“avesto”- zardushtiylikning asosiy manbasi

PPTX 22 sahifa 1,7 MB Bepul yuklash

22 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,7 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 22

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 22

“avesto”- zardushtiylikning asosiy manbasi 01 zardushtiylik dinining kelib chiqishi 02 zardushtiylik ta’limoti. 04 avesto kitobining tarkibiy qismlari avesto kitobi. 03 zardushtiylik dinining kelib chiqishi. zardushtiylik miloddan avvalgi vii-vi asrlarda o‘rta osiyo va qadimiy eronda yuzaga kelgan dindir. zardushtiylik dini shu dinning e’tiqodiga ko‘ra payg‘ambar deb hisoblangan zardusht ismli shaxs nomiga nisbat berilib, shartli ravishda shunday atab kelinadi. aslida esa, bu dinning muqaddas kitobi hisoblanmish avestoda «mazdayasna» dini deb atalgan. bu so‘zni «mazdaga sig‘inmoq» deb tarjima qilish mumkin. mazda so‘zi «donish, donishmand, oqil» kabi talqin etiladi. ▶ zardushtiylik «behdin», ya’ni «eng yaxshi din» deb ulug‘langan. unga ko‘ra, barcha ezgu borliq mazdaning irodasi bilan yaratilgan deb e’tiqod qilingan. mazda so‘zi oldiga ulug‘lash so‘zi axura qo‘shilib, zardushtiylikning ilohi – axura-mazda nomi paydo bo‘lgan. bu qo‘shimcha so‘z «janob mazda» yoki «xudo mazda» demakdir. ▶ zardusht nomi manbalarda zaratushtra, zardust, zaroastr ko‘rinishlarida ham ishlatiladi. tadqiqotchilar o‘rtasida zardushtning tarixda bo‘lgan yoki bo‘lmaganligi borasida turli fikrlar mavjud. …

2 / 22

y eron-pahlaviy tilida bo‘lganligidir. ikkinchisi, «sharq nazariyasi» bo‘ lib, unga ko‘ ra zardus ht vatani va zardushtiy lik n ing ilk tarqalgan joyi xoraz m hisoblan ad i. ko‘ pchilik manbashunoslar ikkinch i nazariya tarafdorla ridirla r. xorazm birinchi bo‘ lib zardushtiy lik n in g muqad das olovi ozarxurra yoqilgan va shu dinda eng buyuk x udo hisoblan gan axuramazdan ing zardusht bilan bog‘ la ngan joyi hisoblanad i. zardushtiylik ta’limoti. zardushtiylikning asosiy manbasi avestoda: «birinchi bor muqaddas olov «ozarxurra» «eran-vej» (ba’zi manbalarda «ayrian vedja»)da yoqildi», deyiladi. «eran-vej»ning geografik va iqlimiy tavsifi xorazmnikiga to‘g‘ri keladi. avestoda axuramazda tomonidan yaratilgan «barakot va najot» sohibi bo‘lgan bir qator mamlakatlar zikr etiladi va ularning eng birinchisi, «dunyoda hech narsa chiroyiga teng kela olmas eran- vej», keyin esa «odamlar va chorva podalariga mo‘l» sogd (sug‘d), «qudratli va muqaddas» mouru (marv), «baland ko‘tarilgan bayroqlar mamlakati» baxdi (baktriya) zikr etiladi. avestoda, shuningdek, zardusht tug‘ilgan va …

3 / 22

g vatandoshlari unga ishonmay, uning ta’li motini qabul qilmaganlar. zardusht vatanni tark etib, ko‘shni d avlatga ketadi, u yerning malikasi xutoasa va shoh kavi vishta spaning xayrixohligiga erishadi, ular zardusht ta’limotini qabul qiladilar. natijada qo‘shni davlat bilan urush boshlanib, vishta spa g‘alaba qozonadi. shundan so‘ng, bu ta’limot xalqlar o‘rtas ida keng tarqala boshlagan. shoh kavi vishtaspa farmoniga bin oan avesto kitobi o‘n ikki ming mol terisiga yozib olinib, otashkadaga topshirilgan. zardushtiylik ta’limoti markaziy osiyoda ibtidoiy davrda mavjud bo ‘lgan tabiat kuchlarini ilohiylashtiruvchi e’tiqodlarga nisbatan pr ogressiv, monoteistik ta’limotdir. u behuda qon to‘kuvchi qurbo nliklar, harbiy to‘qnashuvlar, bosqinchilik urushlarini qoralab, o‘troq, osoyishta hayot kechirishga, mehnatga, dehqonchilik, chorvachilik bilan sh ug‘ullanishga da’vat etadi. moddiy hayotni yaxshilashga urinishni yovuzlikka qarshi kurash deb hisoblaydi. zardushtiylik dinida qo ‘riq yer ochib, uni bog‘u rog‘ga aylantirgan odam ilohiyot rahmat iga uchraydi, aksincha, bog‘lar, ekinzorlarni, sug‘orish inshoatlari ni buzganlar katta gunohga qoladi. zardusht o‘z ta’limoti bilan in …

4 / 22

im, ayniqsa, «videvdot» qismiga o‘zgartirishlar kiritilib, qayta i shlangan.vii- viii asrlarda o‘rta osiyoga islom dini kelib, keng tarqalguniga qadar zardushtiylik mahalliy xalqlarning asosiy dini hisoblangan. hozirgi kunda dunyo miqyosida zardushtiylik e’tiqodi diniy jamoalari kamayib ketg an. ular hindistonning mumbay, gujarot shtatlarida (115.000ga yaqi n) va eronning ba’zi chekka viloyatlarida saqlanib qolganlar. eron isl om respublikasida zardushtiylik diniga e’tiqod qilish qonun tomonid an ruxsat etilgan. mumbayda zardushtiylarning madaniy markazi ko ma nomidagi institut faoliyat olib boradi. undan tashqari, mumbayd a homi dxalla raisligida dunyo zardushtiylari madaniyati fondi ishlab turibdi . zardushtiylikning asosiy manbasi va muqaddas kitobi hisoblanadi. u apastak, ovisto, ovusto, abisto, avasto kabi shakllarda ham ishlatib kelingan. avesto o‘rta osiyo, eron, ozarbayjon x alqlarining islomgacha davrdagi ijtimoiy-iqtisodiy hayoti, diniy qarashlari, olam to‘g‘risidagi tasavvurlari, urf- odatlari, ma’naviy madaniyatini o‘rganishda muhim va yagona manbadir. unin g tarkibidagi materiallar qariyb ikki ming yil davomida vujudga kelib, avlodda n-avlodga og‘zaki ravishda uzatilib kelingan. zardushtiylikning …

5 / 22

tiogb‘ilaxobliodsahljaagmalna.nbgualnarvaza«radvuesshtton»in–g «o‘rnatilgan, qat’iy qilib belgilangan qonun-qoidalar» deb nom olgan. bu qadimiy yozma manba bizgacha to‘liq yetib kelmagan. avesto haqida buyuk olim abu rayhon beruniy shunday yozadi: «yil noma kitoblarida bunday deyilgan: podshoh doro ibn doro xa zinasida (abistoning) o‘n ikki ming qoramol terisiga tillo bilan bitilgan bir nusxasi bor edi. iskandar otashxonlarni vayron qili b, ularda xizmat etuvchilarni o‘ldirgan vaqtda uni kuydirib yubordi. shuning uchun o‘sha vaqtda abistoning bes hdan uchi yo‘qolib ketdi».avestoning aleksandr makedonskiy t omonidan gresiyaga olib ketilgani, zarur joylarini tarjima ettiri b, qolganini kuydirtirib yuborgani, o‘n ikki ming qoramol terisi dagi tillo matn haqida (tabariyda 12000 pergament) keyingi d avrlarda yaratilgan zardushtiylik adabiyotida («bundahishn», «shahrihoi eron», «denkard» (ix a), «arda viraf- namak» (ixa) «tansar xatlari» (vi) «muruj az- zahab», «forsnoma» va boshqalarda) ma’lumotlar rlarda yunoniylar otashxonalarni vayron qilganlari, bor. bu asa ibodatxona asir olib ketganliklari h lar boyliklarini talon- taroj etganlari, din arboblarini o‘ldirib, aqida yoziladi. hozir …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 22 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"“avesto”- zardushtiylikning asosiy manbasi" haqida

“avesto”- zardushtiylikning asosiy manbasi 01 zardushtiylik dinining kelib chiqishi 02 zardushtiylik ta’limoti. 04 avesto kitobining tarkibiy qismlari avesto kitobi. 03 zardushtiylik dinining kelib chiqishi. zardushtiylik miloddan avvalgi vii-vi asrlarda o‘rta osiyo va qadimiy eronda yuzaga kelgan dindir. zardushtiylik dini shu dinning e’tiqodiga ko‘ra payg‘ambar deb hisoblangan zardusht ismli shaxs nomiga nisbat berilib, shartli ravishda shunday atab kelinadi. aslida esa, bu dinning muqaddas kitobi hisoblanmish avestoda «mazdayasna» dini deb atalgan. bu so‘zni «mazdaga sig‘inmoq» deb tarjima qilish mumkin. mazda so‘zi «donish, donishmand, oqil» kabi talqin etiladi. ▶ zardushtiylik «behdin», ya’ni «eng yaxshi din» deb ulug‘langan. unga ko‘ra, barcha ezgu borliq mazdaning irodasi bilan yara...

Bu fayl PPTX formatida 22 sahifadan iborat (1,7 MB). "“avesto”- zardushtiylikning asosiy manbasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: “avesto”- zardushtiylikning aso… PPTX 22 sahifa Bepul yuklash Telegram