bulung’ur dostonchilik maktabi

DOCX 17 pages 29.1 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.1 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

xalq dostonlari, dostonchilik maktablari, dostonlar tavsifi, qahramonlik dostonlari. “alpomish” dostonining variant va versiyalari. reja: 1. dostonchilik maktablari haqida ma`lumot. 2. xalq dostonlarining mavzu doirasi. 3. «alpomish» dostonining variant va versiyalari. 4. «alpomish» dostonining badiiy tahlili. 5. dostonning tili va badiiy xususiyatlari. dostonchilik maktablari haqida ma`lumot, doston ijrochilari, baxshilar haqida ma`lumot. qo’rg’on, bulung’ur va boshqa dostonchilik maktablari va ular yaratgan dostonlar haqida ma`lumot. ko’rgazmali o’quv qurollari, fol’klorshunos olimlarning xalq dostonlariga bag’ishlangan ilmiy-tadqiqot ishlari, risola va monografiyalarini talabalarga namoyish qilish. blits so’rov, an`anaviy ma`ruza, suhbat, qisqa test sinovlari.: so’z san`atining dastlabki namunalari insoniyat nutqi paydo bo’lishi bilan yuzaga kela boshladi. fol’klorshunoslikda buni shartli ravishda dostonchilik (baxshilik) maktablari deb yuritiladi. hozirgi kunda o’zbek fol’klorshunosligida bulung’ur, qo’rg’on, shahrisabz, sherobod, janubiy tojikiston, xorazm kabi poetik dostonchilik maktablari – baxshilik san`atining ajoyib markazlari aniqlangan. 1. bulung’ur dostonchilik maktabi qahramonlik dostonlarini ijro etish bilan mashhur bo’lgan. sodda, yuksak, o’ta an`anaviy, nisbatan arxaik bo’lgan qahramonlik eposi uslubi bu …

2 / 17

«oysuluv», «kuntug’mish», «qironxon», «go’ro’g’lining tug’ilishi», «yunus pari», «misqol pari», «gulnor pari», «xushkeldi», «hasanxon», «chambil qamali», «dalli», «ravshan», «avazxon», «qunduz bilan yulduz», «xoldorxon», «hilomon», «berdiyor otliq», «zamonbek», «xidirali elbegi» kabi dostonlar yozib olingan. 3. xix asrda mavjud bo’lgan yana bir epik markaz shahrisabz dostonchilik maktabidir. bu maktabning so’nggi namoyandasi abdulla nurali o’g’li (1874-1957) xix asrning yirik dostonchisi rajab shoirning shogirdidir. bu baxshilar dostonlarni sho’x, quvnoq, ko’tarinki ruhda aytishlari, kuylarining yoqimliligi bilan ajralib turadilar. atoqli xalq shoiri islom nazar o’g’li (1874-1953) bir tomondan, shahrisabz, ikkinchi tomondan, qo’rg’on dostonchilik maktabi bilan bog’liq bo’lgan. uning ijro usuli va undan yozib olingan «orzigul», «sohibqiron», «erali va sherali», «zulfizar bilan avazxon», «gulixiromon», «kuntug’mish» kabi dostonlarga nazar tashlar ekanmiz, ularda har ikki maktab xususiyatlari yaqqol ko’rinadi. 4. o’zbekistonning janubida yashovchi ko’pgina baxshilar sherobod dostonchilik maktabi bilan bog’liqdir. xix asrning ii yarmi va xx asr boshlarida yashagan bu maktabning mashhur vakili shernazar beknazar o’g’li bir qancha shogirdlar etishtirgan. …

3 / 17

u dostonlar o’zlarining nihoyatda mo’`jazligi bilan ajralib turadi. o’zbek xalq dostonlarining mavzu doirasi o’zbek xalq dostonlari nihoyatda ko’p bo’lib, uzoq asrlar davomida yaratildi va turli ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlarda kuylanib keldi. bu hol ularni muayyan turlarga bo’lib o’rganishni taqozo etadi. dostonlar, dastlab v.m.jirmunskiy va h.t.zarifov, keyinroq m.saidov tomonidan nashr qilindi. o’zbek xalq dostonlari qahramonlik, jangnoma, tarixiy, romanik, kitobiy dostonlarga bo’linadi. 1. qahramonlik dostonlari. qahramonlik dostonlari bizgacha sof holida «alpomish» misolida etib kelgan. 2. jangnoma-dostonlar. hukmron tabaqa islom dinini harbiy kuch bilan yoygan shaxslarni xalq orasida targ’ib qilish maqsadida jangnoma asarlaridan foydalangan. natijada «jangnomai abo muslim», «jangnomai sayid battol g’oziy», «jangnomai amir hamza» kabi islom dinini zo’rlik bilan targ’ib etgan shaxslarning nomi bilan bog’langan jangnomalar yuzaga kelgan. o’rta osiyoda keng tarqalgan jangnomalarning qadimgi namunalariga firdavsiyning «shohnoma»sini va «jangnomai jamshid», «qahramoni qotil», «ho’shang», «to’maris» kabilarni ko’rsatish mumkin. 3. tarixiy dostonlar. tarixiy dostonlar tarixdagi konkret voqealar va faktlarni tasvirlash xarakteri, hujjatiylikning darajasi jihatidan bir-birlaridan jiddiy …

4 / 17

y shaxslar epik bayon uchun umumiy fon vazifasini o’taydi, xolos. xalq orasida ertak va afsonalar holida juda keng tarqalgan «xurshidoy» qissasining ikkinchi qismi sifatida «shayboniyxon» dostoniga kiritilishi va shayboniyxonning hukmdorlik davri bilan bog’lanishi ham shu bilan izohlanadi. tarixiy-konkret yoki yangi dostonlarga xix asrning ii yarmi va xx asr boshlarida baxshilar tomonidan yaratilgan asarlar kiradi. bunday dostonlar o’zlarining mustahkam tarixiy asoslariga, qahramonlarining … ega. «to’lg’onoy», «namoz», «mamatkarim polvon», «jizzax qo’zg’oloni», «mardikor», «amir qochdi», «ochildov», «hasan batrak» kabilar yangi dostonlarning eng yaxshi namunalari hisoblanadi. aniq faktlar va hujjatlarga asoslanish bunday dostonlarning bosh xususiyatidir. ergash jumanbulbul o’g’lining «tarjimai hol», fozil yo’ldosh o’g’lining «kunlarim», islom nazar o’g’lining «baxtiyor avlodlar», abdulla nurali o’g’lining «kunlarim» kabi dostonlari buning yorqin namunalaridir. 4. romanik dostonlar. romanik dostonlarning tuzilishi nihoyatda murakkab. qahramonlik dostonlarida romanik elementlar bo’lganidek, romanik dostonlardan qahramonlik elementlari, jangnomalar xususiyatlari ham mustahkam o’rin olgan. hatto bir dostonda bir necha tema baravar ishlangan bo’lishi mumkin. shularni hisobga olib, …

5 / 17

tasvirlash etakchilik qiladi. bunday dostonlar syujeti feodalizm sharoitida o’zining real zaminiga ega. bu xil dostonlarda xalqimiz va baxshilarning demokratik qarashlari yanada yorqinroq aks etgan. 1. kitobiy dostonlar. kitobiy dostonlarning bir guruhi klassik adabiyot namunalarining baxshilar tomonidan qayta ishlanishi natijasida yuzaga kelgan. masalan, «farhod va shirin», «layli va majnun», «bahrom va gulandom» alisher navoiy dostonlari, «yusuf va zulayho» shu syujetdagi forsiy va turkiy asarlar, «rustami doston», «shohnoma», «varqa bilan gulshoh», «vomiq bilan uzro» forschadan ozarbayjonchaga qilingan tarjimalar asosida yaratilgan. kitobiy dostonlar orasida yana shunday namunalar borki, ularning yaratilishida asos bo’lgan manbani topish qiyin. ammo asarning temasi, uslubi, tasvir mohiyati kitobiy manbaga asoslanganligi va yozma adabiyotga yaqin turganligini aniq ko’rsatadi. «sanobar», «zevarxon» kabi dostonlar shunday asarlardan hisoblanadi. xorazm dostonchiligida, shuningdek, «malikai dilorom», «tohir va zuhra» kabi bir qancha dostonlarda og’zaki va yozma adabiyotning juda murakkab formalariga, turli-tuman adabiy shakllarni o’ziga xos ravishda chatishib ketganligiga duch kelamiz. xalq dostonchilarini o`zbekistonning ayrim erlarida baxshi …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bulung’ur dostonchilik maktabi"

xalq dostonlari, dostonchilik maktablari, dostonlar tavsifi, qahramonlik dostonlari. “alpomish” dostonining variant va versiyalari. reja: 1. dostonchilik maktablari haqida ma`lumot. 2. xalq dostonlarining mavzu doirasi. 3. «alpomish» dostonining variant va versiyalari. 4. «alpomish» dostonining badiiy tahlili. 5. dostonning tili va badiiy xususiyatlari. dostonchilik maktablari haqida ma`lumot, doston ijrochilari, baxshilar haqida ma`lumot. qo’rg’on, bulung’ur va boshqa dostonchilik maktablari va ular yaratgan dostonlar haqida ma`lumot. ko’rgazmali o’quv qurollari, fol’klorshunos olimlarning xalq dostonlariga bag’ishlangan ilmiy-tadqiqot ishlari, risola va monografiyalarini talabalarga namoyish qilish. blits so’rov, an`anaviy ma`ruza, suhbat, qisqa test sinovlari.: so’z san`atining dastlabk...

This file contains 17 pages in DOCX format (29.1 KB). To download "bulung’ur dostonchilik maktabi", click the Telegram button on the left.

Tags: bulung’ur dostonchilik maktabi DOCX 17 pages Free download Telegram