oilapsixologiyasi

PPTX 10 pages 539.3 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 539.3 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

oila psixologiyasi oila psixologiyasi 1.oila psixologiyasining psixologik bilimlar tizimidagi o ‘rni. 2. “oila psixologiyasi” fani predmeti, maqsadi va vazifalari reja: oila – ijtimoiy institutlarning eng qadimgisidir. insoniyat boshidan kechirgan tarixiy davrlarning qanchalik turfa va murakkab bo`lishiga qaramay, ayniqsa, xix va xx asrlarda ro`y bergan buyuk o`zgarishlar va islohotlarga dosh bera olgan ushbu maskan o`z tizimi, tarkibi va jamiyat oldida turgan majburiyatlarini bajarishi nuqtai nazaridan sog’ omon saqlanib qolgan tuzilmadir. oilani insonlar tashkil etgani va undagi hayot-mamotni ular o`rtasidagi o`zaro munosabatlar tashkil qilishini hisobga oladigan bo`lsak, uni sof psixologik jarayonlar maskani ham deb atash mumkin. oila – jamiyatning ajralmas bo`lagi. biror bir xalq, millat yoki jamiyat yo`qki, u o`zining rivojlanish tarixida va taraqqiyot istiqbolini belgilashda oila va uning atrofidagi muammolarni, qadriyatlarini inobatga olmagan bo`lsa. har qanday istiqbol oilaning manfaatlaridan ayro tasavvur qilinmaydi. zero, har bir inson uchun oila – bu umrning boshlanishi, barcha narsalarning muqaddimasidir. qolaversa, har bir inson o`z baxti …

2 / 10

n juftlik oila – alohida, bir-biriga unchalik yaqin bo`lmagan yoki mutloq begona ikki kishi o`rtasidagi nikohni nazarda tutgan bo`lib, ular o`rtasidagi munosabatlar har doim ham mustahkam bo`lmagan va tomonlarning xohishirodasiga ko`ra u istalgan vaqtda barbod bo`lishi ham mumkin edi. hozirda mavjud bo`lgan oilalarda shaklan shu model saqlab qolingan guruhiy nikohdan juftlik nikohigacha oilaviy munosabatlar tizimining rivojlanishi nikohga kiruvchilar sonining kamayishi va nikoq uchun sherik tanlash tartiblarining qat’iy belgilanishi yo`nalishida ro`y bergan. insoniyat ijtimoiy tashkil topishining eng qadimiy shakli bu urug’-qabila bo`lib, u bir ayol urug’idan tarqagan, matriarxat zotidan kelib chiqadigan (uning qizlari, qizlarning farzandlari va ularning avlodlari) barcha odamlarni o`zida birlashtirgan. shu tariqa urug’ – mohiyatan matriarxal oila bo`lib, onaning zotidan tarqalgan barcha avlodni bir-biriga chatishtirib boravergan. bunday urug’ shaklining saqlanib qolgan andozalaridan biri ruslardagi “matreshka” o`yinchog’i bo`lib, u bizga ona avlodlarining o`zaro bir-birlaridan kelib chiqishini ifodalaydi. patriarxal oila – bir erkak kishining bir yoki bir nechta ayol o`rtasidagi t …

3 / 10

inan uch ming yillar avval paydo bo`lgan. o`z mohiyatiga ko`ra bu – patriarxal oilaning bir ko`rinishi hisoblanib, yaqin yillardan buyon oilaning bu shakli ayollar va ayollarning teng huquqliligi, bolalar tarbiyasidagi muayyan erkinlik, ona va bolaning oila hayotidagi nufuzi ortishi shaklida rivojlanib kelmoqda. lekin biz oila va nikoh tushunchalarining allomalar va taniqli olimlar izlanishlarida qanday ifoda etilganiga e’tiborni qaratamiz. ana shunday nikoh tarixiga qiziqqan olimlardan biri qadimgi grek faylasufi platon bo`lgan. uning fikricha, barcha zamon va makonlarda patriarxal oila ijtimoiy munosabatlarning, jamiyat hayotining asosi bo`ladi, davlat esa ana shu kabi oilalarning birlashuvidan paydo bo`lgan. 1 lekin platonning o`zi o`z qarashlarini oxirigacha himoya qilib, fikrlarini yakunlay olmadi. “ideal davlat” 2 deb nomlangan loyihasida u jamiyatda hamjihatlikni ta’minlash uchun ayollar, bolalar birlashmalari va sarmoyalarning umumiyligiga erishish lozim, degan fikrni ilgari surdi. lekin ayni shu oxirgi fikr aslida yangi emas edi. qadimgi grek tarixchi olimi geradot o`zining mashhur “tarixlar” deb nomlangan asarida ayollar birlashmalari …

4 / 10

i, rahbar – go`yoki ota misoli, xalq esa – farzandlar kabidir” 5 deb yozgan edi. bu aslida insoniyat tarixida uzoq vaqtgacha ustivor bo`lgan paternalizm tamoyilining yaqqol timsolidir (“patern” – ota, otalik, yetakchilik ma’nosini bildiradi). oila va nikoh masalalariga tarixiy yondashuv shveytsariyalik olim i.baxoven (1815-1887) ishlarida, ayniqsa, uning “onalik huquqi” kitobida yoritilgan. undan tashqari, amerikalik tadqiqotchi l.morgan (1818-1881)ning asarlarida ham oilaga nisbatan evolyutsion qarashlar bayon etilgan bo`lib, “qadimgi jamiyat” kitobi buning yaqqol namunasi hisoblanadi. bu asarlarda oila institutining bevosita jamiyat tarqqiyoti bilan bog’liqligi, jamiyatdagi ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlarning takomili oilaning mustahkamligiga bog’liq ekanligi g’oyasi o`z isbotini topgan. bu o`zgarishlar tarix mobaynida turli jins vakillari o`rtasidagi o`zaro munosabatlarga bog’liq tarzda kechishi ham ta’kidlangan. shunday qilib, iilani ijtimoiy institut sifatida idrok etish va uni ilmiy jihatdan o`rganish an’analari tarixi xix asrning o`rtalariga to`g’ri keladi. ayni shu davrdan boshlab jahonning turli burchaklaridagi taniqli sotsiologlar va antropologlar (l.morgan, m.kovalevskiy, b.malinovkiy, p.sorokin, keyinchalik a.xarchev, s.golod va boshqalar.) oila …

5 / 10

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oilapsixologiyasi"

oila psixologiyasi oila psixologiyasi 1.oila psixologiyasining psixologik bilimlar tizimidagi o ‘rni. 2. “oila psixologiyasi” fani predmeti, maqsadi va vazifalari reja: oila – ijtimoiy institutlarning eng qadimgisidir. insoniyat boshidan kechirgan tarixiy davrlarning qanchalik turfa va murakkab bo`lishiga qaramay, ayniqsa, xix va xx asrlarda ro`y bergan buyuk o`zgarishlar va islohotlarga dosh bera olgan ushbu maskan o`z tizimi, tarkibi va jamiyat oldida turgan majburiyatlarini bajarishi nuqtai nazaridan sog’ omon saqlanib qolgan tuzilmadir. oilani insonlar tashkil etgani va undagi hayot-mamotni ular o`rtasidagi o`zaro munosabatlar tashkil qilishini hisobga oladigan bo`lsak, uni sof psixologik jarayonlar maskani ham deb atash mumkin. oila – jamiyatning ajralmas bo`lagi. biror bir xalq, mill...

This file contains 10 pages in PPTX format (539.3 KB). To download "oilapsixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: oilapsixologiyasi PPTX 10 pages Free download Telegram