psixikaning filogenik taraqqiyoti

PPTX 22 pages 1.2 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urdu urganch davlat universiteti fizika matematika 252 guruh taqdimot mavzu: psixikaning filogenik taraqqiyoti tayyorladi: doschanova zebo 1. psixikaning filogenetik rivojlanishi: asosiy bosqichlar 2. evolyutsion nuqtai nazardan psixikaning funksiyalari 3. ongning paydo bo'lishi va rivojlanishining asosiy nazariyalari reja: kirish kirish, psixologiyadagi termin sifatida, organizmning tashqi dunyoga va o'ziga yo'naltirilgan ilk oddiy reaktsiyalari, masalan, instinktiv harakatlarning namoyon bo'lishidir. kirish, filogenezda psixik rivojlanishning boshlang'ich bosqichi hisoblanib, bunda organizmlarning eng oddiy shakllari atrof-muhit o'zgarishlariga sezgirligi 100 foiz ahamiyatli. kirishning eng oddiy shakllari bir hujayrali organizmlarda kuzatiladi, ularning ta'sirlanish, harakatlanish va metabolizm reaktsiyalari ularning hayot faoliyatida muhim o'rin tutadi. filogeniya asoslari filogeniya asoslari evolyutsion biologiyaning muhim qismidir, unda organizmlarning o'tmishdagi va hozirgi avlodlari orasidagi genetik bog'liqliklar o'rganiladi, masalan, 98% dnk o'xshashligi odam va shimpanzeni bog'laydi. filogeniyada taksonomik guruhlar o'rtasidagi filogenetik aloqalarni aks ettiruvchi kladogrammalar quriladi, ularda tugunlar umumiy ajdodni ifodalaydi, masalan, amniota guruhi 310 million …

2 / 22

akkablikdan boshlanadi. psixika evolyutsiyasi 2 asosiy bosqichdan iborat: sezgir aks ettirish va ongli aks ettirish. ongli aks ettirishda kognitiv jarayonlar rivojlanadi, masalan, fikrlash va rejalashtirish. psixikaning kelib chiqishi psixikaning kelib chiqishi haqidagi dastlabki qarashlar animizm bilan bog'liq bo'lib, barcha narsalarga jon kiritilgan deb hisoblangan, taxminan 50,000-100,000 yil oldin. psixikaning biologik asoslari nerv sistemasining rivojlanishi bilan chambarchas bog'liq, bu esa 500 million yil oldin sodir bo'lgan evolyutsion o'zgarish natijasidir. individual psixikaning rivojlanishi ontogenez deb ataladi va filogenez, ya'ni tur rivojlanishini aks ettiradi, bu esa psixikaning shakllanishida 3.7 milliard yillik tarixga ega. ta'sirchanlik bosqichi ushbu bosqichdagi organizmlar uchun "sezgirlik"ning asosiy shakli - bu tropizmlar, masalan, fototropizm (yorug'likka harakat) yoki geotropizm (gravitatsiyaga harakat), 0-5 ballik shkala bo'yicha baholash mumkin. "ta'sirchanlik bosqichi"da sezgi organlarining differentsiatsiyasi hali to'liq emas, shuning uchun hayvonlar tashqi ta'sirlarga umumiy, aniq bo'lmagan tarzda javob berishadi. bu bosqichda harakatlar instinktiv va reflektor xususiyatga ega. "ta'sirchanlik bosqichi" vakillari misolida, bir hujayrali organizmlarda …

3 / 22

2-darajali rivojlanmagan. perseptiv psixika bosqichi perseptiv psixika bosqichi hayvonlarda sezgi organlari orqali aks ettirishning rivojlanishini ko'rsatadi, bunda narsalarning alohida xususiyatlari emas, balki butun obrazi shakllanadi. bu bosqichda xatti-harakat instinktiv bo'lib, narsalarning tashqi ko'rinishi asosida amalga oshiriladi, masalan, 1 oylik mushukchaning onasini hididan tanishi. perseptiv psixikaga ega organizmlar, odatda, murakkab o'rganish qobiliyatiga ega emas, faqatgina asosiy shartli reflekslar hosil qila oladi, masalan, pavlov itining tajribasi misol bo'la oladi. intellektual psixika bosqichi bu bosqichdagi kognitiv rivojlanish, xususan, maymunlarda, 3-5 yoshli bolalarning kognitiv ko'rsatkichlariga mos keladigan vositali muammolarni hal etishda yaqqol namoyon bo'ladi. intellektual psixika bosqichida hayvonlar 10 dan ortiq signallarni o'zgartirish va ulardan ob'ektlar o'rtasidagi munosabatlarni aks ettiruvchi murakkab xatti-harakatlarda foydalanish imkoniyatiga ega. intellektual psixika 20-asrda o'rganilgan bo'lib, hayvonlarning murakkab vaziyatlarda muvaffaqiyatli harakat qilish qobiliyatini ko'rsatib, psixik faoliyatning yuqori darajasini aks ettiradi. hayvonlarda xulq-atvor evolyutsiyasi murakkab xatti-harakatlar evolyutsiyasi neyron tarmoqlarining hajmi va tuzilishini o'zgartirish, erta umurtqali hayvonlarda 500 million yil oldin paydo …

4 / 22

ga abstrakt fikrlash imkonini beradi. nutq va til tizimi, 7000 dan ortiq turli tillarda namoyon bo'lib, inson psixikasining asosiy qismidir va murakkab ijtimoiy aloqalarni osonlashtiradi. o'z-o'zini anglash va o'zini idrok etish qobiliyati inson psixikasining ajralmas xususiyati bo'lib, bizga o'z harakatlarimizni 360 daraja tahlil qilishga yordam beradi. til va tafakkurning rivojlanishi whorf gipotezasi, til tafakkurni shakllantiradi, deb taʼkidlaydi; grammatik tuzilmalar va lugʻatning xilma-xilligi fikrlashning turli xil usullarini qoʻllab-quvvatlaydi va bu kognitiv jarayonga ta'sir qiladi. til va tafakkurning rivojlanishi erta hominidlar davrida, taxminan 2.5 million yil avval, tosh qurollarini yasash bilan bogʻliq boʻlgan motor koʻnikmalarini takomillashtirish orqali tezlashdi. piagetning kognitiv rivojlanish bosqichlari tilning rolini taʼkidlaydi; masalan, taxminan 2-7 yoshdagi operatsiyadan oldingi bosqich ramziy tafakkur va tilning rivojlanishini koʻrsatadi. ongning paydo bo'lishi ongning paydo bo'lishi evolutsiyaning uzoq jarayoni bo'lib, taxminan 500-600 million yil oldin ilk nerv sistemalarining rivojlanishi bilan bog'liq. murakkab ongli xatti-harakatlar, masalan, muammoni hal qilish 100 million yil oldin primatlarda paydo …

5 / 22

, masalan, yaponiya madaniyatida xafagarchilikni yashirish odati, bu esa emotsiyalarni boshqarishning 2 xil usulini (repressiya va ifoda) keltirib chiqaradi. psixikaning filogenetik taraqqiyotiga oid nazariyalar psixikaning antropogenez nazariyasi mehnat faoliyati, ijtimoiy munosabatlar va nutqning rivojlanishi psixikaning evolyutsiyasida 3 ta asosiy omil ekanligini ta'kidlaydi. biologik determinizm nazariyasi psixikaning filogenetik rivojlanishini genetik omillar va instinktlar bilan bog'laydi, bu esa 70% atrofida irsiyatga bog'liq bo'lishini ko'rsatadi. biologik determinizm nazariyasi psixikaning filogenetik rivojlanishini genetik omillar va instinktlar bilan bog'laydi, bu esa 70% atrofida irsiyatga bog'liq bo'lishini ko'rsatadi. miyaning evolyutsiyasi va psixika neokorteksning rivojlanishi, ayniqsa primatlarda, murakkab ijtimoiy xatti-harakatlar va emotsional javoblar uchun asos bo'lib xizmat qildi, bu esa individual psixikaning shakllanishiga ta'sir etdi. miyaning evolyutsiyasi 500 million yil davomida sodir bo'lgan bo'lib, miya hajmi va tuzilishidagi o'zgarishlar kognitiv qobiliyatlar, masalan, xotira va muammolarni hal qilish imkoniyatlarini oshirgan. genlar va muhitning o'zaro ta'siri psixikaning shakllanishida muhim rol o'ynaydi; masalan, foxp2 geni til rivojlanishiga ta'sir qiladi, lekin …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixikaning filogenik taraqqiyoti"

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urdu urganch davlat universiteti fizika matematika 252 guruh taqdimot mavzu: psixikaning filogenik taraqqiyoti tayyorladi: doschanova zebo 1. psixikaning filogenetik rivojlanishi: asosiy bosqichlar 2. evolyutsion nuqtai nazardan psixikaning funksiyalari 3. ongning paydo bo'lishi va rivojlanishining asosiy nazariyalari reja: kirish kirish, psixologiyadagi termin sifatida, organizmning tashqi dunyoga va o'ziga yo'naltirilgan ilk oddiy reaktsiyalari, masalan, instinktiv harakatlarning namoyon bo'lishidir. kirish, filogenezda psixik rivojlanishning boshlang'ich bosqichi hisoblanib, bunda organizmlarning eng oddiy shakllari atrof-muhit o'zgarishlariga sezgirligi 100 foiz ahamiyatli. kirishning eng oddi...

This file contains 22 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "psixikaning filogenik taraqqiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: psixikaning filogenik taraqqiyo… PPTX 22 pages Free download Telegram