tuproqlar geografiyasining fan sifatida shakllanishi

PPTX 13 стр. 976,6 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 976,6 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

prezentatsiya powerpoint tuproqlar geografiyasining fan sifatida shakllanishi reja 1.1-§. tuproq haqida umumiy tushuncha 1.2-§. tuproqlar geografiyasining fan sifatida shakllanishi 1.3-§. tuproq haqidagi dastlabki ma’lumotlar tuproq - litosfera yuza qavatlarining suv, havo va tirik organizmlar ta’sirida o‘zgarishidan shakllanadigan va genetik jihatdan o‘zaro bog‘liq gorizontlardan tashkil topgan tabiiy tuzilma, yer po‘stining yuza va unumdor qatlami hisoblanadi. tuproqning tog‘ jinslaridan farq qiladigan eng muhim xususiyati bu - unumdorligidir. tuproq unumdorligida tirik organizmlar, jumladan yashil o‘simliklar va mikroorganizmlarning roli alohida ahamiyatga ega. tuproqning tog‘ jinslardan tubdan farq qiladigan ana shu sifat belgisini mashhur tuproqshunos olim va agronom v.r.vilyams mukammal o‘rgangan. v.r.vilyamsning tuproq haqidagi ta’rifida ham unumdorlik xossasi alohida ta’kidlanadi: “biz tuproq haqida gapirganda o‘simliklardan hosil olishni ta’minlaydigan yer shari quruqlik qismining yuqori g‘ovak gorizontlarini tushunamiz”. v.v.dokuchayev tuproq iqlim, tog‘ jinslari, o‘simlik va hayvonot organizmlari joyning relyefi va balandligi hududning geologik yoshi kabi doimo o‘zgarib turadigan omillar vazifasi ekanligini aytib o‘tgan. shuningdek, tabiiy omillar ta’sirida …

2 / 13

ama tuproqshunoslikka oid ilmiy adabiyotlarda va darsliklarda keng qo‘llanilmoqda. “pedosfera” atamasining sinonimi sifatida “dunyoning tuproq qoplami” tushunchalari ishlatiladi gumus qatlami gumosfera deb ataladigan sayyoraning maxsus energiya qobig‘ini hosil qiladi. gumosferada to‘plangan energiya yerda hayotning mavjudligi va rivojlanishi uchun asos gumosfera quyidagi muhim vazifalarni bajaradi: akkumulyativ (gumus moddalari tarkibida tirik organizmlarning eng muhim oziq moddalarini to‘plash), transport (gumus moddalarining barqaror, ammo eruvchan va geokimyoviy migratsiyaga qodir bo‘lgan metall kationlari bilan murakkab organomineral birikmalarni hosil qilishi bilan bog‘liq), tartibga solish (gumus moddalarining deyarli barcha eng muhim tuproq xususiyatlarini tartibga solishda ishtirok etishi bilan bog‘liq), himoya (gumus moddalari tuproq biotasini, o‘simlik qoplamini turli xil noqulay ekstremal vaziyatlarda himoya qilishi yoki saqlab turishi bilan bog‘liq), fiziologik (gumin kislotalari va ularning tuzlari urug‘larning unib chiqishini rag‘batlantirishi, o‘simliklarning nafas olishini faollashtirishi mumkin). tuproqshunoslik tarmoqlari: tuproq geografiyasi (tuproqning geografik tarqalish qonuniyatlarini o‘rganadi), tuproq morfologiyasi (tuproqning tashqi tuzilishini o‘rganadi), tuproq fizikasi (tuproqning fizik xossalarini o‘rganadi), tuproq minerologiyasi (tuproqning …

3 / 13

qilish (tuproqlarni asrab-avaylash va ulardan samarali foydalanish bo‘yicha tadbirlar ishlab chiqadi) tuproqlar geografiyasi ikki qismga umumiy va maxsus (mintaqaviy) ga bo‘linadi. umumiy tuproq geografiyasi tuproq paydo bo‘lish omillarini, prinsip va metodlarini, ularning tarqalish qonuniyatlarini o‘rganadi. maxsus tuproq georafiyasi esa ma’lum hududdagi tuproqlarni ta’riflash hamda kartalarini tuzish bilan shug‘ullanadi. tuproqlar geografiyasi kafedrasi dastlab 1926 yilda s.s.neustruyev tomonidan leningrad davlat universitetida tashkil etilgan. keyinchalik “tuproqlar geografiyasi” kafedralari mdu ning geologiya-tuproqshunoslik fakultetida (1939), voronej universitetida (1946) tashkil etilgan. dastlabki yillarda va hozirgi kunda ham “tuproqlar geografiyasi” geografiya, biologiya-tuproqshunoslik fakultetlarida alohida fan sifatida o‘qitiladi. image1.png image2.png image3.png image4.png /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 13

tuproqlar geografiyasining fan sifatida shakllanishi - Page 4

5 / 13

tuproqlar geografiyasining fan sifatida shakllanishi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tuproqlar geografiyasining fan sifatida shakllanishi"

prezentatsiya powerpoint tuproqlar geografiyasining fan sifatida shakllanishi reja 1.1-§. tuproq haqida umumiy tushuncha 1.2-§. tuproqlar geografiyasining fan sifatida shakllanishi 1.3-§. tuproq haqidagi dastlabki ma’lumotlar tuproq - litosfera yuza qavatlarining suv, havo va tirik organizmlar ta’sirida o‘zgarishidan shakllanadigan va genetik jihatdan o‘zaro bog‘liq gorizontlardan tashkil topgan tabiiy tuzilma, yer po‘stining yuza va unumdor qatlami hisoblanadi. tuproqning tog‘ jinslaridan farq qiladigan eng muhim xususiyati bu - unumdorligidir. tuproq unumdorligida tirik organizmlar, jumladan yashil o‘simliklar va mikroorganizmlarning roli alohida ahamiyatga ega. tuproqning tog‘ jinslardan tubdan farq qiladigan ana shu sifat belgisini mashhur tuproqshunos olim va agronom v.r.vilyams mukam...

Этот файл содержит 13 стр. в формате PPTX (976,6 КБ). Чтобы скачать "tuproqlar geografiyasining fan sifatida shakllanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tuproqlar geografiyasining fan … PPTX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram