daromadlarning taqsimlanishi, tengsizlik va qashshoqlik

PPT 22 pages 6.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 22
27-mavzu. aholi daromadlari va uning tabaqalanishi o'zbekiston respublikasining asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlari (1990-2015 yy.) daromadlarning taqsimlanishi, tengsizlik va qashshoqlik reja aholi daromadlari ma’lum vaqt oralig‘ida (masalan, bir yilda) ular tomonidan olingan pul va natural shakldagi tushumlar miqdorini anglatadi. iqtisodiy adabiyotlarda aholi daromadlarining tarkibiy tuzilishi turlicha ko‘rsatiladi. jumladan, v.i.vidyapin va boshqalarning umumiy tahriri ostidagi «iqtisodiyot nazariyasi» darsligida bu tarkibiy tuzilish quyidagi jadval ko‘rinishida keltirilgan. aholi shaxsiy daromadining tarkibiy tuzilishi aholi daromadlari darajasiga baho berish uchun nominal, ixtiyorida bo'lgan va real daromad tushunchalaridan foydalaniladi. nominal daromad – aholi tomonidan ma'lum vaqt oralig’ida olingan pul daromadlari miqdori hisoblanadi ihtiyorida bo'lgan daromad – shahsiy iste'mol va jamg’arma maqsadlarida foydalanish mumkin bo'lgan daromad. real daromad – narx darajasi o'zgarishini hisobga olib, aholining ixtiyorida bo'lgan daromadga sotib olish mumkin bo'lgan tovar va xizmatlar miqdorini ko'rsatadi. aholining nominal pul daromadlarining asosiy manbalari real daromad – narx darajasi o‘zgarishini hisobga olib, aholining ixtiyorida bo‘lgan daromadga sotib olish mumkin bo‘lgan …
2 / 22
hilarning jamiyatda tutgan o’rni ya'ni nufuziga qarab amalga oshishi lozim. taqsimotda moddiy va ma'naviy ne'matlar yaratuvchilari mehnatining miqdori va sifati hisobi olinishi zarur. taqsimot resurs egalari (kapital, yer, ishchi kuchi, tadbirkorlik layoqati) ning ishlab chiqarishning provard natijalariga qo’shgan ulushlariga mos holda amalga oshirilishi lozim. bozor iqtisodiyoti sharoitida taqsimotning xususiyatlari. taqsimot daromadlar cheklanishini inkor qiladi. taqsimot yuqori daromadli sohalarida faoliyat yuritishni tanlash imkonini beradi. daromadlarning resurs egalari o’rtasida taqsimlanishi ularning keyingi (me'yoriy) unumdorligi hamda talab va taklif qonuni talablarini hisobga oladi. daromadlar taqismotiga davlatning aralashuvi qayta taqsimlash jarayoni doirasi bilan cheklanadi. * lorenc egri chizig’i mamlakatlar va aholi turli qatlamlari o'rtasida daromadlar tengsizligini miqdoriy aniqlash uchun lorenc egri chizig’idan foydalaniladi. uning yotiq chizig’ida «oilalar ulushi» tik chizig’ida «daromadlar ulushi» joylashtiriladi. daromadlarning mutloq teng taqsimlanish imkoniyatini xarakterlovchi va haqiqatda oilalar ulushiga daromadlar taqsimotining real darajasini ko’rsatuvchi ma'lumotlar grafikda joylashtirilib, daromadlar tengsizligi darajasi miqdoriy aks ettiriladi (chizma). mutloq tenglikni ifodalovchi va lorenc egri …
3 / 22
r tengsizligi indeksi deb nomlanadi. u qanchalik katta bo’lsa (ya'ni 1,0 ga yaqinlashsa) tengsizlik shuncha yuqori bo’ladi. aholi daromadlari tenglashib borganda bu ko’rsatkich «o» (nol) ga intiladi. aholi daromadlarining tabaqalanishi o’z ifodasini uning tarkibiy qismlari, shu jumladan ish haqining aholi alohida qatlamlari, iqtisodiyot tarmoqlari va sohalari o’rtasidagi nisbatda topadi. * lorens egri chiziqi bilan bog‘liq daromadlarning tengsizligi darajasini aniqlashning ancha qiziqarli usullardan biri shvetsariya iqtisodchisi paretoga tegishli. u daromadlar taqsimlanishini tadqiq qilib eng kam va eng yuqori darajada daromad oladigan tabaqalar ulushi aholining kamchilik qismini tashkil etishini ko‘rsatadi. jumladan, aqsh da barcha aholiga nisbatan eng kam daromad oluvchilar 13,5 foizni, eng yuqori daromad oladiganlar 5-20 foizi tashkil etgan. daromadlarning asosiy qismi o‘rtahol qatlamlarga to‘g‘ri kelgan. daromadlarning taqsimlanishidagi bu bog‘lanish iqtisodiy nazariada pareto qonuni deb yuritiladi. daromadlar piramidasi har qanday iqtisodiyot sharoitida daromadlar tengsizligini keltirib chiqaruvchi umumiy omillar ham mavjud bo‘ladi. bularning asosiylari quyidagilar: kishilarning umumiy layoqati (jismoniy, aqliy va estetik) …
4 / 22
ag‘allik esa insonning hayoti davomida tanlov va imkoniyatlarga ega bo‘lmasligi, jamiyatda to‘laqonli ishtirok etish uchun to‘siqlarning mavjudligi, bundan tashqari, oilasini boqishi va kiyintirishi, ta'lim olishi yoki kasalxonada davolanishi, biror sohada faoliyat yuritishi yoki daromad olishga imkon beradigan mehnat bilan ta'minlash imkoniyatlari yetishmasligi hamda kredit olish imkoniyatining cheklanganligida namoyon bo‘ladi. shuningdek, kambag‘allik — bu insonlar, uy xo‘jaliklari va jamoalarning ijtimoiy jihatdan chegaralanganligi, xavf-xatarlar oldida chorasizligi hamda nochorligi sanaladi (bmt yevropa iqtisodiy komissiyasining «kambag‘allikni o‘lchash bo‘yicha qo‘llanma»sidan, 2017 yil nyu-york, jyeneva). davlatning ijtimoiy siyosati bu davlatning daromadlar taqsimotidagi tengsizlikni yumshatishga va bozor iqtisodiyoti qatnashchilari o’rtasidagi ziddiyatlarni bartaraf qilishga yo’naltirilgan siyosatdir. ijtimoiy tenglikni yumshatish usullari o’zbekistonda aholini ijtimoiy himoyalash bo’cha chora tadbirlar pensiya bilan nafaqaning farqi nafaqa turlari
5 / 22
daromadlarning taqsimlanishi, tengsizlik va qashshoqlik - Page 5

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "daromadlarning taqsimlanishi, tengsizlik va qashshoqlik"

27-mavzu. aholi daromadlari va uning tabaqalanishi o'zbekiston respublikasining asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlari (1990-2015 yy.) daromadlarning taqsimlanishi, tengsizlik va qashshoqlik reja aholi daromadlari ma’lum vaqt oralig‘ida (masalan, bir yilda) ular tomonidan olingan pul va natural shakldagi tushumlar miqdorini anglatadi. iqtisodiy adabiyotlarda aholi daromadlarining tarkibiy tuzilishi turlicha ko‘rsatiladi. jumladan, v.i.vidyapin va boshqalarning umumiy tahriri ostidagi «iqtisodiyot nazariyasi» darsligida bu tarkibiy tuzilish quyidagi jadval ko‘rinishida keltirilgan. aholi shaxsiy daromadining tarkibiy tuzilishi aholi daromadlari darajasiga baho berish uchun nominal, ixtiyorida bo'lgan va real daromad tushunchalaridan foydalaniladi. nominal daromad – aholi tomonidan ma'lum vaq...

This file contains 22 pages in PPT format (6.3 MB). To download "daromadlarning taqsimlanishi, tengsizlik va qashshoqlik", click the Telegram button on the left.

Tags: daromadlarning taqsimlanishi, t… PPT 22 pages Free download Telegram