axborotlarni izlash va ajratishda maʼlumotlar bazasini shakllantirish texnologiyalari

DOCX 4 pages 22.7 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 22.7 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

o‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti axborotlarni izlash va ajratib olish fanidanmustaqil ish mavzu: axborotlarni izlash va ajratishda maʼlumotlar bazasini shakllantirish texnologiyalari. reja: 1.mbbt funksional imkoniyatlari 2.ma‘lumotlar ustida amallar bajarish 3.ma‘lumotlar bazasida murojaatlarni boshqarish 1.mbbt funksional imkoniyatlari informasion texnologiyalarning rivojlanishi va axborot oqimlarining tobora ortib borishi, ma‘lumotlarning tez o‘zgarishi kabi holatlar insoniyatni bu ma‘lumotlarni o‘z vaktida qayta ishlash choralarini qidirib topishini taqozo qiladi. informasion texnologiyalarda axborotlarni kompyuterlarda qayta ishlash kun sayin rivojlanmoqda va jamiyatning barcha jabhalariga kirib bormoqda. shu bois, kompyuterda ma‘lumotlarnining saqlanishi va u bilan bogliq bilimlarga ega bo‘lish muhim hisoblanadi. ma‘lumotlarni saqlash, uzatish va qayta ishlash uchun ma’lumotlar bazasi (mb) ni yaratish, so‘ngra undan keyin foydalanish bugungi kunda dolzarb bo‘lib qolmoqda. kompyuterdagi ma‘lumotlar- ma‘lumotlar bazasida saqlanadi. ular maxsus dasturlar - ma‘lumotlar bazasini boshqarish tizimlari yordamida boshqariladi. ma‘lumotlar bazasini boshqarish tizimi – (mbbt-dvms-data base management system) ma‘lumotlarni kiritish, qayta ishlash …

2 / 4

arni ishlash jarayonidagi yangicha yondashish yangi texnologiyani keltirib chiqardi. bu gexnologiyaning asosini ma‘lumotlar bazasi(mb) va banklari(mbn) tashkil etadi. ma‘lumotlar bazasi va banklaridan foydalanish o‘zaro bog‘laigan ma‘lumotlar to‘plamlariga kirishni, ulardan foydalanish hamda ishlashni avtomatlashtiradi, ma‘lumotlarni yangilash, keraksizini yo‘qotishni avtomatlashtirishni ta‘minlaydi. axborot ba‘zi operasiyalar, jumladan qabul qilish, uzatish, ishlash, saklash va foydalanish obyekti bo‘lib xizmat qiladigan istalgan voqyea, mazmun, jarayon va hokazolar haqidagi bildirishdir. ma‘lumotlar deb, ma‘lum bir shaklda qayd qilingan, qayta ishlash, saklash va uzatish uchun yarokli xabarga aytiladi. ma‘lumotlar bazasi deb, kompyuter xotirasida sakdanadigan bir-biriga bog‘liq bo‘lgan bir predmet sohadagi ma‘lumotlarning to‘plamidir. ushbu ta‘rifdan quyidagi xulosalar kelib chikadi. 1. kompyuter xotirasidagi ma‘lumotlar bazasi doimo ishchi holatda bo‘lishi shart. 2. kompyuter hotirasi katta hajmda bo‘lishi shart. 3. mbdagi ma‘lumotlarni tezkor qidiruv usullari mavjud bo‘lishi kerak. 4. mb ko‘pgina amaliy masalalarda ishlatilishi mumkin. 5. mbdagi ma‘lumotlar doimo mantiqiy, bir-biriga bog‘liq bo‘lishi kerak. ma‘lumotlar bazasini normal ishlatish uchun u quyidaga xususiyatlarga ega bo‘lishi …

3 / 4

ilish vaqti qancha kam bo‘lsa, mb bilan ishlash unumdorligi shuncha yuqori bo‘ladi. 6. mbning o‘zaro mosligi, ya‘ni ma‘lumotlarning fizikaviy saqlanganligi va mantiqiy mosligi (ma‘lumotlar bir-biriga mantiqiy qarama-qarshi bo‘lishi mumkin emas) hamda ma‘lumotlarning faolligi. predmet soha deb, boshqarishni tashkil kilish va uni avtomatlashtirish maqsadida o‘rganilishi lozim bo‘lgan obyektiv dunyoning bir qismiga aytiladi mbni boshqarish uchun ma‘lumotlar bazasini boshqarish tizimlari ishlatiladi (mbbt). mbbt deb, mbni yaratish, ishlatish va ko‘pchilik foydalanuvchilar tomonidan birgalikda foydalanishni ta‘minlovchi til xamda dasturlar ta‘minotlari to‘plamiga aytiladi. ma‘lumotlar banki (mbn) deb, ma‘lumotlarni markazlashtirgan tartibda yig‘ish va kollektiv tarzda undan foydalanishni ta‘minlovchi dasturlar, til hamda tashkiliy vositalar tizimiga aytiladi. mbnping komponentalariga mb va mbbtlari kiradi. mbn istalgan ma‘lumotlar to‘plamiga tegishli bo‘lishi mumkin, jumladan, mustaqil fayllar, mb va axborot qidiruv tizimlari. mblarini keng miqyosida ishlatilishi quyidagi omillar bilan aniklanadi: - operativligi bilan (ma‘lumotlarga tez va operativ kirish imkoniyati bilan); - qulayligi bilan (istalgan talabga javob ola olishligi, ma‘lumotlarni takomillashtirish va o‘zgartiruvchi …

4 / 4

ko‘rinishda saklanadi. daraxt tugunlari faqat bir necha shoxcha (yo‘nalish)ga ega. har bir shox o‘z navbatida yana boshqa shoxchaga ajralishi mumkin. barg - daraxt tugunlarining eng quyisi, qayerdan, bir necha shohcha kirsa o‘sha yerdan bitta ham shoxcha chiqmaydi. iyerarxik modelda bog‘lanishlar tarkibi mb da qat‘iy qayd qilinadi. bog‘lanishlarni o‘zgartirish tarkiblarini o‘zgartirishga va ma‘lumotlarni qaytadan kiritishga olib keladi. bog‘lanishlar soni cheklangan bo‘ladi. iyerarxik model xususiyatlari: —ma‘lumotlar iyerarxik tartibda tashkil qilingan; —turli tarkiblarni tiklashda ma‘lumotlarni nusxalash lozim; —asosiy ishlash birligi - yozuv; —ishlash ildiz yozuvdan boshlanadi. to’rsimon model. to‘rsimon model tugunlardagi shoxlar soni (yo‘nalishlar)ga cheklanish bo‘lgan daraxtsimon tarkibli modeldir. bu modeldagi tugunlar birlik obyektlar to‘plami, tugunlarni birlashtiruvchi yoylar esa to‘plamdir. to‘rsimon model xususiyatlari: — ishlash birligi - yozuv; — ishlash mb tarkibida joylashishidan qat‘iy nazar istalgan turdagi yozuvdan boshlanishi mumkin; — ajratilgan yozuvdan unga qarashli yozuvga ham o‘tish mumkin. relyasion model. relyasion modelda ma‘lumotlar va munosabatlar tekislikdagi fayllar deb ataluvchi ikki o‘lchamli jadvallarda …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborotlarni izlash va ajratishda maʼlumotlar bazasini shakllantirish texnologiyalari"

o‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti axborotlarni izlash va ajratib olish fanidanmustaqil ish mavzu: axborotlarni izlash va ajratishda maʼlumotlar bazasini shakllantirish texnologiyalari. reja: 1.mbbt funksional imkoniyatlari 2.ma‘lumotlar ustida amallar bajarish 3.ma‘lumotlar bazasida murojaatlarni boshqarish 1.mbbt funksional imkoniyatlari informasion texnologiyalarning rivojlanishi va axborot oqimlarining tobora ortib borishi, ma‘lumotlarning tez o‘zgarishi kabi holatlar insoniyatni bu ma‘lumotlarni o‘z vaktida qayta ishlash choralarini qidirib topishini taqozo qiladi. informasion texnologiyalarda axborotlarni kompyuterlarda qayta ishlash kun sayin riv...

This file contains 4 pages in DOCX format (22.7 KB). To download "axborotlarni izlash va ajratishda maʼlumotlar bazasini shakllantirish texnologiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: axborotlarni izlash va ajratish… DOCX 4 pages Free download Telegram