фазалар қоидаси

DOC 81.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1522394498_70490.doc û sdt vdp dg - £ dp v dt s dg c o h c o h c o h 2 2 2 + - = dp v dt s dg á o h á o h á o h 2 2 2 + - = c o h s 2 á o h s 2 c o h v 2 á o h v 2 á o h c o h dg dg 2 2 = dp v dt s dp v dt s á o h á o h c o h c o h 2 2 2 2 + - = + - dp v v dt s s c o h á o h c o h á o h ) ( ) ( 2 2 2 2 - = - ¢ ô ¢ ô c o h á o h c o h á …
2
еб, системанинг таркибий қисми бўлган, системадан ажратиб олиш мумкин бўлган ва мустақил мавжуд бўла оладиган индивидуал кимёвий моддага айтилади. компонентлар сони (к) деб термодинамик системанинг барча фазаларини ҳосил қилиш ва исталган фазанинг таркибини математик ифодалаш учун зарур бўлган индивидуал кимёвий моддаларнинг энг кичик сонига айтилади. компонент таърифидан ва компонентлар сонидан қуйидаги хулосалар келиб чиқади: 1. ҳар бир компонент бошқа компонентларда мустақил равишда ўзгара олади ва мавжуд бўла олади. 2. компонентлар сонини аниқлашда системанинг барча таркибий қисми ҳисобга олинмайди. масалан, ош тузининг сувли эритмасида бир нечта турдаги заррачалар (h2o, nacl, h+, na+, cl-, oh-) бўлишига қармасдан иккита компонент - h2o, nacl мавжуд. 3. агар системани ташкил қилувчи моддалар ўзаро таъсирлашмаса, компонентлар сони k системадаги моддалар сони r га тенг. кимёвий реакцяларда k нинг қиймати r дан боғлар сони g га кичик. g катталик реакциянинг мустақил тенгламалари сонига тенг. масалан, caco3 = cao + co2 системада g=1, k=3-1=2. компонентлар сонига кўра биркомпонентли, …
3
бўлади. компонентлар сонига ва ташқи параметрлар ўзгаришига боғлиқ равишда системадаги эркинлик даражаларини ҳисоблаш 1876 йилда гиббс томонидан таклиф этилган фазалар қоидаси бўйича амалга оширилади. с=к-ф+2 (1) мувозанатдаги системага ташқи омиллардан босим ва температура таъсир этаётга бўлса, эркинлик даражалари сони компонентлар сонидан фазалар сони+2 нинг айирмасига тенг. агар ташқи омиллардан фақат температура таъсир этаётга бўлса, босим доимий ёки аксинча бўлса, фазалар қоидаси қуйидагича ифодаланади: с=к-ф+1 (2) биркомпонентли икки фазали системалар катта амалий аҳамиятга эга. бундай системалар моддаларнинг суюқланишида, буғланишида ва сублимацияда, яъни фазавий ўтишларда (ўзгаришларда) ҳосил бўлади. фазавий ўтишлар фазавий ўзгариш температурасини ташқи босимга ёки тўйинган буғ босимини система температурасига боғлиқлиги билан характерланади. бундай боғлиқликларни ифодаловчи тенгламани 1834 йилда клапейрон таклиф қилган, 1836 йилда клаузиус ушбу тенгламани такомиллаштирган. мисол тариқасида сув буғ, яъни сувнинг буғга ўтиши ва аксинча жараёндан иборат системадаги мувозанатни кўриб чиқиш мумкин. тенгламага мувофиқ, температура ва босимнинг ўзгариши билан сув учун гиббс энергиясининг ўзгариши қуйидагича ифодаланади: (3) (4) …
4
ўзгарганда температура неча градусга ўзгарганини кўрсатади. 7 тенглама бўйича кўпинча ҳар хил босимлардаги фазавий ўтишлар температураси аниқланади, чунки фазавий ўтиш температурасини аниқлаш катта амалий аҳамиятга эга. ҳисоблашларда (ht ва (vt моляр (ж/моль ва м3/моль) ёки солиштирма (ж/кг ва м3/кг) бўлиши керак. (ht ж/молда, (vt м3/моль, tt келвинда ифодаланади. тенгламанинг чап қисмини ўлчами ўнг қисмига мувофиқ келади. 7 тенгламада (ht ва (vt 0 дан катта, демак, суюқланиш жараёнларида dp/dt нинг ишораси (vt=vc-vқ нинг ишораси билан белгиланади. аксарият моддалар учун vc>vқ , яъни (vt>0, демак dp/dt >0. бу, босим ортиши билан суюқланиш температураси ортишини кўрсатади. лекин айрим ҳолатларда бунинг акси кузатилади. масалан сув, чўян, висмут учун vc<vқ, шунинг учун босим ортиши билан уларнинг суюқланиш температураси камаяди. 7 тенглама бўйича dp/dt нинг қийматларини ҳисоблаш учун моддаларнинг моляр ҳажмларини билиш керак. аксарият ҳолатларда моддаларнинг моляр ҳажмлари номаълум бўлади. бундан келиб чиқиб, клаузиус буғланиш, конденсация ва сублиматланиш жараёнлари учун мазкур тенгламага ўзгартириш киритган. у буғ …
5
айнаш температураси. юқоридаги тенгламалар қутбсиз суюқликларга нисбатан қўлланилади ва қутбланган ассоцияланган суюқликларга қўлланилмайди. шунга ўхшаш тенгламалар органик моддаларнинг (hсуюқл. ни топиш учун ҳам белгиланган: (hсуюқл./tсуюқл.=55. трутон тенгламасининг коэффициенти муайян физик маънога эга: (h/t=(s, яъни фазавий ўтишда энтропиянинг ўзгаришидир. унинг ўлчами энтропия ўлчамига мувофиқ келади. мисол. агар нормал қайнаш температурасида dp/dt =3,53(103 па/к бўлса, диэтил эфирнинг буғланиш иссиқлигини ҳисобланг. ечиш: 8 тенгламага мувофиқ, мисол. хлорбензолни 132 oc қайнаш температурасидаги буғланиш иссиқлигини ҳисобланг. ечиш: трутон тенгламасига мувофиқ, . адабиётлар: 1. е.н.еремин. “основы химической термодинамики”. м.: “высшая школа”, 1978, 391 с. 2. о.м.полторак. «термодинамика в физической химии». м.: «высшая школа», 1991, 319 с. 3. м.х.карапетьяц. «химическая термодинамика». м.: «госхимиздат», 1953. 4. х.у.усманов, х.р.рустамов, х.р.рахимов. «физик химия». тошкент: “ўқитувчи» , 1974. 5. х.р.рустамов. «физик кимё». тошкент: “ўқитувчи» , 1980. _1583215098.unknown _1583215102.unknown _1583215106.unknown _1583215108.unknown _1583215109.unknown _1583215110.unknown _1583215107.unknown _1583215104.unknown _1583215105.unknown _1583215103.unknown _1583215100.unknown _1583215101.unknown _1583215099.unknown _1583215094.unknown _1583215096.unknown _1583215097.unknown _1583215095.unknown _1583215092.unknown _1583215093.unknown _1583215091.unknown

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "фазалар қоидаси"

1522394498_70490.doc û sdt vdp dg - £ dp v dt s dg c o h c o h c o h 2 2 2 + - = dp v dt s dg á o h á o h á o h 2 2 2 + - = c o h s 2 á o h s 2 c o h v 2 á o h v 2 á o h c o h dg dg 2 2 = dp v dt s dp v dt s á o h á o h c o h c o h 2 2 2 2 + - = + - dp v v dt s s c o h á o h c …

DOC format, 81.5 KB. To download "фазалар қоидаси", click the Telegram button on the left.

Tags: фазалар қоидаси DOC Free download Telegram