so’rov bo’yicha axborot izlash va ajratib olish usullari.

DOC 5 pages 38.5 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.5 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

o’zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti axborotlarni izlash va ajratib olish fanidan mustaqil ish mavzu: so’rov bo’yicha axborot izlash va ajratib olish usullari. reja: i. axborotni izlash (qidirish) tushunchasi i.1. axborotni qidirish jarayoni sifatida i.2. qidiruv usullari i.3. so’rov va so’rov ob’ekti i.4. axborotni qidirish masalalari i.5. samaradorlikni baholash ii. axborotni ajratib olish ii.1. axborotlarni ajratib olishning maxsus masalalari axborotni izlash (angl. information retrieval) — axborotni qidirish jarayoni bo’lib, axborotga bo’lgan ehtiyojni qondirish uchun strukturalashmagan hujjatlardan zarur ma’lumotlarni izlash haqidagi fan sifatida rivojlanib kelmoqda. axborot izlash – bu ma’lum bir hujjatlar (matnli) to’plamidan oldindan belgilangan shartli mavzu (so’rov) yoki zarur (axborotga bo’lgan ehtiyojni qondirishga tegishli) ma’lumotlarni, faktlarni, xabarlarni izlash – aniqlash jarayoni. qidiruv jarayoni ma’lumotlarni to’plash, ularga ishlov berish va taqdim etishga qaratilgan operatsiyalar ketma-ketligini o’z ichiga oladi. umumiy holda axborotni qidirish to’rtta etap (bosqich)dan tashkil topgan: - axborotga bo’lgan ehtiyojni …

2 / 5

lari aq ning asosiy masalasi – foyalanuvchiga uning axborotga bo’lgan ehtiyojlarini qondirishga yordam berishdan iborat. asosiy masalalar: - modellashtirish masalasi; - hujjatlarni klassifikatsiyalash; - hujjatlarni filtrlash; - hujjatlarni klasterizatsiyasi; - qidiruv tizimlari arxitekturasi va foydalanuvchi interfesini loyihalash; -axborotlarni ajratib olish, xususiy holda hujjat annotatsiyasi va referatini tayyorlash; - so’rov tillari va boshq. samaradorlikni baholash aqt tomonidan topilgan hujjatlar so’rovga qanchalik mos kelishini baholashning ko’plab usullari mavjud. afsuski, so’rovlarning muvofiqlik darajasi, boshqacha aytganda relevantnosti, sub’ektiv tushuncha hisoblanadi, muvofiqlik darajasi esa so’rov bajarilishi natijalarini baholovchi aniq insonga bog’liq. aniqlik (precision) bu aqtlari tomonidan topilgan tegishli hujjatlar sonining topilgan hujjatlarning umumiy soniga nisbati sifatida aniqlanadi: to’liqlik (recall) topilgan relevant hujjatlar sonining bazadagi umumiy relevant hujjatlar soniga nisbati: tushish (qatordan chiqish) (fall-out) fall-out relevant bo’lmagan manbalarni topish ehtimolini tavsiflaydi va topilgan relevant bo’lmagan hujjatlar sonining ma’lumotlar bazasidagi relevant bo’lmagan hujjatlarning umumiy soniga nisbati sifatida aniqlanadi: f-o’lchov (f-measure, van rizbergen o’lchovi) p aniqlik va r …

3 / 5

a’zo davlatlarning hukumat rahbarlari uchrashuvida ishtirok etish uchun rossiya federatsiyasining bosh vaziri dmitriy medvedov toshkent shahriga keldi” rasmiy vizit (davlat -kim, davlat-kimga, kelish sanasi) ma’lumotlarni bunday akslantirishdan asosiy maqsad – boshlang’ich tarqoq (xatotik) axborotlarni ma’lumotlarni qayta ishlashning standart usullari yordamida tahlil qilish imkonini yaratishdan iborat. shu bilan birgalikda xabar matnida tavsiflangan mantiqiy qonuniyatlarni aniqlash masalasi usun xizmat qilishi mumkin. axborotlarni ajratib olishning maxsus masalalari: nomlangan (ya’ni, muhim, tayanch) elementlarni tanish, masalan: odamlar ismi, tashkilot nomlari, geografik nomlar, vaqt va pul birliklari va h.k. anaformalar va o’zaklarning aniqlanishi: bitta va aynan shu ob’etga tegishli (daxldor) bog’liqliklarni aniqlash. bunday bog’lanishlarning xos holatlari – olmoshli anaforalar. atamalarni (terminlarni) ajaratish: berilgan matn uchun kalit so’zlari va iboralarni topish. avto (referat tuzish): matndan semantik, hissiy, baholovchi malumotlarni ajratib olish. bu generativ va deklarativ bo’ladi. xulosa 1.ma’lumotlarni qayta ishlashda va ma’lumotlarni ma’lumotlar bazasiga joylashtirishda qo’llaniladi. 2. bu masalalar bilan malumotlarni intelletual tahlil qilish (data mining) shug’ullanadi. …

4 / 5

i. v. internetika: navigatsiya v slojnix setyax: modeli i algoritmi. — m.: librokom (editorial urss), 2009. — 264 s. — isbn 978-5-397-00497-8.

5 / 5

so’rov bo’yicha axborot izlash va ajratib olish usullari. - Page 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "so’rov bo’yicha axborot izlash va ajratib olish usullari."

o’zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti axborotlarni izlash va ajratib olish fanidan mustaqil ish mavzu: so’rov bo’yicha axborot izlash va ajratib olish usullari. reja: i. axborotni izlash (qidirish) tushunchasi i.1. axborotni qidirish jarayoni sifatida i.2. qidiruv usullari i.3. so’rov va so’rov ob’ekti i.4. axborotni qidirish masalalari i.5. samaradorlikni baholash ii. axborotni ajratib olish ii.1. axborotlarni ajratib olishning maxsus masalalari axborotni izlash (angl. information retrieval) — axborotni qidirish jarayoni bo’lib, axborotga bo’lgan ehtiyojni qondirish uchun strukturalashmagan hujjatlardan zarur ma’lumotlarni izlash haqidagi fan sifatida riv...

This file contains 5 pages in DOC format (38.5 KB). To download "so’rov bo’yicha axborot izlash va ajratib olish usullari.", click the Telegram button on the left.

Tags: so’rov bo’yicha axborot izlash … DOC 5 pages Free download Telegram

so’rov bo’yicha axborot izlash va ajratib olish usullari.

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "so’rov bo’yicha axborot izlash va ajratib olish usullari."

Similar files