orta aziya mamleketleriniñ siyasiy-administrativlik boliniwi

PPTX 16 pages 9.0 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.0 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

orta aziya mamleketleriniñ siyasiy adminstrativlik boliniwi. geosiyasiy ham geostrategiyaliq jagʻdayi reje i.orta aziya geografiyaliq jaylasiwi ii.orta aziya geosiyasiy jag`day iii.siyasiy-administrativlik bo`liniwi oraylıq aziya - evraziya materiginiń orta bóliminde, batista kaspiy teńizi jaģalarınan shiģista qıtay shegarasına shekem, arqada batis sibir tegisliginen, qublada nishapur, safedkuh hám hindukush tawlarına shekem sozilgan iri tábiyiy geografiyalıq úlke. ol materik ishkerisinde, atlantika okeanınan 4 mıń km, arqa muz okeanınan 2,5 mıń km, tinish okeanınan 5,5 mıń km hám hind okeanınan 1 mıń km ge jaqın aralıqta jaylasqan, suwları okeanlarga shiģip kete almaytuģın tuyıq basseynnen ibarat. oraylıq aziya aymaǵı orta ásirlerde, turan arab dereklerinde mawarawnnaxr, xix ásirdiń 2-yarımı hám xx ásir baslarında (1924-25-jılları ótkerilgen milliy mámleket shegaralanıwına shekem) túrkstan dep atalgan, keyin ala oraylıq aziya dep atalatuģın boldı. oraylıq aziya: geografiyalıq mániste oraylıq aziyanıń sssr quramına kirgen bólimi. ogan ústirt platosi, turan oypatlıǵı, torgay platosi, qazaqstan hám biraz kopetdag, pamir, tyan-shan tawları kiredi. siyasiy-hákimshilik mániste ózbekstan, qırgızstan, …

2 / 16

dizbekleri suw ayırģishları arqalı ótip, fergana dizbegine kelip tutasadı, sońınan oloy dizbeginiń shıģis sheti hám sarıkól dizbegi suw ayırģishı boylap ótip, hindukush tawlarına tutasadı. bul jerde muztawdan batısqa qaray qubla shegara baslanadı hám hindukush, safedkuh, nishapur dizbekleri suw ayırģishları boylap ótip, elburs tawı arqalı kaspiy teńiziniń qubla-shıģis shetki jaģasına kelip tutasadı. oraylıq aziya iri geosistema sipatında (maydanı 3300 mıń km2 átirapında) qazaqstannıń úlken bólimin, ózbekstan, qırgızstan, tájikstan, túrkmenstan aymaqları, qıtaydıń bir bólimi hám de awganstan hám irannıń ámiwdárya basseynine tiyisli bólimin óz ishine aladı. oraylıq aziyanıń qońsı tábiyiy úlkelerinen ajıratıp turıwshı ózine tán bir qansha belgileri bar. bular: 1) evraziya materiginde tutqan ornınıń ózine tánligi, yagniy materiktiń ishkerisinde, okeanlardan uzaqta jaylasqanlıǵı; 2) úlkeniń tuyıq basseynnen ibarat ekenligi, yaǵnıy bul jerde qáliplesken tiykarģı aģıstıń sırtqı teńiz, okeanlarga shiģip kete almawı hám úlkeniń eroziya bazası esaplangan kaspiy, aral, balxash, issıqkól sıyaqlı ishki basseynlerge quyılıwı. 3) jer betiniń ózine tánligi, yaǵnıy úlkeniń arqa, …

3 / 16

trategiyalıq qáwipsizlik, orta aziya strategiyalıq áhmiyetli aymaqlar, sebebi ol evropa, aziya, qıtay hám rossiya ortasında sawda-ekonomikalıq hám áskeriy-siyasiy kárxanaga iye. siyasiy-hákimshilik bóliniw ózbekstan: prezidentlik respublikası, 12 wálayat, qaraqalpaqstan respublikası hám tashkent qalasınan ibarat. qazaqstan: prezidentlik-parlamentar respublika, 17 wálayat hám 3 respublika áhmiyetine iye qala (nur-sultan, almatı, shimkent) bar. qırǵız: parlamentar respublika, 7 wálayat hám 2 respublika áhmiyetine iye qala (bishkek, osh) bar. tájikstan: prezidentlik respublikası, 4 wálayat, gárezsiz tawlı badaxshon wálayatı hám paytaxt dushanbe qalasınan ibarat. túrkmenstan: prezidentlik respublikası, 5 wálayat (viloyatlar) hám paytaxt ashxabadtagı bir wálayatqa teń bolgan rayon bar. geosiyasiy hám geostrategiyalıq jaǵday aymaqlıq jaylasıwı: orta aziya dúnyanıń orayında bolıp, evropanıń batısı, aziyanıń shıǵısı hám qublası, rossiyanıń qublası hám qıtaydıń batısı menen qurǵaqlıq arqalı baylanısqan. bul strategiyalıq jaylasıw oni hár túrli ekonomikalıq, siyasiy hám áskeriy-siyasiy kúshler ushin ózine tartatuģın orayga aylandıradı. rossiya hám qıtaydıń tásiri: rossiya hám qıtaydıń aymaǵındaǵı tásiri úlken, olar ekonomikalıq, siyasiy hám áskeriy tarawlarda kúshli …

4 / 16

orta aziya mamleketleriniñ siyasiy-administrativlik boliniwi - Page 4

5 / 16

orta aziya mamleketleriniñ siyasiy-administrativlik boliniwi - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "orta aziya mamleketleriniñ siyasiy-administrativlik boliniwi"

orta aziya mamleketleriniñ siyasiy adminstrativlik boliniwi. geosiyasiy ham geostrategiyaliq jagʻdayi reje i.orta aziya geografiyaliq jaylasiwi ii.orta aziya geosiyasiy jag`day iii.siyasiy-administrativlik bo`liniwi oraylıq aziya - evraziya materiginiń orta bóliminde, batista kaspiy teńizi jaģalarınan shiģista qıtay shegarasına shekem, arqada batis sibir tegisliginen, qublada nishapur, safedkuh hám hindukush tawlarına shekem sozilgan iri tábiyiy geografiyalıq úlke. ol materik ishkerisinde, atlantika okeanınan 4 mıń km, arqa muz okeanınan 2,5 mıń km, tinish okeanınan 5,5 mıń km hám hind okeanınan 1 mıń km ge jaqın aralıqta jaylasqan, suwları okeanlarga shiģip kete almaytuģın tuyıq basseynnen ibarat. oraylıq aziya aymaǵı orta ásirlerde, turan arab dereklerinde mawarawnnaxr, xix ásirdiń 2-yar...

This file contains 16 pages in PPTX format (9.0 MB). To download "orta aziya mamleketleriniñ siyasiy-administrativlik boliniwi", click the Telegram button on the left.

Tags: orta aziya mamleketleriniñ siya… PPTX 16 pages Free download Telegram