alergik kasalliklar

DOCX 11 pages 26.3 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.3 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiya vazirligi oʻzbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti psixologiya kafedrasi mustaqil ish mavzu: alergik kasalliklar bajardi: qabul qildi: 2025-toshkent alergiya kasali haqida inson organizmining o‘simiiklarga, turli oziq-ovqat maxsulotlariga bo‘lgan o’zgacha reaksiyasi insonlar e’tiborini o‘ziga jalb qilib keldi va ular «ideopatiya», «idiosinkraziya», «anafilaksiya», «yuqori sezgirlik» terminlari bilan nomlandi. 1906 yili pirke tomonidan tavsiya etilgan «allergiya» (alos-begona, ergon-ta’sir) termini tibbiyotga kiritilgan vaqtgacha albatta shunday edi. ko‘pgina olimlaming aliergologiya va immunologiya sohasida olib borgan tadqiqotlari ailergik reaksiyalar rivojianish mexanizmi haqidagi tushunchalami umumlashtirdi. bu borada n.n.sirotinin, a.a.bogomolst, l.a.zilber, a.d.ado, r.v.petrov, l.e.eger, r.m.xayitov, b.v.pinegin, x.i.istamov kabi olimiar fikrlari, tadqiqotlari aliergologiya fanining rivojlanishida asosiy negiz bo‘lib xizmat qildi. keltirilgan ma’lumotlarga asosan «allergiya» - inson organizmining o‘ziga xos yuqori sezgirligi hisoblanib, yot moddaga nisbatan immun reaksiyasiga javob qaytarishi hisoblanadi. yot modda - allergen bo‘lib, allergen to‘iaqonli (oqsillar, peptidfar, nuklein kislotalar, lipopolisaxaridlar) va to‘iaqonli bo‘lmagan gaptenlar bo‘lishi mumkin. gaptenlar organizmdagi oqsillar bilan …

2 / 11

di. masalan, boltiq bo‘yi aholisi orasida bronxial astma bilan kasallanish ko‘rsatkichi har 1000 kishiga 8 ta to‘g‘ri kelsa, shimoliy kavkaz tog‘larida esa bu kasallik uchramagan. aqshda 20 min kishi pollinoz kasalligi bilan xastalangan, 9 min kishi bronxial astma xastaligi bilan, yana shuncha kishi boshqa ailergik kasalliklar bilan xastalangan. qishloq axolisiga nisbatan shahar axolisida ailergik kasalliklar 10 marta ko‘p uchraydi. bu yerda ekologiyaning roli juda katta ahamiyatga ega. atmosfera havosi yuqori darajada ifloslangan mintaqalarda ailergik kasalliklar bilan davolash muassasalariga murojat qilgan bemorlar soni toza havoli xududlarga qaraganda 8-10 marta ko‘proq uchraydi. allergik xastaliklarga quyidagi kasalliklar kiradi: bronxial astma kasalligi 8,8 % ailergik rinit kasalligi 5,8 % pollinoz kasalligi 14,6% 6 allergik dermatitlar 3,2 % don allergiyasi 7 % o‘tkir eshakem, kvinke shishi 8,8 % oziq-ovqat allergiyasi 6 % allergik bronxitlar 5,4 % hamma allergik kasalliklar 48,2 % ni tashkil etadi. allergiya yunoncha so‘zdan olingan bo‘lib, «alos» begona va «ergo» ta’sir so‘zlaridan …

3 / 11

x.k. yuqori nafas va me’da ichak yo‘llari allergik kasalliklarini yuqumli kasalliklaming oldini olish maqsadida qilinadigan emlash vositalari zarddb allergik kasalliklarini keltirib chiqaradi. bolalar allergik kasalliklarining etiologiyasi va patogenezi turli-tumandir. shuning uchun ham bolalarda -uchraydigan allergik kasalliklaming kelib chiqish sabablarini, rivojlanishlarini va ulami bir biriga bo‘lgan bog‘liqlik munosabatlarini o‘rganish lozim. erta bahor, akastiya, chinor, terak, yong‘oq va boshqa mevali daraxtlar chiroy ochib gullaydi, yoz boshlanishi bilan ketma-ket pichanzorlar, paxtazorlar va o‘tloqlar chaman chaman bo‘ladi. ha, ana shunday bahor, yoz, kuz birin ketin gullash fasllaridir. gullar hid taratish bilan birga chang tarqatadi. biz hainmamiz albatta tabiatning bu afsonaviy, ajoyib go‘zalliklarini sevamiz. lekin ayrim kishilar borki daraxt va o‘simliklaming gullashidan xosil bo‘lgan changlar havoga ko‘tarilib, bumn, ko‘z, tomoq, bronx shilliq qavatlariga kirib, kishi bezovtalanadi. natijada kishi aksira boshlaydi, yo‘taladi, tomog‘ida o‘ziga xos «qichishish» alomatlari paydo bo‘lib, ko‘zidan tinimsiz yosh oqadi. bu ko‘z ilg‘amas ajoyib kasallikdir. ha, kattalar hamda bolalar orasida keng tarqalgan har …

4 / 11

oddaga nisbatan oshgan holatidir. 18 masalan, polinozlarga qandaydir o‘simlik gulining changiga (erman, sho‘ra va hakozo) nisbatan sezuvchanlikni spesifik ortishi kuzatiladi, ovqatga nisbatan allergiyada (sut, go‘sht, shokolad va hakozo) ovqat maxsulotlariga, doriga: nisbatan allergiyada antibiotiklarga, sulfanilamid preparatlariga, vitaminlarga .va boshqalarga, hashoratlarga nisbatan allergiyada esa ulaming zaharlariga nisbatan spestifik sezuvchanlikning ortishi kuzatiladi; allergiyali bemorlarda ko‘pincha sezuvchanlik aniq bir allergenga nisbatan ortadi, boshqa moddalarga nisbatan sezuvchanlik meyorida bo‘lishi mumkin. agar sezuvchanlikni ortishi bittagina begona moddaga ortsa, bu hoi monoallergiya deb ataladi. organizmning sezuvchanligini bir necha allergenga nisbatan ortishi poliallergiya deb ataladi. organizmning sezuvchanligini har xil moddalarga va ta’sirlarga nisbatan ortishi allergiyaga kirmaydi. xato qilmaslik uchun organizmning sezuvchanligini spestifik ortishini, ya'ni allergiyani organizmni boshqa nospestifik ortish shakllaridan farqlashni o‘rganmoq kerak. gap shundaki, allergiyaning tashxisi, davolash usuli va profilaktika tadbir-choralari allergik bo‘lmagan kasalliklaming analogik (o‘xshash) xodisalaridan tubdan farq qiladi. allergik kasalliklarda asosan kasallikni keltirib chiqaruvchi sababni ya’ni-allergenni aniqlash muhim ahamiyatga ega. sensibilizatsiya-(inglizcha-sezuvchanlik) hujayraning, to‘qimalarining organlarining …

5 / 11

rming, shilliq pardalarining, ichki organlaming hujayralarida paydo bo‘lgan allergik reaksiyalarda yallig‘lanish jarayoni yuzaga keladi: hujayra alterastiyasi, ekssudastiya, leykostitlar emigrastiyasi, hujayralar proleferastiyasi kuzatiladi. silliq tolani mushaklarda rivojlanuvchi allergik reaksiyalarda esa silliq tolali hujayralaming spastik qisqarishi kuzatiladi. mana shuning uchun bronxial astmaning hurujida bronxiollaming silliq mushaklarining spastik qisqarishidan bo‘g‘ilish (ekspirator nafas qisish) paydo bo‘ladi. anafilaktik shokda ham bronxiollaming silliq mushaklarining beixtiyor qusish, ichakning silliq mushaklarini qisqarishidan beixtiyor defekastiya,siydik qopining silliq mushaklarining qisqarishida beixtiyor siydik ajratishi paydo bo‘ladi. biriktiruvchi to‘qima sathida rivojlanuvchi allergik reaksiyalarda har xil degenerativ o‘zgarishlar kuzatiladi (kodlagen to‘qimaning fibrinoid bukishi va boshqalar). allergiyada mayda qon tomirlar kengayadi, ulaming o‘tkazuvchanligi ortadi, hatto, kapillyarlardan qon oqib ketishi mumkin. bunday allergik o‘zgarishlar revmatizm, kollagenozlar guruhiga kiruvchi kasalliklar uchun xosdir. ba’zida allergik kasallik faqat terining kechishi shaklida namoyon bo‘lishi mumkin, bunday holda boshqa ko‘zga tashlanadigan alomatlar bo‘lmaydi. shunday qilib, allergiya, boshqa allergik bo‘lmagan kasalliklardan farq qilib o‘ziga xos klinik ko‘rinishlarga ega. demak, diagnostik xatolarga …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "alergik kasalliklar"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiya vazirligi oʻzbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti psixologiya kafedrasi mustaqil ish mavzu: alergik kasalliklar bajardi: qabul qildi: 2025-toshkent alergiya kasali haqida inson organizmining o‘simiiklarga, turli oziq-ovqat maxsulotlariga bo‘lgan o’zgacha reaksiyasi insonlar e’tiborini o‘ziga jalb qilib keldi va ular «ideopatiya», «idiosinkraziya», «anafilaksiya», «yuqori sezgirlik» terminlari bilan nomlandi. 1906 yili pirke tomonidan tavsiya etilgan «allergiya» (alos-begona, ergon-ta’sir) termini tibbiyotga kiritilgan vaqtgacha albatta shunday edi. ko‘pgina olimlaming aliergologiya va immunologiya sohasida olib borgan tadqiqotlari ailergik reaksiyalar rivojianish mexanizmi haqidagi tushunchalami umumlashtirdi. bu bo...

This file contains 11 pages in DOCX format (26.3 KB). To download "alergik kasalliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: alergik kasalliklar DOCX 11 pages Free download Telegram