgan. kirishning ahamiyati turli xil hududlar va davrlarda o'zgarib turardi, uning aniq vazifalari va xususiyatlari elam sivilizatsiyasining 3-chi ming yilligida to'liq hujjatlashtirilmagan. kirishning kult markazlari, ayniqsa, liyan shahrida joylashgan bo'lib, u erda miloddan avvalgi 13-asrda untash-napiri...

This file contains 7 pages in DOCX format (16.8 KB). To download "mesopotamiya afsonalarining oʻziga xosligi", click the Telegram button on the left.

Tags: mesopotamiya afsonalarining oʻz… DOCX 7 pages Free download Telegram