mollyuskalar mollyuskalar turini, tuzilishini va filogeniyasini o'rganing.

PPTX 49 pages 2.5 MB Free download

49 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.5 MB

File type PPTX

Pages 49

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 49

prezentatsiya powerpoint mavzu: mollyuskalarning tipi, tuzilishi umumiy tavsifi sinflari va vakillari, ko’payishi va rivojlanishi. mollyuskalar filogeniyasi. reja: mollyuskalar tipiga umumiy tavsif mollyuskalar tipining klassifikatsiyasi qalqondorlar sinfining tashqi va ichki tuzilishi molluskalar tipiga umumiy tavsif. mollyuskalar tipiga xilma-xil tuzilgan 150.000 ga yaqin tur kiradi. ko‘pchilik molluskalar dengizlarda va chuchuk suv havzalarida hayot kechiradi. ko‘pchilik molluskalar bilaterial simmetriyali hayvonlar. biroq bir qancha turlarida organlarining joylanishi o‘zgarib, tana simmetriyasi ikkilamchi buzilib assimetrik shaklga kiradi. ko‘pchilik mollyuskalarning tanasi bo‘g‘imlarga bo`linmagan. faqat tuban tuzilgan mollyuskalarda metamerlik tuzilishga xos bo’lgan belgilarni ko‘rish mumkin. tanasi bosh, gavda va oyoq deb ataladigan uch bo’limdan iborat. faqat ikki tavaqali molluskalarda bosh bo’limi bo`lmaydi. mollyuskalar ikkilamchi tana bo’shliqli hayvonlar bo’lib, selom qoldig‘i yurakoldi xaltasi (perikardiy) va jinsiy bezlari bo‘shlig‘idan iborat. ichki organlari oralig’ni esa biriktimvchi to‘qima to’ldirib turadi. molluskalar tanasining asosi mantiya deb ataladigan teri burmasi bilan o‘ralgan. mantiyasi bilan tanasi oralig’ida mantiya bo’shlig’i hosil bo’ladi. bu bo’shliqda jabralar va …

2 / 49

ltasidanboshlanib, chiqarish sifoni deb ataladigan mantiya bo‘shlig‘iga ochiladi. nerv sistemasi - tanasining har xil qismida tarqoq joylashgan nerv tugunlaridan iborat. faqat tuban tuzilgan mollyuskalarning nerv sistemasi halqum atrofi nerv halqasi hamda tana bo‘ylab yo‘nalgan nerv tolalaridan iborat bo‘ladi. dengizda hayot kechiradigan mollyuskalarning lichinkalari troxofora yoki troxoforaga o'xshash yelkanli lichinka - veligerdan iborat. mollyuskalar tipi yonbosh nervlilar kenja tipi chig’anoqlilar kenja tipi yonbosh nervlilar kenja tipi bu kenja tipning lotincha nomi (amphineura) deyiladi. bu kenja tipga bir necha mm dan 35 sm gacha kattalikdagi ikki yonlama simmetriyali mollyuskalar kiradi. ichki tana xaltasi bolmaydi. mantiya kutikulasi sirtdan ohak tangachalar bilan qoplangan. ko‘pchilik mollyuskalaming tanasini orqa tomondan o‘zaro harakatchan tutashgan alohida qalqonchalardan iborat chig‘anoq yopib turadi. boshida ko‘zlari, paypaslagichlari va statotsistlari bolmaydi. nerv sistemasi tana bo‘ylab joylashgan ikki juft nerv tomirlaridan iborat. bu tomirlar halqum atrofida va anal teshigidan keyingi joyda o’zaro tutashadi. yonbosh nervlilarga 1300 ga yaqin mollyuskalar turi kiradi. yonbosh nervlilar …

3 / 49

tanasi orqa tomondan 8 ta plastinkadan iborat chig‘anoq bilan qoplangan. plastinkalar bir qator ketma-ket joylashgan va bir-biri bilan harakatchan tutashib turgani tufayli xiton zaxkashlar singari qorin tomoniga bukilib, yumaloqlanishi mumkin. chig‘anoqning tuzilishi muskullarining tuzilishida ham o ‘z aksini topadi. muskullarining to‘p bo’lib chig'anoq plastinkalariga ketma-ket birikishi halqali chuvalchanglar tanasida organlarining joylashishini eslatadi. ovqat hazm qilish sistemasi og‘iz teshigi boshining ostida joylashgan. oldingi ichakning kengaygan muskulli uchki qismi halqumga ochiladi. halqumda joylashgan muskulli tilchasining usti qalin shoxsimon kutikula bilan qoplangan. kutikula sirtida bir necha qator shoxsimon tishchalar- radula, ya’ni qirg‘ichi joylashgan. bu tishchalar yordamida mollyuska qoya va toshlarga yopishib olgan suv o'tlari va boshqa oziqni qirib oladi. halqumdan tor naycha shaklidagi qizilo‘ngach boshlanadi. qizilo‘ngach o‘rta ichakning xaltasimon kengaygan oldingi qismi – oshqozonga o'tadi. yonbosh nervlilaming o‘rta ichagi juda uzun. unga jigar naylari yo‘li ochiladi. o‘rta ichak bir necha marta buklanib turadi. uning keyingi tomoni - orqa ichak mantiya bo‘shlig'iga ochiladi. xitonlar …

4 / 49

i yuragi tanasining keyingi qismida ichakning ustida joylashgan bo’lib, markaziy qorincha va ikkita yon bo’lmachadan tuzilgan. qon yurak bolmachalaridan klapanli bir yoki ikki juft teshiklar orqali qorinchaga tushadi. qorinchaning keyingi uchi berk, oldingi uchidan keng aorta tomiri boshlanadi. aortadan organlarga arteriyalar chiqadi. arteriyalardagi qon organlar hamda to‘qimalar orasida joylashgan lakunlarga kelib quyiladi. lakunlarda qon kislorodni to‘qimalarga berib, yon tomonda joylashgan jabralarga yetib boradi. qon tomirlari jabralarga kelib, juda ko‘p kapillyarlarga tarmoqlanadi. har qaysi jabradan qon dastlab vena, so‘ngra esa ikkita yirik qon tomiriga tushadi. bu tomir orqali qon yana yurakka kelib quyiladi. shunday qilib, qalqondorlar qon aylanish sistemasi tutash bolmaydi. ayirish organlari ichakning ikki yonida bukilgan bittadan naychalar joylashgan. naychalarning tanaga qaratilgan voronkasimon uchi yurakoldi bo’lmasi - selom bilan bog‘langan, tashqi uchi esa ayirish teshigi orqali mantiya egatchasiga ochiladi. har qaysi naylardan yon tomonga juda ko‘p uchi berk naychalar tarqaladi. shunday qilib, mollyuskalarning ayirish organlari halqali chuvalchanglarning jinsiy voronkalari selomoduktlariga …

5 / 49

ndorlarning sezgi organlari kuchsiz rivojlangan. tanasining ikki yonida jabralar asosida sezuvchi epiteliy hujayralari kimyoviy sezgi organlari hisoblanadi. bu organlar boshqa mollyuskalarning osfradiylaridan keskin farq qiladi. mollyuskaning orqa tomonida estetlar deb ataladigan juda ko‘p miqdorda mayda tuyg‘u organlari joylashgan. estetlar cho‘ziqroq bir to'p sezgir hujayralardan iborat. ulaming bir cheti chig‘anoqning tashqi qavati, ikkinchi uchi esa nerv tolalari orqali plevrovisseral nerv stvollari bilan tutashadi. muvozanat saqlash organi va paypaslagichlari bo‘lmaydi. jinsiy sistemasi xitonlar ayrim jinsli hayvonlar. urug'don yoki tuxumdon ichak ustida joylashgan; va toq bo'ladi. jinsiy bezi ikkita chiqarish yo'li orqali mantiya egatchasiga ochiladi. yetilgan jinsiy hujayralari suvga chiqariladi. kuyikish organlari bo'lmaydi. rivojlanishi urug’langan tuxumdan chiqadigan lichinkasi halqali chuvalchanglaming troxoforasiga o‘xshash bo‘lib, suvda suzib yuradi. keyinchalik lichinkaning orqa tomonida chuqurcha paydo bo‘ladi. chuqurcha ustida chig'anoq plastinkalari hosil bo'ladi. lichinkaning qorin tomonida bo‘rtiqqa o'xshash oyoq va ikki juft ko‘z shakllanadi. lichinka kipriklari va ko‘zchalarini tashlab, suv tubiga cho‘kadi va voyaga yetadi. chig‘anoqlilar (conchifera) …

Want to read more?

Download all 49 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mollyuskalar mollyuskalar turini, tuzilishini va filogeniyasini o'rganing."

prezentatsiya powerpoint mavzu: mollyuskalarning tipi, tuzilishi umumiy tavsifi sinflari va vakillari, ko’payishi va rivojlanishi. mollyuskalar filogeniyasi. reja: mollyuskalar tipiga umumiy tavsif mollyuskalar tipining klassifikatsiyasi qalqondorlar sinfining tashqi va ichki tuzilishi molluskalar tipiga umumiy tavsif. mollyuskalar tipiga xilma-xil tuzilgan 150.000 ga yaqin tur kiradi. ko‘pchilik molluskalar dengizlarda va chuchuk suv havzalarida hayot kechiradi. ko‘pchilik molluskalar bilaterial simmetriyali hayvonlar. biroq bir qancha turlarida organlarining joylanishi o‘zgarib, tana simmetriyasi ikkilamchi buzilib assimetrik shaklga kiradi. ko‘pchilik mollyuskalarning tanasi bo‘g‘imlarga bo`linmagan. faqat tuban tuzilgan mollyuskalarda metamerlik tuzilishga xos bo’lgan belgilarni ko‘ris...

This file contains 49 pages in PPTX format (2.5 MB). To download "mollyuskalar mollyuskalar turini, tuzilishini va filogeniyasini o'rganing.", click the Telegram button on the left.

Tags: mollyuskalar mollyuskalar turin… PPTX 49 pages Free download Telegram