energiyaning anaerob hosil bo’lishi. glikoliz va uning ahamiyati

DOC 300,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1495784200_68320.doc energiyaning anaerob hosil bo’lishi energiyaning anaerob hosil bo’lishi. glikoliz va uning ahamiyati. glyukozaning anaerob parchalanishining energetik balansi. glyukoneogenez reja: 1. energiyaning anaerob hosil bo’lishi. 2. glikoliz va uning biologik ahamiyati. 3. glikolizning energetik balansi va biologik vazifalari. 4. glyukoneogenez. 1. energiyaning anaerob hosil bo’lishi. hujayrada energiyaning hosil bo’lishi faqat oksidlanishli fosforlanish, ya’ni aerob yo’l bilan emas, balki oziq moddalarning molekulyar kislorodsiz parchalanishidan ham hosil bo’ladi. energiyaning bunday kislorodsiz yoki anaerob hosil bo’lishiga achish deb ataladi. anaerob yo’l energiya ishlab chiqarishda eng qadimgi va past (quyi pog’onadagi) shakl hisoblanadi; hujayra “iqtisodiyoti” uchun samarali emas, chunki bu yerda ko’p material sarf qilinib, juda kam energiya olinadi. u sodda organizmlarda yer atmosferasida kislorod bo’lmagan vaqtlarda shakllangan. bu yo’l asosan mikroorganizmlar va achitqilar uchun xos, yuqori rivojlangan organizmlar bu yo’ldan faqat kislorod yetishmagan ba’zi holatlarda, masalan, muskul qisqarishida energiya bilan ta’min qilish uchun foydalaniladi. bundan tashqari normal hujayra rak kasalligida ayniganda undagi aerob …

lotalarini ham achitish xossasiga ega). uglevodlar parchalanishining bir-biridan va oxirgi mahsulotlari bilan farq qiluvchi bir nechta yo’llari mavjud: glyukoza sut kislota etanol (spirtli achish) propion kislota moy kislota (sut-kislotali (propion kislotali (moy kislotali achish yoki achish) bijg’ish) glikoliz) 2. glikoliz va uning biologik ahamiyati. glyukoza hujayraning asosiy yoqilg’isidir, u glikogen shaklida zahira modda sifatida saqlanadi, muskullar harakatida juda tez o’zlashtiriladi. glyukozaning glikogen yoki glyukozadan boshlanib, ikki molekula pirouzum kislota va atf molekulalarining hosil bo’lishi bilan tugaydigan anaerob parchalanishi glikoliz deb ataladi. glikoliz (yunoncha glykys – shirin va lyzis – parchalanish so’zlaridan olingan.) hujayra metabolizmi jarayonlari orasida eng yaxshi o’rganilganidir. glikoliz aksari organizmlarda markaziy metabolik yo’llardan biridir. 1930 yilning o’rtalarigacha muskul va jigarda uglevodlar almashinuvi faqat glyukozadan boshlanadi deb hisoblanar edi. ammo ya.o.parnasning mashhur ishlari tufayli muskullarda bu jarayon, asosan glikogenning fosfat kislota biriktirib parchalashi – fosforolizdan boshlanishi kashf etilgandan so’ng fanga glikogenoliz atamasi kiritildi. glikoliz jarayonida glyukozaning 6 uglerodli molekulasi …

isobiga 4 molekula adf fosforlanib, 4 molekula atf hosil qiladi. shunday qilib, glikoliz jarayonida bir glyukoza molekulasi hisobiga to’g’ri keladigan atf molekulalarining soni 4 ta emas, balki 2 tadir, chunki 2 molekula atf glikolizning birinchi davrida sarflangan edi. yana shuni ta’kidlab o’tish kerakki, glikoliz aksari hujayralarda sitozolda, ya’ni sitoplazmaning gomogen (erigan) fazasida o’tadi. buning aksicha, uglevodlarning kislorod ishtirokida o’tadigan oksidlanish reaktsiyalari eukariotik hujayralarda mitoxondriyalarda, prokariotlarda esa plazmatik membranada o’tadi. glikolizning ayrim reaktsiyalari. 1. d-glyukozaning fosforillanishi. bu reaktsiyada glyukoza glyukozo-6-fosfatga aylanadi: glyukoza glyukozo-6-fosfat reaktsiya geksokinaza fermenti bilan katalizlanadi va bunda atf (fosforil guruh beruvchi) hamda magniy ionlari talab etiladi. geksokinazali reaktsiya fiziologik sharoitda qaytmasdir. geksokinaza organizm hujayrasida 4 xil izoferment (i,ii,iii va iv) shaklida mavjud bo’lib, substratlarga nisbatan turli spetsifiklikka ega. geksokinaza iv (glyukokinaza) glyukozaga nisbatan yuqori spetsifiklikka ega bo’lishi bilan farq qiladi. shuning uchun geksokinaza iv boshqa geksozalarga ta’sir etmaydi va glyukozaning miqdori juda ko’p bo’lgandagina ishlaydi. bu ferment faqat …

merlanishi. bu reaktsiya glyukozofosfatizomeraza fermenti bilan katalizlanadi. u qaytar bo’lib, quyidagi tenglama bo’yicha boradi: glyukozo-6-fosfat fruktozo-6-fosfat glyukozofosfatizomeraza – juda spetsifik ferment. u faqat glyukozo-6-fosfatga (to’g’ri reaktsiya) va fruktozo-6-fosfatga (teskari reaktsiya) ta’sir etadi. 3. fruktozo-6-fosfatning fruktozo-1,6-bisfosfat hosil qilib fosforillanishi. glikolizning bu reaktsiyasi uchun yana bir molekula atf (reaktsiya uchun mg²+ ionlari kerak) sarflanadi. u fosfofruktokinaza fermenti bilan katalizlanadi: fruktozo-6-fosfat fruktozo-1,6-bisfosfat fosfofruktokinaza katalizlaydigan bu reaktsiyada erkin energiyaning ancha pasayishi yuz beradi, shuning uchun u qaytmasdir. bu glikolizning ikkinchi qaytmas reaktsiyasidir. fosfofruktokinaza – glikolizning “kalit” fermenti bo’lib, reaktsiya qaytmas ekanligi sababli faqatgina butun jarayonning tezligini ta’minlamasdan, balki turli xil izo- va allosteik boshqaruvchilar tomonidan boshqariladi. 4.fruktozo-1,6-bisfosfatning glitseraldegid-3-fosfat va digidroatsetonfosfatga parchalanishi. keyingi bosqichda fruktozo-1,6-bisfosfat 2 ta fosfotriozoga parchalanadi, shu sababli ilgari glikoliz glyukozaning dixotomik yo’l bilan parchalanishi deb aytilgan. reaktsiya fruktozobisfosfat-aldolaza fermenti yordamida quyidagi tenglama bo’yicha katalizlanadi: bu reaktsiyaning erkin energiyasi juda kam o’zgaradi, shuning uchun u qaytar reaktsiyadir. 5. triozofosfatlarning o’zaro aylanishi. glikolizning …

idrogenaza bilan katalizlanadi: 7. fosfat guruhining 1,3-difosfoglitseratdan adf ga o’tkazilishi. 1,3-difosfoglitserat energiyaga boy birikma bo’lib, u atf hosil bo’lishida ishlatiladi (birinchi glikolitik fosforillanish). reaktsiya fosfoglitseratkinaza yordamida katalizlanadi: fosfoglitseratkinaza adf atf 8. 3-fosfoglitseratning 2-fosfoglitseratga izomerlanishi. bu reaktsiyada fosfat guruhi 3-holatdan 2-holatga fosfoglitserat-fosfomutaza fermenti yordamida o’tkaziladi. fosfoglitserat-fosfomutaza 3-fosfoglitserat mg²+ reaktsiya qaytar bo’lib, erkin energiyaning biroz pasayishi bilan boradi va mg²+ ionlarini talab etadi. 9. 2-fosfoglitseratning fosfoenolpiruvat hosil qilib degidratlanishi. bu reaktsiyada energiyaga boy bog’ hosil bo’lib, enoilgidrataza fermenti ishtirokida quyidagi tenglama bo’yicha boradi: enoilgidrataza - h2o 10.fosfat guruhning fosfoenolpiruvatdan adf ga o’tkazilishi (2-glikolitik fosforillanish). yuqori energetik birikma – fosfoenolpiruvat bu bosqichda substrat sifatida atf hosil bo’lishida ishlatiladi. reaktsiya piruvatkinaza yordamida katalizlanadi va mg²+ ionlari ishtirokida boradi: piruvatkinaza adf → atf , mg²+ fiziologik sharoitda reaktsiya qaytmas, chunki reaktsiya erkin energiyaning juda pasayishi bilan boradi. 1. piruvatning laktatga qaytarilishi. bu reaktsiya glikolizni yakunlovchi ferment – laktatdegidrogenaza ishtirokida quyidagi tenglama bo’yicha katalizlanadi: laktatdegidrogenaza nad∙h …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "energiyaning anaerob hosil bo’lishi. glikoliz va uning ahamiyati"

1495784200_68320.doc energiyaning anaerob hosil bo’lishi energiyaning anaerob hosil bo’lishi. glikoliz va uning ahamiyati. glyukozaning anaerob parchalanishining energetik balansi. glyukoneogenez reja: 1. energiyaning anaerob hosil bo’lishi. 2. glikoliz va uning biologik ahamiyati. 3. glikolizning energetik balansi va biologik vazifalari. 4. glyukoneogenez. 1. energiyaning anaerob hosil bo’lishi. hujayrada energiyaning hosil bo’lishi faqat oksidlanishli fosforlanish, ya’ni aerob yo’l bilan emas, balki oziq moddalarning molekulyar kislorodsiz parchalanishidan ham hosil bo’ladi. energiyaning bunday kislorodsiz yoki anaerob hosil bo’lishiga achish deb ataladi. anaerob yo’l energiya ishlab chiqarishda eng qadimgi va past (quyi pog’onadagi) shakl hisoblanadi; hujayra “iqtisodiyoti” uchun samara...

Формат DOC, 300,0 КБ. Чтобы скачать "energiyaning anaerob hosil bo’lishi. glikoliz va uning ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: energiyaning anaerob hosil bo’l… DOC Бесплатная загрузка Telegram