абдулла султонович султонов (1913-1983)

DOCX 24.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1495873990_68356.docx абдулла султонович султонов (1913-1983) москвадаги а.в.топчиев номидаги нефть кимёси синтези институти мажлислар зали саҳнаси турли графиклар, реакциялар ва уларнинг механизми ёзилган ватман қогозлари билан тўла. йирик олимлар, илмий ходимлар ва саноат корхоналарининг вакиллари тошкентлик кимёгар абдулла султонович султоновиинг катализаторлар кимёси ҳамда технологиясига бағишланган докторлик диссертациясини тингламоқда. диссертант маърузани тугатгач, ҳамма ёкдан саволлар ёғила бошлади. саволларни катализ фани соҳасида кўп йиллардан бери ишлаб келаётган таниқли академиклар, профессор ва илмий ходимлар беришарди. абдулла ака ҳар бир саволга равон, чукур жавоб қайтарар эди. тажрибада олинган маълумотларга асосланиб, у баъзи бир олимларнинг реакция йўнапишлари бундай бориши мумкин эмас, деган фикрларини чиппакка чиқарди. абдулла ака принципиал тарзда ўз фикрларини ёқлади, исботлади. илмий тортишувлар ватандошимиз фойдасига ҳал бўлди. ўз даврининг йирик илмий марказларидан бўлган а. в. топчиев номидаги нефть кимёси синтези институти илмий кенгаши а. с. султоновга кимё фанлари доктори илмий даражасини беришга қарор килди. залда ўтирган тошкентлик ё*ш аспирантлар абдулла султоновичнинг илм соҳасидаги принципиаллигига, …
2
шди. 1947 йилдан бошлаб узбекистан фанлар академияси кимё институтида ташкил этилган органик катализ лабораториясига раҳбарлик килди. 1964 йили докторлик диссертациясини ёклади. орадан кўп ўтмай профессорлик унвонини ҳам олди. а.султонов 1966 йили ўзбекистон фанлар акадсмиясининг мухбир аъзоси қилиб сайланди. у бир меча йил ўрта осиё нефтни кайта ишлаш илмий -тадкиқот институтининг директори бўлиб ишлади. олим институтнииг гидрогенлаш жараёнлари катализаторларини синтез қилиш ва тскшириш лабораториясида илмий раҳбар ҳам эди. абдулла ака 60-йиллар охирида тошкент политехника институтида асосий органик синтез технологияси кафедрасини ташкил этиб, сермазмун маърузалар ўқиди, талабалар билан мулоқотда бўлди. а. султоновиинг илмий ишлари асосан катализ фанини ривожлантиришга каратилди. унинг дастлабки ишлари олектролитик диссоциация константаси ўзгариши билан карбон кислоталарни декарбоксиллаш реакцияларида рўй берувчи қонуниятларни топиш, декарбоксилловчи катализаторлар роли ва механизмини аниқлашга бағишланган. олимнинг крекинг, гидрирлаш. фурфуролни кайтариш, углеводород хом ашёсини олтингугуртсизлангириш, фуран ядросининг полимерланиши каби реакциялар учун самарали катализаторлар тайёрлаш соҳасидаги ишларининг саноат учун аҳамияти катта бўлди. абдулла султонович оддий фуран ҳалқаси …
3
жриба синовларидан муваффақиятли ўтди. абдулла ака яратган бир неча катализатор ҳозирда саноатда қўлланилмокда. у ташкил этган бир қатор катализаторлар синтези ва лабораторияси фан еэ саноат учун муҳим бўлган муаммоларни ҳозир хам ҳал қилмокда. а. султонов ўз илмий ишлари бўйича 300 дан ортиқ илмий мақола эълон қилган, кўпгина муаллифлик гувоҳномаларига эга бўлган. «республикада хизмат кўрсатган рационализатор» деган фахрий унвон олган. а. султонов «д. и. менделеев кимёвий катализ назариясн ва унинг ривожланиши» номли монография чоп этган ҳамда ўрта мактаб ўқувчилари ва олий ўкув юртлари талабалари учун мўлжалланган кимё дарсликларини таржима килган. у йирик олим бўлиши билан бир қаторда ажойиб педагог ҳамда устоз эди. абдулла ака бир неча йиллар давомида тошкент политехника институтида даре бериб, аспирантлар илмий ншларига раҳбарлик қилди, илмий ходимларга консультациялар берди. унинг илмий раҳбарлигида 20 дан ортиқ фан номзоди ва 4 киши докторлик диссертациясини ёқлади. а. султонов йирик раҳбар бўлиши билан бирга катга жамоат арбоби ҳам эди. у ўз вақтида …
4
овордир. олим яшаб ўтган умр, ярим аерлик илмий фаолияти кўпчилик учун ибрат бўла олади. 90-йиллар ўрталарида абдулла султонович ишлаган қозирги узбекистан кимё-фармацевтика илмий-текшириш институтига унинг номи берилди. халқимизда «зар қадрини заргар билади» деган мақол бор. ватанимизда фан қадрда, эъзозда. демак, уни ривожлантирган. юксак чўққиларга кўтарган олимларимиз ҳам кадрда, эъзозда. ана шундай олимлардан бири бўлмиш абдулла султонович султоновнинг ижодий меҳнати ҳурматда, ардоқда, дея оламиз. ватан равнақи, халқ бахт-саодати йўлида яшаб o’тган инсон умри боқийлиги ҳам шундадир. адабиётлар: 1.каримов и.а. “ўзбекистон ххi аср бўсағасида: хавфсизликка тахдид ва барқарорлик шартлари ва тараққиёт кафолатлари.”т. 1997 105-128 бетлар. 2.тўхтаев а. “экология” т. ўқитувчи-1998. 3.ғуломов м. жўраев й. “экология. жиноят ва жазо” т. 1991 4.алимов т.а. рафиқов а.а. “экология хатолик сабоқлари” т. “ўзбекистон”1991 image1.jpeg
5
абдулла султонович султонов (1913-1983) - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "абдулла султонович султонов (1913-1983)"

1495873990_68356.docx абдулла султонович султонов (1913-1983) москвадаги а.в.топчиев номидаги нефть кимёси синтези институти мажлислар зали саҳнаси турли графиклар, реакциялар ва уларнинг механизми ёзилган ватман қогозлари билан тўла. йирик олимлар, илмий ходимлар ва саноат корхоналарининг вакиллари тошкентлик кимёгар абдулла султонович султоновиинг катализаторлар кимёси ҳамда технологиясига бағишланган докторлик диссертациясини тингламоқда. диссертант маърузани тугатгач, ҳамма ёкдан саволлар ёғила бошлади. саволларни катализ фани соҳасида кўп йиллардан бери ишлаб келаётган таниқли академиклар, профессор ва илмий ходимлар беришарди. абдулла ака ҳар бир саволга равон, чукур жавоб қайтарар эди. тажрибада олинган маълумотларга асосланиб, у баъзи бир олимларнинг реакция йўнапишлари бундай бори...

DOCX format, 24.7 KB. To download "абдулла султонович султонов (1913-1983)", click the Telegram button on the left.