sohadamatntuzish masalasi

PPTX 25 pages 108,5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 25
slayd 1 7-mavzu: sohada matn tuzish masalasi  reja: 1. matn va uning turlari 2. mikro matn va makro matn 3. ilmiy va ilmiy ommabop matnlar matn deganda biron-bir muallifga tegishli bo‘lgan, ma’lum fikrlar majumasi hisoblangan nutq, qo‘lyozma yoki nashrdan chiqqan asar tushuniladi. ammo har qanday qo‘lyozmani ham matn deyaverish to‘g‘ri emas. matn bo‘lishi uchun u, hajmidan qat’iy nazar, asar hisoblanishi va mazmunga (ilmiy, rasmiy, badiiy va hokazo) yoki hujjat xarakteriga ega bo‘lishi zarur. matnlarning tahlili bilan shug‘ullanuvchi soha matnshunoslik deyiladi va u ham boshqa fan sohalari singari o‘z tekshirish metod va usullariga ega. bunda dastlab qiyosiy-tarixiy metodga amal qilinadi. alohida bir matnni ajratib olib o‘rganish natija berishi qiyin. chunki ko‘zda tutilgan maqsadga matnlarni o‘zaro va davriy jihatdan tahlil qilish bilangina erishiladi. mana shunday yo‘l bilan matnning shakllanishini, bir matndan ikkinchisigacha bo‘lgan o‘sish va takomillashishni, binobarin, muallifning fikriy rivojini ham anglash mumkin bo‘ladi. matn tahlili va tahriri badiiy tahlil - …
2 / 25
shirinlarning barcha harakatlariga xayrixohlik bildiradi. shohni adolatli bo‘lishiga undash g‘oyasini ilgari suradi. 2. tahlilda asarning mazmuniga ham shakliga ham e’tibor berish va mazmunning yetakchi rolini ta’kidlab o‘tish zarur. 3. asar tahlilida obrazlar asarning umumiy mazmuni bilan bog‘liq holda o‘rganiladi. 4.asar syujeti va kompozisiyasini o‘rganish ham adabiiy tahlilning asosiy vazifasidir. matn ustida ishlash murakkab va ijodiy jarayon bo‘lib, uni qo‘lga olishdan nashrga tayyorlashgacha bo‘lgan davr bir qator bosqichlarni o‘z ichiga oldai. ular quyidagilar: 1. matn manbasini aniqlash. 2. asosiy matnni aniqlash. 3. muallifning matn bo‘yicha oxirgi, haqiqiy variantini aniqlash. 4. matnni nashrga tayyorlash. 5. nashr turlari: hujjatli nashrlar (faksimil nashrlar), ilmiy-tadqiqot nashrlari – akademik, ilmiy, ilmiy-ommabop hamda badiiy va hokazo. hujjatlar matniga qo’yiladigan eng muhim talablardan biri xolislikdir. hujjatlar rasmiy munosabatlarni ifodalovchi va qayd etuvchi rasmiy yozma vositalar sifatida axborotni xolis aks ettirmog’i lozim. shuning uchun hujjatlar tilida so’z va so’z shakllarini qo’llashda muayyan chegaralanishlar mavjud. xususan, rasmiy ish uslubida kichraytirish- …
3 / 25
so’z tarkibiga yo’l qo’yilmaydi. matn ko‘rinishlari 2 xil bo‘lib, ular mikromatn va makromatndir. bir necha gaplarning o‘zaro grammatik va mazmuniy bog‘lanishidan tashkil topgan, mazmuniy yaxlitlikga ega bo‘lgan qo‘shma gaplarga nisbatan yirikroq yozma va og‘zaki nutq parchasi mikromatn deyiladi. bir umumiy mavzu ostida birlashgan bir necha mikromatnlardan tashkil topuvchi yaxlit asarga makromatn deyiladi. matnning turlari ham 2 xil: ma’lumotnoma matni va ijodiy-tavsifiy matn. ma’lumotnoma matnida bo‘lib o‘tgan voqea-hodisa yoki mavjud holat haqida oddiy axborot beriladi. ijodiy-tavsifiy matn so‘zlovchi yoki yozuvchi tomonidan ijodiy ravishda bayon etilgan voqea-hodisa, narsa yoki shaxsning tasviri yoki xabar, ma’lumotning ijodiy-tavsifiy bayonidir. ilmiy, publitistik va badiiy uslublar, shuningdek, insho ham ijodiy-tavsifiy matnning ko‘rinishlaridir. dialogik matnning ma’no munosabatiga ko‘ra turlari. dialog ( yun. dialogos – gaplashish, suhbat) - 1) ikki yoki undan ortiq kishining nutqiy muloqoti, suhbat; 2) adabiy – badiiy matn komponenti, asardagi personajlarning nutqiy muloqoti berilgan o‘rinlar. hozirgi zamon prozasi rivoya, tavsif va dialogdan tarkib topadi; zamonaviy …
4 / 25
ri, asosan, uning monologi orqali ifodalanadi. bu narsa ijroviy lirika namunalarida, ayniqsa, yaqqol ko‘zga tashlanadi, shuning uchun amaliyotda bunday she’rlar monolog deb ham yuritiladi ( a. oripov. “ hamza”; x. davron. “abulhay so‘zi” ) . sifat jihatidan monologning turli ko‘rinishlari mavjud ( q. badiiy nutq, ichki monolog). tavs’fiy (monologik ) matn so‘zlovchi yoki yozuvchi tomonidan bayon etilgan voqea - hodisa, narsa yoki shaxs tasviri, tavsifi yohud xabar, ma’lumot bayonidir. maqola, insho ham tavsifiy matnning bir turi hisoblanadi. ma’lum voqea - hodisalarga. narsa va shaxsga oid filer - mulohazaga bildirish, ulami badiiy vositalar yoki dalillar bilan ta’riflash, izohlash, isbotlash tavsifiy matnga xos xususiyatlaridandir. shuning uchun bunday matnda belgi-xususiyatni ifodalovchi so‘z!ar, modal so‘zlar, fe’lning funksional shakllari, ravishlar faol qo‘llaniladi. tavsifiy matn yaratishda uyushiq botaklar, ajratilgan gap botaklari, atov gaplar, qo‘shma gap ko‘rinishlaridan keng foydalaniladi. rezyumening asosiy qismlari quyidagilardan iborat: 1. shaxsiy ma’lumot a. ism-sharif (talab qilinadi) b. murojaat manzillari: telefon, email, yashash …
5 / 25
ning fragmentlari. 7. matn - mazmunan ketma-ketlik xarakteriga ega bo'lgan bir necha nisbiy mustaqil sodda yoki qo'shma gaplar yigindisi ko'rinadiki, matn tushunchasi juda keng ma'noni qamrab oladi. matnning bu ikki ko'rinishi ba'zan hajm jihatidan teng kelib qolishi xam mumkin. masalan, kichik hajmdagi qisqa hikoya yoki she'r, gazeta maqolalari (ob-havo ma'lumoti, e'lon kabi) bitta mikromatn - supersintaktik butunlikdan iborat bo’lishi mumkin. matn bo’lishi uchun komponentlar orasida semantik va grammatik bog’lanish b¢lishi shart. /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "sohadamatntuzish masalasi"

slayd 1 7-mavzu: sohada matn tuzish masalasi  reja: 1. matn va uning turlari 2. mikro matn va makro matn 3. ilmiy va ilmiy ommabop matnlar matn deganda biron-bir muallifga tegishli bo‘lgan, ma’lum fikrlar majumasi hisoblangan nutq, qo‘lyozma yoki nashrdan chiqqan asar tushuniladi. ammo har qanday qo‘lyozmani ham matn deyaverish to‘g‘ri emas. matn bo‘lishi uchun u, hajmidan qat’iy nazar, asar hisoblanishi va mazmunga (ilmiy, rasmiy, badiiy va hokazo) yoki hujjat xarakteriga ega bo‘lishi zarur. matnlarning tahlili bilan shug‘ullanuvchi soha matnshunoslik deyiladi va u ham boshqa fan sohalari singari o‘z tekshirish metod va usullariga ega. bunda dastlab qiyosiy-tarixiy metodga amal qilinadi. alohida bir matnni ajratib olib o‘rganish natija berishi qiyin. chunki ko‘zda tutilgan maqsadga matnl...

This file contains 25 pages in PPTX format (108,5 KB). To download "sohadamatntuzish masalasi", click the Telegram button on the left.

Tags: sohadamatntuzish masalasi PPTX 25 pages Free download Telegram