klassik oʻzbek adabiyoti tili

PPTX 20 pages 340.1 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 340.1 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation òzbek yozuvchilaring sòz boyligi haqida yoriyev hayot reja: 1. tilning ijtimoiy-madaniy oʻzgarishlarga taʼsiri 2. zamonaviy oʻzbek adabiyoti lugʻatining xususiyatlari 3. oʻzbek yozuvchilarining lugʻat boyligi klassik oʻzbek adabiyoti tili klassik oʻzbek adabiyoti tilida arab va fors tillaridan oʻzlashgan 5000 dan ortiq soʻzlar mavjud boʻlib, ularning aksariyati sheʼriy va badiiy adabiyotlarda qoʻllanilgan. klassik oʻzbek adabiyoti tilida sintaksis tuzilmalarning murakkabligi va gaplarning uzunligi, jumla ichida qoʻshimchalarning koʻpligi bilan tavsiflanadi. xix asr oxiri – xx asr boshlarida klassik adabiyot tilida xalq ogʻzaki ijodining taʼsiri kuchayib, yangi lugʻaviy birliklar, jumladan, mahalliy shevalar elementlari kirib keldi. oʻzbek adabiyoti lugʻat boyligi zamonaviy oʻzbek adabiyotida, globalizatsiya taʼsiri ostida, ingliz, rus va boshqa tillardan olingan 2000 dan ziyod soʻz va terminlar faol qoʻllanilmoqda, bu esa oʻzbek tilining rivojlanishini aks ettiradi. xix asr oxiri – xx asr boshlarida, yangi gʻoyalar va tushunchalar bilan birga, adabiyotga 5000 dan ortiq yangi termin va soʻzlar kirib keldi, lugʻat hajmini sezilarli darajada …

2 / 20

ngan 200 dan ziyod soʻzlarni kuzatish mumkin, bu uning boy leksik tajribasidan dalolat beradi. oybek asarlarida 10 000 dan ortiq soʻz birligi uchraydi, ularning bir qismi arxaizm va dialektalizm elementlarini oʻz ichiga oladi. fuzuliy asarlaridagi lugʻat xususiyatlari uning she'rlarida tasavvuf terminologiyasiga oid (masalan, "ishq", "vichdon", "haqiqat") kamida 200 ga yaqin so‘z uchraydi. fuzulining asarlarida 1500 dan ortiq arab va forscha o‘zlashgan so‘zlarning ishlatilishi kuzatiladi, bu uning boy leksik boyligidan dalolat beradi. fuzulining asarlaridagi lug‘at tarkibida turkiy, arab va fors tillariga mansub semantik maydonlarning aralashuvi va o‘zaro ta’siri sezilarli darajada. oʻzbek adabiyoti lugʻatining rivojlanish bosqichlari xix asr oxiri – xx asr boshlarida yangi gʻoyalar, tushunchalar va texnologiyalar bilan bogʻliq 5000 dan ziyod yangi soʻz va terminlar adabiy tilga kirgan. sovet davri (xx asr)da siyosiy, ijtimoiy va ilmiy sohalarga oid 15 000 ga yaqin yangi termin va soʻzlarning adabiyotga kiritilishi kuzatildi, bu lugʻatning kengayishiga sezilarli taʼsir koʻrsatdi. oʻzbek adabiyoti lugʻatining qadimgi davr …

3 / 20

g asarlarida qo'llanilgan noyob leksika birliklaridir. mashrabning ijodiy merosida diniy-filosofiy terminlar (taxminan 200 ta) va lirik mavzularga oid so'zlar (500 dan ortiq) ustunlik qiladi. cholponning poetik uslubida obrazli va emotsional yuksaklikni ifodalovchi 500 dan ortiq sifat va fe'llarning faol qo'llanilishi aniqlangan. uning asarlarida dialekt, sheva elementlari, xususan, fan-texnika atamalarining kamligi kuzatiladi. cholponning ijodida 2000 dan ortiq so'z birligi uchrab, ularning 15% ga yaqini eskirgan va arxaik leksikaga mansubdir. cholpon ijodidagi lugʻat xorazm maktabi vakillarining lugʻati xorazm yozuvchilarining asarlarida tabiat hodisalari, qishloq hayoti va hunarmandchilikka oid 50 dan ortiq maxsus terminlar uchraydi. ushbu maktab vakillarining lug'atida, taxminan 20% ni turkiy asosli, 30% ni esa fors-tojik asosli so'zlar tashkil etadi. qolgan qismi aralash va o'ziga xos lug'aviy birliklardan iborat. xorazm maktabi vakillarining asarlarida 1000 dan ortiq turli xil so'zlar, jumladan, sheva va lahja elementlari, fors-tojik tilidan olingan arxaik so'zlar mavjudligi kuzatiladi. sheʼriyat va nasr lugʻati tafovuti sheʼriyat lugʻatida obrazlilik, metafora va majozlarning …

4 / 20

she'riyati va nasrining boyligini ko'rsatadi. ulug'bek davri adabiyoti tilidagi morfologik xususiyatlarning tahlili 30 dan ortiq turli fe'l va ism shakllarining mavjudligini ko'rsatdi. zamonaviy oʻzbek adabiyoti tili zamonaviy proza va sheʼriyatda soʻz boyligi va uslubiy xilma-xillikni oshirish maqsadida dialektizmlar va lahjalardan olingan 150 ga yaqin soʻzlar faol ishlatilmoqda. zamonaviy oʻzbek adabiyoti tilida 1990-yillardan keyin xorijiy soʻzlarning kirib kelishi sezilarli darajada oshgan boʻlib, lugʻat tarkibiga taxminan 3000 dan ortiq yangi termin va soʻz qoʻshilgan. oʻzbek adabiy tilining zamonaviy holatida soʻz yasalishi jarayonining faolligi kuzatiladi, masalan, qoʻshma soʻzlar soni 20% ga oshgan. xorijiy lugʻatlarning taʼsiri contents title gʻarb adabiyoti taʼsirida, 21-asrda, inglizcha, fransuzcha va nemischa terminlar va soʻz birikmalari oʻzbek adabiyotiga kirib keldi, ularning soni esa asta-sekin ortib bormoqda. sovet davrida, siyosiy va ideologik terminologiyaning oʻzbek tiliga kirib kelishi natijasida, lugʻat tarkibida 1000 dan ortiq yangi soʻz paydo boʻlgan, bu esa tilning boyishida muhim rol oʻynadi. oʻzbek adabiyotida ruscha soʻzlarning ulushi, ayniqsa 20-asr …

5 / 20

ing turli davrlariga oid 300 dan ziyod eskirgan soʻzlar va iboralar qoʻllanilgan boʻlib, bu tarixiy kontekstni boyitadi. gʻafur gʻulomning asarlarida 5000 dan ortiq soʻz boyligi kuzatiladi, jumladan, sheva, lahja va arxaizm elementlarining mavjudligi uning tilining rang-barangligini aks ettiradi. gʻafur gʻulom ijodida obrazlilikni yaratishda 100 dan ortiq turli metafora va epitetlarning samarali qoʻllanilishi tilining badiiy ifodaliligini namoyon etadi. uning asarlarida sheʼriy lugʻatning yuksak darajada rivojlanganligi, taxminan 1000 ga yaqin badiiy-obrazli ifodalar va metaforalar mavjudligi bilan ajralib turadi. navoiy asarlaridagi lugʻat xususiyatlari navoiy asarlaridagi lugʻat boyligi va uslubiy xilma-xilligi uning turli janrlarda – masalan, 150 dan ortiq gʻazal, qasida va ruboiy – ijod qilganligidan dalolat beradi. navoiy asarlarida 5000 dan ortiq soʻz va terminlarning ishlatilgani, shu jumladan, arab, fors va turkiy tillardan olingan soʻzlarning boyligi kuzatiladi. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot image3.png image4.png image1.jpeg image2.jpeg

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "klassik oʻzbek adabiyoti tili"

powerpoint presentation òzbek yozuvchilaring sòz boyligi haqida yoriyev hayot reja: 1. tilning ijtimoiy-madaniy oʻzgarishlarga taʼsiri 2. zamonaviy oʻzbek adabiyoti lugʻatining xususiyatlari 3. oʻzbek yozuvchilarining lugʻat boyligi klassik oʻzbek adabiyoti tili klassik oʻzbek adabiyoti tilida arab va fors tillaridan oʻzlashgan 5000 dan ortiq soʻzlar mavjud boʻlib, ularning aksariyati sheʼriy va badiiy adabiyotlarda qoʻllanilgan. klassik oʻzbek adabiyoti tilida sintaksis tuzilmalarning murakkabligi va gaplarning uzunligi, jumla ichida qoʻshimchalarning koʻpligi bilan tavsiflanadi. xix asr oxiri – xx asr boshlarida klassik adabiyot tilida xalq ogʻzaki ijodining taʼsiri kuchayib, yangi lugʻaviy birliklar, jumladan, mahalliy shevalar elementlari kirib keldi. oʻzbek adabiyoti lugʻat boyligi za...

This file contains 20 pages in PPTX format (340.1 KB). To download "klassik oʻzbek adabiyoti tili", click the Telegram button on the left.

Tags: klassik oʻzbek adabiyoti tili PPTX 20 pages Free download Telegram