bilishjarayonlarining qisqacha tasnifi

PPTX 19 pages 125.3 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 125.3 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

loyiha mavzusi: o’quv bilish jarayonini tashkil etish va amalga oshirish metodlari bilish jarayonlarining qisqacha tasnifi loyiha mualif. bilish jarayoni haqida tushuncha bilish jarayoni turlari diqqat hamda nutq bilish jarayonlari sifatida reja: bilish jarayonlari: tafakkur; nutq xotir; tasavvur; xayol diqqat sezgi, idrok diqqat diqqat - kishi faoliyati barcha turlari, eng avvalo mehnat va o`quv faoliyati samaradorligini muhim va zarur shartidir. mehnat qanchalik murakkab va mas’uliyatli bo`lsa, u diqqatga shunchalik katta talablar qo`yadi. ziyraklik kishiga uning kundalik hayotida, turmushida, boshqa odamlar bilan munosabatga kirishishida zarurdir. o`quvchilarning diqqat e’tibori o`quv tarbiya jarayonini muvaffaqiyatli tashkil etishning asosiy shartlaridan biridir. ta’lim olishda diqqatning rolini ta’kidlarkan, buyuk rus pedagogi k.d.ushinskiy «diqqat aynan shunday bir eshikka, tashqi olamdan kishi qalbiga kirib keladigan jamiki narsalarning barchasi shu eshik orqali kiradi» - deb yozgan edi. diqqat individning hissiy, aqliy eki harakatlantiruvchi faolligi darajasininig oshirilishini taqoza etadigan tarzda ongning yo`naltirilganligi va bir narsaga qaratilganligidir. soddaroq qilib aytadigan bo`lsak, diqqat - …

2 / 19

avjud bo`lgan barcha narsa va hodisalar o`zga xos xususiyatlarga ega. xususiyatlar bu predmetlarning belgilaridir. belgi bu predmetni boshqalardan ajratadigan omilidir. xususiyatlar bevosita bizning ongimizda aks etib, bunda sezgi organlari ko`rish, eshitish, hid bilish, ta’m bilish, teri tuyushni roli katta. bu eng oddiy psixik jarayon bo`lib, narsa va hodisalarning xususiyatlari fizik jarayonlarni sezgi organlariga bevosita ta’sir etishi natijasida ularning xususiyatlarini alohida-alohida namoyon bo`lishi sezgi deb ataladi. sezgi paydo bo`lishi uchun nima zarur? 1. buning uchun biror sezgi organiga ta’sir etuvchi predmet zarur. 2. sezuvchi apparat zarur. aks etish xususiyatiga va retseptorlarining joylashgan urniga qarab sezgilar odatda 3-guruhga ajratiladi. 1. tashki muhitdagi narsalar va hodisalarning xususiyatlarini aks ettiradigan hamda tananing yuzasida retseptorlari bo`lgan eksterotseptiv sezgilar. 2. tananing ichki a’zolarida va to`qimalarida joylashgan hamda ichki a’zolarning holatini aks ettiradigan retseptoralarga ega bo`lgan interotseptiv sezgilar. 3. retseptorlari mushaklarda va paytlarda o`rnashgan propriotseptiv sezgilar: ular gavdamizning harakati va holati haqida axborot berib turadi. ba’zi sezgi …

3 / 19

idrok qilish - forma, kattalik, ob’ektlarni joylashishi, ularning re’lefi va yo`nalganligini idrok etishda ifodalanadi. fazoni idrok etish kuchini, teri tuyush va muskul harakat organlari asosida yuzaga keladi. vaqt idrok etish – ob’ektiv vaqtni, uning tezligi va ritmini aks etishidir. harakatni idrok etish - ob’ektiv fazodagi joylashishi va o`zgarishini aks etishi bo`lib, bunda ko`rinishi va kinetik analizator muhim ahamiyatga ega. idrokning sifati bu tezligi, aniqligi va to`laligi. idrokning sifati tashqi omillarga bog`liq bo`lib, bunga narsa va hodisalarni sifat, turgan joyi, organi faktorlarga – sezgi organlari va nerv sistemasining holati, sub’ektiv faktorlar – bilim, tasavvur, qiziqish va tafakkur rivojlanishi bilan bog`liq. xotira inson his qilgan barcha narsa va hodisalar izsiz yo`qolmaydi. ular ma’lum miqdorda xotirada saqlab qolinadi, mustahkamlanib va kerak bo`lganda qayta esga tushiriladi. odamda tasavvurlarning mavjudligi bizning idrokimiz miya po`stlog`ida qandaydir izlar qoldirilishidan, ular ma’lum vaqt davomida miyada saqlanib turishidan dalolat beradi. o`tmish tajribamizda nimaiki hodisa yuz bergan bo`lsa, shuni esda …

4 / 19

ldirish - biron bir yangi narsani ilgaridan odam ongida mavjud bo`lgan boshqa narsa bilan bog`lashdan iborat. xayol insonlar borliqni anglab, unda yuz berayotgan narsalarni qabul qilib, qolibgina qolmay o`ni o`zgartirishga ham harakat qiladi. borliqni amaliyotda o`zgartira olishni bilish bilan birga xayolni ham o`zgartira bilish lozim. xael ong faoliyati bo`lib, mavjud tasavvurlar orqali yangi, hayotda mavjud bo`lmagan obrazlar, ob’ektlarni yaratishdir. xayolning funktsiyasi – o`tgan tajriba natijalarini qayta ishlashdir. hech narsasiz xayol mavjud bo`lishi va yaratilishi mumkin emas. ushbu tasavvurlar xotiradan farq qiladi va xayol tasavvurlari deb ataladi. xayol eki fantaziya, tafakkur kabi, yuksak bilish jarayonlari qatoriga kirib, kishining o`ziga xos insoniy xarakterga ega bo`lgan faoliyatlarida namayon bo`ladi. mehnatning tayer natijasini xayolga keltirmay turib, ishga kirishib bo`lmaydi. istalgan mehnat jarayoni xayolni uz ichiga qamrab oladi. xayol inson ijodiy faoliyatining zarur elementi bo`lib, mehnatning oxirigi va oraliq mahsulotlarida o`z ifodasini topadi, shuningdek problemali vaziyat noaniqlik ko`rsatgan hollarda xulq atvor programmasini tuzishni ta’minlaydi. xayolning …

5 / 19

li juda ko`p no’malum, tushunib bo`lmaydigan kutilmagan, yashirin narsalar borligidan dalolat beradi. tafakkur shuning uchun ham zarurki, haet va faoliyat davomida har bir individ narsalarning qandaydir yangi, ilgari ma’lum bo`lmagan xususiyatlariga duch keladi. tafakkur hamisha hali bilib olinmagan yangilikning ana shunday cheksiz chuqur jihatlariga qaratilgan bo`ladi. har bir odam tafakkur qilar ekan buning bilan shu paytgacha qandaydir yangilikni, noma’lum narsani mustaqil ravishda qayd qiladi. tafakkur jiddiy ravishda yangilik qidirish va ochishga ijtimoiy jihatdan bogliq, aloqador psixik jarayondir. tafakkur amaliy faoliyat asosida hissiy bilimlardan paydo bo`ladi va hissiy bilim chegarasidan ancha tashqariga chiqib ketadi. tafakkur so`zi arabcha “fikr” so`zidan kelib chiqqan bo`lib, o`ylash, muhokama, mushohada va fikr yuritish ma’nolarini bildiradi. inson borki u fikr yuritish qobiliyatiga ega. bilish faoliyati sezish va idrok qilishdan boshlanadi va keyin tafakkurga o`tib ketishi mumkin. biroq istagan tafakkur hatto eng rivojlangan tafakkur ham hamisha hissiy bilim bilan, ya’ni sezgi, idrok va tafovutlar bilan bog`langan bo`ladi. tafakkur …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bilishjarayonlarining qisqacha tasnifi"

loyiha mavzusi: o’quv bilish jarayonini tashkil etish va amalga oshirish metodlari bilish jarayonlarining qisqacha tasnifi loyiha mualif. bilish jarayoni haqida tushuncha bilish jarayoni turlari diqqat hamda nutq bilish jarayonlari sifatida reja: bilish jarayonlari: tafakkur; nutq xotir; tasavvur; xayol diqqat sezgi, idrok diqqat diqqat - kishi faoliyati barcha turlari, eng avvalo mehnat va o`quv faoliyati samaradorligini muhim va zarur shartidir. mehnat qanchalik murakkab va mas’uliyatli bo`lsa, u diqqatga shunchalik katta talablar qo`yadi. ziyraklik kishiga uning kundalik hayotida, turmushida, boshqa odamlar bilan munosabatga kirishishida zarurdir. o`quvchilarning diqqat e’tibori o`quv tarbiya jarayonini muvaffaqiyatli tashkil etishning asosiy shartlaridan biridir. ta’lim olishda diqqatn...

This file contains 19 pages in PPTX format (125.3 KB). To download "bilishjarayonlarining qisqacha tasnifi", click the Telegram button on the left.

Tags: bilishjarayonlarining qisqacha … PPTX 19 pages Free download Telegram