axborotni izlash tushunchasi va usullari

DOC 6 стр. 73,5 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 73,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

mavzu: axborotni izlash tushunchasi va usullari reja: 1. axborotni izlash tushunchasi 2.qidiruv usullari 3. axborotlarni parametrlari bo’yicha qidirish 4.xulosa. 5.foydalanilgan adabiyotlar axborotni izlash (angl. information retrieval) — axborotni qidirish jarayoni bo’lib, axborotga bo’lgan ehtiyojni qondirish uchun strukturalashmagan hujjatlardan zarur ma’lumotlarni izlash haqidagi fan sifatida rivojlanib kelmoqda. axborot izlash – bu ma’lum bir hujjatlar (matnli) to’plamidan oldindan belgilangan shartli mavzu (so’rov) yoki zarur (axborotga bo’lgan ehtiyojni qondirishga tegishli) ma’lumotlarni, faktlarni, xabarlarni izlash – aniqlash jarayoni. qidiruv jarayoni ma’lumotlarni to’plash, ularga ishlov berish va taqdim etishga qaratilgan operatsiyalar ketma-ketligini o’z ichiga oladi. umumiy holda axborotni qidirish to’rtta etap (bosqich)dan tashkil topgan: - axborotga bo’lgan ehtiyojni aniqlash va axborot so’rovini shakllantrish; - mumkin bo’lgan axborotlar massivining egasini (manbasini) aniqlash; - aniqlangan axborot massividan ma’lumotlarni ajratib olish; - olingan axborot bilan tanishish va qidiruv natijasini baholash. izlash (qidiruv) shakllari.to’liq matnli qidiruv. meta ma’lumotlar (metadata) qidiruv tushunchasi. internet tarmog’idagi qidiruv tushunchasi shuni anglatadiki, bunda har …

2 / 6

uchun juda katta hajmli kitob kerak bo'ladi. bu kitob chop etib tugatilmasidan internetdagi bir qancha adreslar o'zgarishi aniq. bu muammo maxsus qidiruv tizimlari yaratilishi bilan osonlikcha hal etildi. internet tarmog’i foydalanuvchilari qidiruvni internet muhitida joylashgan veb-saytlar, ularning manzili va ichki ma'lumotlari bo’yicha olib borishi mumkin. bu esa foydalanuvchiga kerakli bo’lgan axborotni samarali qidirish va tez topish imkoniyatini beradi. axborotlarni qidirish. internet tarmog’i shunday bir muhitki u o’zida turli ko’rinishdagi va turli tillardagi ko’plab axborotlarni jamlagan. bunda ushbu axborotlar ichidan kerakli bo’lgan ma'lumotlarni qidirib topish muammosi paydo bo’ladi. internet tarmog’ida har bir foydalanuvchi axborotni qidirish uchun o’zbek, rus, ingliz yoki boshqa tillardagi bir yoki bir necha so’zdan tashkil topgan so’rovlardan foydalanadi. ya'ni ma'lumotlarni uning sarlavhasi yoki uning tarkibida ishtirok etgan so’zlar va jumlalar bo’yicha qidirib topish mumkin. bunda foydalauvchi tomonidan internet qidiruv tizimi qidiruv maydoniga kerakli ma'lumotga doir so’z yoki jumla kiritiladi va qidiruv tizimi ishga tushiriladi. shundan so’ng qidiruv tizimi …

3 / 6

katlanuvchi (animatsiya) hamda siqilgan rasmlar. bunday grafik ma'lumotlar tarkibida matnli axborot mavjud bo’lmaydi. shundan ko’rinib turibdiki, demak rasm ko’rinishidagi ma'lumotlar ustida faqatgina uning nomi yoki turi bo’yicha qidiruv olib borish mumkin musiqalarni va filmlarni qidirish. internet tamog’ida matnli yoki rasm ko’rinishidagi ma'lumotlardan tashqari musiqa va video ma'lumotlarning ham ko’plab manbalari mavjud. internet tarmog’i orqali har bir foydalanuvchi musiqa eshitishi, radio tinglashi, teledasturlar yoki videofilmlarni tomosha qilishi mumkin. internet orqali radioeshittirish va teledasturlar namoyishi ma'lum, ushbu turdagi xizmatlarni taqdim etuvchi tizimlar (serverlar) tomonidan amalga oshiriladi. internet orqali radio tinglash yoki teleko’rsatuvni tomosha qilish uchun ushbu tizimga bog’lanishni o’zi kifoyadir. ammo musiqa va filmlar internet tarmog’iga ulangan kompyuterlarda alohida material ko’rinishida saqlanadi. ularni tinglash, tomosha qilish yoki kompyuterga ko’chirib olish uchun avvalo kerakligini qidirib topish zarur. musiqa va video materiallari ustida ham grafik (rasm) materiallar kabi uning nomi yoki izohi bo’yicha qidiruv olib borish mumkin. www.uz milliy axborot-qidiruv tizimi. www.uz – bu …

4 / 6

kerakli bo’lgan axborotni samarali qidirish va topish imkoniyatini beradi. xulosa · 1.ma’lumotlarni qayta ishlashda va ma’lumotlarni ma’lumotlar bazasiga joylashtirishda qo’llaniladi. · 2. bu masalalar bilan malumotlarni intelletual tahlil qilish (data mining) shug’ullanadi. · 3. internetning rivojlanish kontseptsiyasi: har bir hujjatga semantik to’r deb ataluvchi xml formatidagi meta ma’lumotli fayl biriktiriladi va juda istiqbolli hisoblanadi. lekin bu hujjatning o’zini almashtirish (o’zgartirish) emasligini e’tiborga olish kerak. foydalanilgan manbalar: · 1. baeza-yates r., ribeiro-neto b. modern information retrieval. — addison-wesley, 1999. — isbn 0-201-39829-x. · 2. manning c., raghavan p., schütze h. introduction to information retrieval. — cambridge university press, 2008. — isbn 0-521-86571-9. · 3. manning k., ragxavan p., shyuttse x. vvedenie v informatsionniy poisk. — vilyams, 2011. — isbn 978-5-8459-1623-5. · 4. lande d. v., snarskiy a. a., bezsudnov i. v. internetika: navigatsiya v slojnix setyax: modeli i algoritmi. — m.: librokom (editorial urss), 2009. — 264 s. — isbn 978-5-397-00497-8.

5 / 6

axborotni izlash tushunchasi va usullari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "axborotni izlash tushunchasi va usullari"

mavzu: axborotni izlash tushunchasi va usullari reja: 1. axborotni izlash tushunchasi 2.qidiruv usullari 3. axborotlarni parametrlari bo’yicha qidirish 4.xulosa. 5.foydalanilgan adabiyotlar axborotni izlash (angl. information retrieval) — axborotni qidirish jarayoni bo’lib, axborotga bo’lgan ehtiyojni qondirish uchun strukturalashmagan hujjatlardan zarur ma’lumotlarni izlash haqidagi fan sifatida rivojlanib kelmoqda. axborot izlash – bu ma’lum bir hujjatlar (matnli) to’plamidan oldindan belgilangan shartli mavzu (so’rov) yoki zarur (axborotga bo’lgan ehtiyojni qondirishga tegishli) ma’lumotlarni, faktlarni, xabarlarni izlash – aniqlash jarayoni. qidiruv jarayoni ma’lumotlarni to’plash, ularga ishlov berish va taqdim etishga qaratilgan operatsiyalar ketma-ketligini o’z ichiga oladi. umumiy ...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOC (73,5 КБ). Чтобы скачать "axborotni izlash tushunchasi va usullari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: axborotni izlash tushunchasi va… DOC 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram