ona tili va o‘qish savodxonligini o‘qitishtamoyillari

PPTX 25 pages 1.6 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

name of presentation 1-mavzu: ona tili va o‘qish savodxonligini o‘qitish tamoyillari, ona tili o‘qitish metodikasining boshqa fanlar bilan aloqadorligi. dunyoni bilish nazariyasi ona tili o‘qitish metodikasining metodologik asosi hisoblanadi. metodikaning amaliy ahamiyati o‘quvchilarning til boyligini har tomonlama to‘liq bilib olishlarini ta'minlashdir. buning uchun biz quyidagilarni yodda tutushimiz lozim: til kishilar markaziysidagi aloqaning zaruriy vositasidir; tilsiz jamiyatning yashashi mumkin emas; tilning aloqa vositasi sifatidagi ahamiyati uzluksiz ortib boradi; maktabning vazifasi tilni aloqa- kishilar orasidagi munosabatning rivojlangan nozik quroliga aylantirish hisoblanadi. til oqilona, mantiqiy bilish vositasidir; til birliklari va formalari yordamida bilish jarayonida umumlashtirish, tushunchani muhokama va xulosa bilan bog‘lash amalga oshiriladi; til va nutq tafakkur bilan uzviy bog‘lanadi; biz fikrni nutqda shakllantiramiz; tilni egallash va nutqni o‘stirish bilan o‘quvchining fikrlash qobiliyati ham o’sadi. metodik fan sifatida ona tili o‘qitish metodikasi maktabda o‘qitishning o‘quvchilar nutqining yaxshi rivojlanishiga kafolat beradigan tilni har tomonlama bilishning ijtimoiy rolini tushuntiradigan yo’llari bilan ta'minlashi kerak. demak, nutq …

2 / 25

am bog‘liq. metodikaga psixolingvistika nutq haqida, uni talab qiluvchi sabablar, nutq turlari, nutqni qabul qiluvchi signallar va boshqalar haqida ma’lumot beradi. shuningdek, metodika, didaktika, umumiy pedagogika bilan o‘zaro bog‘liq. ona tili o‘qitish metodikasi ona tilining ma’lum qismini amaliy, ma’lum qismini nazariy egallashni nazarda tutadi. shuning uchun ona tili – lingvistika metodikasining muhim asosi hisoblanadi. savod o‘rgatish metodikasini ishlashda fonetika, fonologiya, grafika asos bo‘ladi. lug‘at ishini tashkil etishda leksikologiya, so‘z tarkibi, so‘z yasalishini o‘rganishda so‘z yasalishi, etimologiya, grammatika asos bo‘lsa, morfologiya va sintaksis til qurilishi haqida tushuncha hosil qilishda, tug’un yozuvga o‘rgatishga, orfografiya nazariyasiga asoslanadi. o‘qish metodikasi adabiyot nazariyasiga asoslanadi. chunki o‘quvchilar badiiy asarni amaliy tarzda tahlil qiladilar. ona tili o‘qitish tamoyillari 5 ta: 1. til materiyasiga, nutq organlarining o‘sishiga, nutq malakalarinikg to‘g‘ri rivojlanishiga e'tibor berish tamoyili. 2. til ma'nolarini (leksik, grammatik, morfemik, sintaktik ma'nolarini) tushunish prinspi 3.tilga sezgirlikni o‘stirish prinsipi. 4. nutqning ifodaliligiga baho berish tamoyili 5. og‘zaki nutqni yozma …

3 / 25

nish tamoyiliga amal qilishning sharti tilning hamma tomonlarini, tilga oid barcha fanlar (grammatika, leksika, fonetika, orfografiya, stilistika)ni o‘zaro bog‘langan holda o‘rganish hisoblanadi. masalan, morfologiyani sintaksisga tayangan holdagina o‘rganish, o‘zlashtirish mumkin. sintaksisni o‘rganishda esa morfologiyaga suyaniladi, orfografiya fonetika, grammatika, so‘z yasalishiga suyanadi va h.k. so‘zni morfemik tomondan tahlil qilish uning ma’nosini tushunishga yordam beradi. tilning hamma tomonlari birbiri bilan o‘zaro bog‘langan bo‘lib, o‘qitishda buni albatta hisobga olish kerak. 2. til ma'nolarini (leksik, grammatik, morfemik, sintaktik ma'nolarini) tushunish prinspi til - juda murakkab hodisa, uning tuzilishini, sistemasini fahmlab olmay turib, sal bo‘lsa-da, uning qonuniyatlarini, o‘xshashliklarini o‘zlashtirmay turib uni yodda saqlab bo’lmaydi. bola gaplashish, o‘qish, eshitish bilan til materiallarini yig‘adi, uning qonunlarini o‘zlashtiradi. natijada kishida tilga sezgirlik (til hodisalarini tushunish) xususiyati shakllanadi: tilni egallash mumkin emas. 3.tilga sezgirlikni o‘stirish prinsipi bu tamoyil til hodisalarini tushunmay turib savodli yozish, nutq madaniyati vositalarining xabar berish funksiyasini tushunish bilan bir qatorda, uning ifodalilik (uslubga oid) funksiyasini …

4 / 25

hini tanlashga yordam beradi, metodikaning fan sifatida nazariy asoslash elementlaridan biri bo‘lib xizmat qiladi. 5. og‘zaki nutqni yozma nutqdan oldin o‘zlashtirish tamoyili «ona tili o‘qitish metodikasi fanning boshqa fanlar bilan aloqasi. «ona tili o‘qitish metodikasi» fani falsafa, tilshunoslik siklidagi fanlar, didaktika, ruxshunoslik bilan uzviy bog‘liqdir. demak, maktabda «ona tili» o‘quv fanidan dars beriladigan etuk mutaxassis bo‘lishi uchun u shu fanlarni po‘xta bilishi zarur «ona tili o‘qitish metodikasi» fanining falsafa bilan aloqadorligi. «ona tili o‘qitish metodikasi» xususiy pedagogik sikldagi fan bo‘lganligi uchun ham, ijtimoiy fanlar guruhiga kiradi va ijtimoiy fanlarning asosini tashkil etadigan falsafa bilan chambarchas bog‘langan. mazkur fanning falsafa bilan aloqadorligi ona tilining maqsad va vazifalarini tushunishingizga, bu fanning ta’lim mazmunini to‘g‘ri belgilashingizga, o‘quvchi faoliyatini to‘g‘ri uyushtirishingizga, o‘qitishning eng samarali metod, vosita va usullarini tanlashingizga, faoliyat mahsulini nazorat qilishingizga yordamlashadi. o‘quvchiga o‘z ona tilini o‘rgatish tafakkur bilan chambarchas bog‘langan. chunki til hodisalarining o‘quvchi ongida voqealanishi tafakkur orqali yuzaga chiqadi. til …

5 / 25

shkil etadi. til ilmi sohasida qo‘lga kiritilgan har bir ilmiy yutuq, shubhasiz, maktab ona tili kursining mazmuniga ta’sir ko‘rsatadi: zaruriyat tug‘ilganda uni yangilash yuzaga keltiradi. ayni vaqtda shuni ham unutmaslik lozimki, tilshunoslikda fan erishgan barcha yutuqlarni umumiy o‘rta maktab o‘quvchisiga o‘rgatishning iloji yo‘q hamda bunga extiyoj ham sezilmaydi. modomiki, shunday ekan, «ona tili o‘qitish metodikasi» fani ana shu til ilmi sohasida qo‘lga kiritilgan yutuqlardan nimani ajratib olib o‘quvchiga o‘qitish lozimligini ham hal qiladi. maktab ona tili ta’limi nafaqat «hozirgi zamon o‘zbek tili» kursi, balki umumiy tilshunoslik, til tarixi, shevashunoslik singari fanlar bilan ham aloqador. til tarixidan xabardor o‘qituvchi mumtoz adabiy asarlarning til xususiyatlari ustida ishlay oladi, dialektologiyani bilgan o‘qituvchi esa adabiy til bilan shevani qiyoslab, nutqdagi dialektal xatolarning olidini olishi yoki bartaraf etishi mumkin. «ona tili o‘qitish metodikasi» fani nutq madaniyati bilan ham aloqador. zero nutq madaniyati asoslarini po‘xta bilgan o‘qituvchilar o‘quvchi nutqi ustida samarali ishlay oladi. «ona tili o‘qitish …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ona tili va o‘qish savodxonligini o‘qitishtamoyillari"

name of presentation 1-mavzu: ona tili va o‘qish savodxonligini o‘qitish tamoyillari, ona tili o‘qitish metodikasining boshqa fanlar bilan aloqadorligi. dunyoni bilish nazariyasi ona tili o‘qitish metodikasining metodologik asosi hisoblanadi. metodikaning amaliy ahamiyati o‘quvchilarning til boyligini har tomonlama to‘liq bilib olishlarini ta'minlashdir. buning uchun biz quyidagilarni yodda tutushimiz lozim: til kishilar markaziysidagi aloqaning zaruriy vositasidir; tilsiz jamiyatning yashashi mumkin emas; tilning aloqa vositasi sifatidagi ahamiyati uzluksiz ortib boradi; maktabning vazifasi tilni aloqa- kishilar orasidagi munosabatning rivojlangan nozik quroliga aylantirish hisoblanadi. til oqilona, mantiqiy bilish vositasidir; til birliklari va formalari yordamida bilish jarayonida umuml...

This file contains 25 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "ona tili va o‘qish savodxonligini o‘qitishtamoyillari", click the Telegram button on the left.

Tags: ona tili va o‘qish savodxonligi… PPTX 25 pages Free download Telegram

ona tili va o‘qish savodxonligini o‘qitishtamoyillari

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "ona tili va o‘qish savodxonligini o‘qitishtamoyillari"

Similar files