oʻzbek tili anomastikasi

DOCX 32 pages 79.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 32
o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent iqtisodiyot va pedagogika instituti tillar va maktabgacha taʼlim fakulteti fakulteti 60110500- boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi “ona tili va oʻqish savodxonligi va uni oʻqitish metodikasi” fanidan kurs ishi mavzu: oʻzbek tili anomastikasi bajardi: ilmiy rahbar: toshkent – 2025 1 mundarija kirish…………………………………………………………………………...3 i bob. o‘zbek tilida anomastik birliklarning turlari 1.1. o‘zbek antroponimikasining shakllanishi va rivojlanishi.................................6 1.2. o‘zbek toponimikasining o‘ziga xos xususiyatlari.........................................10 1.3. etnokulturaviy anomastika: milliy o‘ziga xoslik va tarixiy jihatlar................13 ii bob. zamonaviy o‘zbek tilida anomastik birliklarning ishlatilishi 2.1. adabiyot va publitsistikada anomastik birliklarning o‘rni..............................16 2.2. o‘zbek tilidagi anomastik birliklarning semantik va leksik xususiyatlari......21 2.3. o‘zbek anomastikasining hozirgi taraqqiyot tendensiyalari...........................24 xulosa………………………………………………………………………...27 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………….30 foydalanilgan saytlar………………………………………………32 kirish har qanday tilning so‘z boyligi nafaqat umumiy lug‘aviy birliklardan, balki maxsus nomlardan ham iborat bo‘lib, bular anomastik birliklar sifatida o‘rganiladi. anomastika – tilshunoslikning nomshunoslik bo‘limi bo‘lib, u kishilar ismlari, joy nomlari, tarixiy shaxslar, mamlakat va xalq nomlari kabi …
2 / 32
lmiy asosda o‘rganish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. jumladan, “o‘zbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzi va mavqeini oshirishga doir chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2019-yil 21-oktabrda qabul qilingan prezident farmonida o‘zbek tilining ilmiy jihatdan tadqiq qilinishi va lingvistik tadqiqotlar rivojini qo‘llab-quvvatlash masalalari muhim vazifa sifatida belgilangan.[footnoteref:1] [1: o‘zbekiston respublikasi prezidentining “o‘zbek tilining xalqaro nufuzini oshirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi pq-5004-sonli qarori ] shuningdek, 2020-yil 20-oktabrda qabul qilingan **“o‘zbek tilini yanada rivojlantirish va til siyosatini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”**gi prezident qarorida ham o‘zbek tilshunosligining muhim yo‘nalishlaridan biri sifatida anomastikaning o‘rganilishiga e’tibor qaratilgan. mazkur hujjatda joy nomlari, shaxs ismlari, tarixiy va zamonaviy nomlash tizimlarini ilmiy asosda tadqiq qilish muhimligi ta’kidlangan. shu nuqtai nazardan, ushbu kurs ishi o‘zbek tilida anomastik birliklarning shakllanishi, rivojlanishi va lingvistik xususiyatlarini o‘rganishga bag‘ishlanadi. o‘zbek anomastikasini tadqiq etish nafaqat tilshunoslik, balki tarix, madaniyat va etnologiya kabi fanlar uchun ham muhim ilmiy ahamiyat kasb etadi. o‘zbek tilida anomastik birliklarning shakllanishi uzoq tarixiy jarayon mahsuli bo‘lib, …
3 / 32
rs ishining dolzarbligi: anomastika tilshunoslikning muhim yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, u inson ismlari, joy nomlari va boshqa nomlash birliklarini o‘rganadi. o‘zbek tilida anomastik birliklarning shakllanishi uzoq tarixiy jarayon mahsuli bo‘lib, xalqning madaniyati, tarixi va ijtimoiy hayoti bilan chambarchas bog‘liq. bugungi kunda globalizatsiya, madaniy almashinuv va til o‘zgarishlari jarayonida milliy anomastik birliklarning o‘rganilishi dolzarb masala hisoblanadi. shuningdek, yangi joy nomlari va shaxs ismlarining paydo bo‘lishi, tarixiy nomlarning tiklanishi kabi hodisalar tilshunoslar uchun qiziqarli tadqiqot yo‘nalishlaridan biridir. shu bois o‘zbek anomastikasini lingvistik va madaniy jihatdan o‘rganish muhim ahamiyat kasb etadi. kurs ishining maqsadi: ushbu kurs ishining asosiy maqsadi – o‘zbek tilida anomastik birliklarning shakllanishi, rivojlanishi va qo‘llanilish xususiyatlarini o‘rganishdir. shu bilan birga, anomastikaning turli yo‘nalishlari, xususan, antroponimika va toponimika masalalarini tahlil qilish, ularning lingvistik va semantik jihatlarini yoritish ham tadqiqotning maqsadlari qatoriga kiradi. bundan tashqari, o‘zbek anomastikasining adabiyot, publitsistika va boshqa sohalardagi o‘rnini o‘rganish ham ushbu ishning muhim yo‘nalishlaridan biridir. kurs ishining obyekti: …
4 / 32
rning turlarini (antroponimika, toponimika va boshqalar) tasniflash; · o‘zbek anomastikasining shakllanishi va rivojlanish jarayonlarini tadqiq etish; · anomastik birliklarning semantik, etimologik va lingvistik jihatlarini tahlil qilish; · o‘zbek tilida anomastik birliklarning adabiyot va publitsistikadagi o‘rnini o‘rganish; · zamonaviy o‘zbek anomastikasining rivojlanish tendensiyalarini aniqlash va baholash. kurs ishining nazariy ahamiyati: ushbu tadqiqot o‘zbek tilshunosligining anomastika sohasi bo‘yicha ilmiy bilimlarni boyitishga hissa qo‘shadi. ish natijalari anomastikaning lingvistik tamoyillarini chuqurroq anglash, anomastik birliklarning leksik va semantik xususiyatlarini tahlil qilishga yordam beradi. shuningdek, kurs ishi tilshunoslik, etnologiya va madaniyatshunoslik bo‘yicha olib boriladigan ilmiy tadqiqotlar uchun nazariy asos yaratishi mumkin.[footnoteref:3] [3: o‘zbekiston respublikasi prezidentining “davlat tilini rivojlantirish va til siyosatini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi pq-4297-sonli qarori ] kurs ishining tuzilmasi: tadqiqot quyidagi bo‘limlardan iborat: ikki bob , 6 ta bo‘lim , xulosa , foydalanilgan adabiyotlar va foydalanilgan saytlardan iborat. i bob. o‘zbek tilida anomastik birliklarning turlari 1.1. o‘zbek antroponimikasining shakllanishi va rivojlanishi antroponimika – inson ismlarining …
5 / 32
analari bilan bog‘liq. · islom dinining ta’siri – vii–viii asrlarda movarounnahrga islom dini kirib kelishi bilan arabcha ismlar keng tarqala boshlagan. masalan, muhammad, abdulloh, umar, karim, hasan, husayn kabi ismlar diniy manbalardan olingan. · eron va fors-madaniy ta’siri – o‘zbek xalqining tarixiy aloqalari tufayli forscha ismlar ham keng tarqalgan. masalan, rustam, bahrom, shirin, firdavs kabi ismlar. o‘zbek antroponimikasining tarixiy rivojlanishi o‘zbek antroponimikasining rivojlanishini quyidagi asosiy bosqichlarga bo‘lish mumkin: · qadimiy turkiy davr (miloddan avvalgi iv asr – milodiy x asr) · bu davrda inson ismlari asosan tabiat hodisalari, hayvonlar va qudratli kuchlarga bog‘liq bo‘lgan. · masalan, bo‘ribek, qaplan, to‘ng‘ich, oybek kabi ismlar. · shaxsiy ismlar bilan bir qatorda laqab va unvonlar ham ismlar sifatida qo‘llanilgan: elbek, shodmon, bahodir. · islom davri (ix–xix asrlar) · islom dini ta’sirida arabcha va forscha ismlar keng tarqalgan. · qur’onda tilga olingan ismlar (muhammad, ali, husayn, umar) ommaviylashgan. · shuningdek, arabcha va forscha so‘zlar bilan …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oʻzbek tili anomastikasi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent iqtisodiyot va pedagogika instituti tillar va maktabgacha taʼlim fakulteti fakulteti 60110500- boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi “ona tili va oʻqish savodxonligi va uni oʻqitish metodikasi” fanidan kurs ishi mavzu: oʻzbek tili anomastikasi bajardi: ilmiy rahbar: toshkent – 2025 1 mundarija kirish…………………………………………………………………………...3 i bob. o‘zbek tilida anomastik birliklarning turlari 1.1. o‘zbek antroponimikasining shakllanishi va rivojlanishi.................................6 1.2. o‘zbek toponimikasining o‘ziga xos xususiyatlari.........................................10 1.3. etnokulturaviy anomastika: milliy o‘ziga xoslik va tarixiy jihatlar................13 ii bob. zamonaviy o‘zbek tilida anomastik birliklarning is...

This file contains 32 pages in DOCX format (79.5 KB). To download "oʻzbek tili anomastikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: oʻzbek tili anomastikasi DOCX 32 pages Free download Telegram