tuproqning gigiyenik axamiyati

DOC 74.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1522394087_70481.doc tuproqning gigiyenik axamiyati reja: 1. insonning organizmi va hayot faoliyatida tuproqning roli. 2. tuproqning tarkibi va geografik o’rni. 3. tuproqga qo’yilgan gigiyenik talablar. 4. tuproqni tekshirish usullari. 5. tuproq orqali tarqaladigan endemik va yuqumli kasalliklar. tuproq muhiti tashqi muhitning eng muhim elementlaridan biridir va shuning uchun inson organizmida, insonning hayoti va mehnat faoliyatida u muxim o’rinni egallaydi. tuproq murakkab ko’rinishdagi mineral va organik moddalar majmuasidan tashkil topgan bo’lib, o’z tarkibida juda ko’p miqdorda mikroorganizmlarni tutishi mumkin. u er qobig’ining yuqori qatlami xisoblanib, tabiatda sodir bo’lib turadigan bir qator jarayonlar ta’sirida hosil bo’lib turadi. tuproqning mineral komponentlari - tabiatdagi fizikaviy omillar ta’sirida er qobig’ining qattiq qatlamlarining emirilishi va maydalanishidan xosil bo’ladi. organik tarkibi esa, o‘simlik va hayvonat dunyosining o’lishi va chirishi tufayli yuzaga keladi. tuproq tarkibida juda katta miqdorlarda turli xildagi mikrorganizmlar va ular tuproqning hosil bo’lishida faol ishtirok etadi, tuproq tarkibiga kiruvchi mineral va organik moddalarning chirishi va parchalanishida …

u xususiyatlar muhim gigiyenik ahamiyatga egadir. tuproqning fizik-mexaniq xossalari. tuprokning fizik-mexaniq xossalari qatoriga uning donadorligi, g’ovakliligi, o’zida nam va suvni tutish xususiyati, kapilyarliligi, namligi, suv o’tkazuvchanligi kabilar kiradi va ular tuproqning boshqa xossalarini belgilab beradi. bu xususiyatlar esa turli xildagi ob’ektlar, chunonchi - turar-joy binolari, davolash-profilaktika muassasalari, maktabgacha va maktab muassasalari, korxonalarni qurish uchun er-joy tanlash, axoli yashash joylarini chiqindilardan tozalash va obodonlashtirish ishlarida axamiyatga egadir. tuproqli joylarga turar-joy va jamoat, hamda ma’muriy binolar qurilgan bo’lsa, binolarning erto’lalari va birinchi qavatdagi xonalar doim zax va namligi yuqori bo’ladi, natijada xonalarning mikroiqlim sharoitlari gigiyenik talablarga javob bermaydi, yashash sharoitlari keskin yomonlashadi. bunday tuproqli sharoitda o’z-o’zidan tozalanish jarayoni juda yomon va sekinlik bilan boradi. tuproq muhitida doimo turli xildagi mikroorganizmlarning bo’lishi tabiiy bir xoldir. ifloslanmagan tuproq tarkibida asosan saprofit mikroorganizmlar bo’lib, ular organik va anorganik birikmalarning parchalanishida ishtirok etadi. biroq tuproq muhiti insonlarning chiqindilari - najas, siydik, xo’jalikda hosil bo’ladigan qattiq va …

rni keltirib chiqaradi. mikrorganizmlarning tuproq muhitida yashash muddatlari kasallik tarqatuvchi mikroorganizmlarning turlari qorin tifi - 2-xaftadan 12 oygacha ichburug’ - 1,5 xaftadan 9 oygacha vabo - 1 xaftadan 4 oygacha sil kasalligini qo’zg‘atuvchisi - 13 xaftadan 7 oygacha o’lat - 3 kun tulyaremiya - 1,5 xafta spora hosil qiluvchi mikroblar - 15 yilgacha tuproq muhiti orqali kasalliklarning tarqalishida insonlarning u bilan insonlarning bevosita aloqasi yoki turli xildagi hashoratlarning tutgan o’rni ham kattadir. bundan tashqari, tuproq muhiti turli xildagi gelmintlar va ularning tuxumlari bilan ifloslanishi mumkin, shu bilan bir qatorda ayrim turdagi gelmintlar o’zlarining yashash va rivojlanish bosqichlarini tuproq muhitida o’tkazadilar. gelmint tuxumlari tuproq tarkibida juda uzoq muddatlargacha saqlanishi va o’rtacha 14 oygacha o’zlarining invazion xususiyatlarini saqlashlari mumkin. bunday sharoitda shu tuproqda yetishtirilgan sabzovot va mevalar yuvilmay iste’mol qilinganda, yoki shunday ifloslangan tuproqli joylarda bolalarning o’ynashi orqali ular odam organizmiga o‘tadi va gelmintoz kasalliklarini ko’payishiga sababchi bo’ladi. shunday qilib, ifloslangan tuproq …

i yilliklarda atrof muhitni ifloslovchi asosiy ob’ektlar bo’lib qolmoqda va hattoki qishloq aholi yashash joylarining ifloslanishida ularning tutgan o’rni yuqori ekanligi aniqlanmoqda: birinchidan zararli moddalarning manbai bo’lgan korxonalarni shahar hududidan chetga chiqarilishi bo’lsa, ikkinchidan atmosfera havosiga chiqariladigan gaz, tutun, chang, bug’ ko’rnishidagi iflosliklar havo oqimlari tufayli qishloq hududlarini ham ifloslaydi. ifloslangan havo muhitidagi zararli moddalar atmosfera yog’inlari orqali tuproq muhitini ifloslovchi manbaga aylanadi (kislotali yog’inlar). tuproqning kimyoviy ifloslanishi. tuproq muhitining kimyoviy ifloslanishi ilmiy-texnika taraqqiyotining eng salbiy oqibatlaridan biri xisoblanadi. tuproq muhitining kimyoviy iflosliklardan tozalanishi juda sekinlik bilan boradigan jarayon hisoblanadi va shuning uchun xam tuproq muhitini kimyoviy ifloslanishiga yo’l qo’ymaslik eng asosiy muxofazalash variantidir. tuproqning organik ifloslanishiga kelganimizda, uning o’z-o’zidan tozalanishini inobatga olish talab etiladi. organik birikmalarning o’z-o’zidan tozalanishi natijasida kichik miqdorlardagi ifloslanishlar oxirgi maxsulotlargacha parchalanib ketadi va mineral tuzlar, suv, so2 va chirindi (gumus) ga aylanadi. tuproqning o’z-o’zidan tozalanish jarayoni juda murakkabdir. suyuq holdagi iflosliklar tuproq orqali filtrlanadi, kolloidli …

inchalik nitritlar nitrobakteriyalar (b.nitrobakter) ta’sirida nitratlargacha parchalanadi. anaerobli sharoitda organik moddalarning parchalanishidan qo’llnsa hidga ega bo’lgan gazlar hosil bo’ladi. demak, agar tuproqda aeratsiya sharoiti yaxshi bo’lsa, o’z-o’zidan tozalanish jarayoni juda yaxshi ketishi uchun sharoit yaratiladi. bundan tashqari organik moddalarning parchalanishi uchun yuqori bo’lmagan tuproq namligi, hamda bakteritsid ta’sirga ega bo’lgan quyosh nurlarining ultrabinafsha radiatsiyasining ahamiyati ham kattadir. ammo, bu omillar ta’sirida tuproqning yuza qatlami doimo toza bo’lishi mumkin. organik moddalarning parchalanishi natijasi chirindi (gumus) xosil bo’ladi. gumus - bu moddalar kompleksi bo’lib, uz tarkibiga gemitsellyuolozalarni, yog’larni, organik kislotlarni, mineral moddalarni, protein komplekslarini va sanitar saprofitlarni oladi. axoli yashash joylarini chiqindilardan tozalash. zamonaviy shaharlar, shahar turkumiga kiruvchi tuman markazlari va aholi yashash poselkalarining qurilishi aholi sonining ortib borishi bilan bog’liq holda aholi yashash joylarini turli xildagi sanoat va xo’jalik chiqindilaridan tozalash muammosining gigiyenik ahamiyati kundan-kunga ortib bormoqda. insonlarning hayoti va mehnat faoliyatlari juda katta miqdordagi chiqindilarni hosil bo’lishi bilan bog’liq bo’lib, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tuproqning gigiyenik axamiyati"

1522394087_70481.doc tuproqning gigiyenik axamiyati reja: 1. insonning organizmi va hayot faoliyatida tuproqning roli. 2. tuproqning tarkibi va geografik o’rni. 3. tuproqga qo’yilgan gigiyenik talablar. 4. tuproqni tekshirish usullari. 5. tuproq orqali tarqaladigan endemik va yuqumli kasalliklar. tuproq muhiti tashqi muhitning eng muhim elementlaridan biridir va shuning uchun inson organizmida, insonning hayoti va mehnat faoliyatida u muxim o’rinni egallaydi. tuproq murakkab ko’rinishdagi mineral va organik moddalar majmuasidan tashkil topgan bo’lib, o’z tarkibida juda ko’p miqdorda mikroorganizmlarni tutishi mumkin. u er qobig’ining yuqori qatlami xisoblanib, tabiatda sodir bo’lib turadigan bir qator jarayonlar ta’sirida hosil bo’lib turadi. tuproqning mineral komponentlari - tabiatdagi f...

DOC format, 74.5 KB. To download "tuproqning gigiyenik axamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproqning gigiyenik axamiyati DOC Free download Telegram