axborotxavfsizligi

PPTX 54 pages 534.6 KB Free download

54 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 534.6 KB

File type PPTX

Pages 54

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 54

fanning nomi: huquqiy axborot texnologiyalari 4-mavzu: axborot xavfsizligini ta’minlashning usul va xossalari. axborot vavfsizligi tushunchasi va zaruriyati mavzu rejasi: kirish axborot xavfsizligining mohiyati. axborot xavfsizligiga tahdidlar. 3. axborot xavfsizligini ta’minlashning asosiy usullari. 4. axborot xavfsizligini ta’minlashdagi zamonaviy tendensiyalar. 5. xulosa. kirish axborot xavfsizligi - bu axborotni noqonuniy kirish, o'zgartirish, yo'qotish, tarqatish va boshqa zararli ta'sirlardan himoya qilishga qaratilgan tadbirlar to'plamidir. axborot xavfsizligi, shuningdek, axborot tizimlarining ishonchliligi va operativligini ta'minlashni o'z ichiga oladi. ma'lumotlarning o'ziga xosligini, yaxlitligini va mavjudligini ta'minlash uchun axborot xavfsizligi usullarini qo'llash zarur. axborot xavfsizligi nima? axborot xavfsizligi – bu maʼlumotlarni himoya qilish, ularning maxfiyligini, toʻliqligini va foydalanishga kirish imkoniyatini taʼminlash. maxfiylik – faqat ruxsat etilgan shaxslar kirishi. toʻliqlik – maʼlumotlar oʻzgartirilmasligi. kirish imkoniyati – zarur boʻlganda maʼlumot mavjud boʻlishi. bu kiberhujumlar, viruslar va maʼlumotlarning o‘g‘irlanishidan himoya qilishni oʻz ichiga oladi. axborotni himoya qilishda asosiy savollar va javoblar axborot xavfsizligini ta’minlash uchun quyidagi 3 ta asosiy savolga aniq …

2 / 54

misol: ransomware (fayllarni bloklab, to‘lov talab qilish). ijtimoiy muhandislik (telefon orqali parolni o‘g‘irlash). 3. qanday qilib himoya qilamiz? (usullar) texnik choralar: antiviruslar, firewall, shifrlash (aes, rsa). ikki faktorli autentifikatsiya (2fa). qonuniy va tashkiliy choralar: parol siyosati (murakkab va yangilanishi kerak). xodimlarni tayyorlash (xavfsizlik bo‘yicha treninglar). fizik choralar: server xonalariga kirishni cheklash. biometrik identifikatsiya. misol: shifrlangan vpn – tarmoqda ma’lumotlarni yashirish. muntazam backup – ma’lumotlarni tiklash uchun zaxira nusxa. xulosa: nimani? → muhim ma’lumotlarni aniqlang. nimadan? → xavflarni tahlil qiling. qanday? → texnika, qonun va odamlardan foydalaning. soddaroq aytganda: "nimani, kimdan va qanday saqlash kerak?" degan savollarga javob topish – axborot xavfsizligining asosidir. axborot xavfsizligiga asosiy tahdidlar viruslar va zararli dasturlar (malware) misol: "troyan" dasturi – fayl sifatida yuklanib, parollarni o‘g‘irlaydi. fishing (phishing) misol: soxta elektron pochta orqali bank maʼlumotlarini olish. ddos hujumlari misol: saytga millionlab so‘rovlar yuborib, uni ishlamay qoldirish. parol hujumlari (brute force) misol: avtomatik dastur yordamida oddiy parollarni …

3 / 54

i ta’minlashda bir nechta asosiy tamoyillar mavjud. ular: maxfiylik (confidentiality): faqat ruxsat berilgan shaxslar axborotga kira olishlari kerak. maxfiylikni ta'minlash uchun turli shifrlash usullari va identifikatsiya mexanizmlari ishlatiladi. yaxlitlik (integrity): axborot tizimlarida joylashgan ma'lumotlarning o'zgarmasligini ta'minlash. bu tamoyil axborotning buzilmasligini va tasdiqlanishini ta'minlaydi. mavjudlik (availability): axborot tizimlari va ma'lumotlarga zarur vaqtda kirish imkoniyatini ta’minlash. agar tizim ishlamay qolsa, ma'lumotlar yo'qoladi, bu esa tashkilot uchun katta zarar keltirishi mumkin. hisobot berish va monitoring (accountability and monitoring): axborot tizimlarida foydalanuvchilarning harakatlari monitoring qilinadi, ularning harakatlariga javobgar bo'lishlari kerak. axborot xavfsizligiga tahdidlar ichki tahdidlar: xodimlarning noto‘g‘ri harakatlari yoki qasddan ma’lumotlarni o‘g‘irlashi. tashqi tahdidlar: hacker hujumlari, zararli dasturlar, phishing (aldov yo‘li bilan ma’lumotlarni olish). tabiiy omillar: elektr ta'minotining uzilishi, yong‘in, suv toshqini va boshqalar. ommaviy axborot vositalari va internet orqali bo‘ladigan xavflar. axborot xavfsizligi xavf-xatarlarini tahlil qilish axborot xavfsizligi turli xavf-xatarlarga duchor bo'lishi mumkin. ularni tahlil qilish va boshqarish, xavf-xatarlarni minimallashtirishga yordam beradi. ba'zi …

4 / 54

yo'qolishi yoki o'zgartirilishi mumkin. tabiiy ofatlar: yerni silkinishi, suv toshqinlari va boshqa tabiiy ofatlar ham axborot xavfsizligiga ta'sir qilishi mumkin. bunday holatlarda ma'lumotlarning zaxiralari mavjud bo'lishi kerak. 3.2. tashkiliy usullar axborot xavfsizligi siyosati: tashkilotlar o‘z ichki qoidalarini ishlab chiqishi va joriy qilishi. xodimlarni o‘qitish: xodimlar axborot xavfsizligi bo‘yicha muntazam treninglardan o‘tishi kerak. ma'lumotlarni zaxiralash: muhim hujjatlar va ma’lumotlarni xavfsiz joyda saqlash. 3.3. huquqiy usullar axborot xavfsizligi bo‘yicha qonunlar va me'yoriy hujjatlar. ruxsatsiz kirishga qarshi choralar va jazolar. axborot xavfsizligini ta’minlash uchun texnik usullar axborot xavfsizligini ta’minlash uchun bir qator texnik vositalar va usullar qo'llaniladi: shifrlash: axborotning maxfiyligini ta'minlash uchun shifrlash usullari qo'llaniladi. shifrlash, ma'lumotlarni ruxsatsiz shaxslar uchun tushunarsiz qilish orqali ularni himoya qiladi. afsuski, shifrlashsiz axborot xavfsizligi kafolatlanmaydi. kirishni boshqarish: foydalanuvchilarning tizimga kirishini boshqarish, ularning ruxsatlarini cheklash va identifikatsiya qilish usullarini qo'llash muhimdir. bu usullar parollar, biometrik tizimlar, kartalar va boshqa autentifikatsiya mexanizmlarini o'z ichiga oladi. firewalls (olov devorlari): tarmoq …

5 / 54

usullar axborot xavfsizligini ta'minlash faqat texnik vositalar bilan cheklanmaydi, balki tashkilot ichida ayrim tashkiliy usullarni ham joriy etish kerak: xodimlar uchun treninglar: axborot xavfsizligi bo'yicha xodimlarga doimiy treninglar o'tkazish, ular bilan xavfsizlik protokollarini muhokama qilish zarur. xodimlarning axborot xavfsizligi haqida xabardorligi tashkilotning umumiy xavfsizligini oshiradi. xavfsizlik siyosati: tashkilotda axborot xavfsizligi siyosatini ishlab chiqish va uni amalga oshirish zarur. bu siyosat barcha xodimlar tomonidan amal qilinishi kerak va unda axborot xavfsizligini ta'minlashning barcha jihatlari, jumladan, ruxsatnoma va tarmoq xavfsizligi ko'rsatiladi. ichki audit va monitoring: axborot xavfsizligi monitoringini va auditini o'tkazish orqali tizimdagi zaif joylarni aniqlash mumkin. bu amaliyot xavf-xatarlarni oldini olishga yordam beradi. favqulodda holatlarda javob berish rejalari: tizimga hujumlar yoki tabiiy ofatlar yuzaga kelganda, tegishli javob choralari va tiklash rejalari ishlab chiqilishi zarur. bu reja, ma'lumotlarni qayta tiklash, tizimni tiklash va biznes davomiyligini ta’minlashga yordam beradi. axborot xavfsizligi huquqiy va etika jihatlari axborot xavfsizligi faqat texnik va tashkiliy vositalar bilan …

Want to read more?

Download all 54 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborotxavfsizligi"

fanning nomi: huquqiy axborot texnologiyalari 4-mavzu: axborot xavfsizligini ta’minlashning usul va xossalari. axborot vavfsizligi tushunchasi va zaruriyati mavzu rejasi: kirish axborot xavfsizligining mohiyati. axborot xavfsizligiga tahdidlar. 3. axborot xavfsizligini ta’minlashning asosiy usullari. 4. axborot xavfsizligini ta’minlashdagi zamonaviy tendensiyalar. 5. xulosa. kirish axborot xavfsizligi - bu axborotni noqonuniy kirish, o'zgartirish, yo'qotish, tarqatish va boshqa zararli ta'sirlardan himoya qilishga qaratilgan tadbirlar to'plamidir. axborot xavfsizligi, shuningdek, axborot tizimlarining ishonchliligi va operativligini ta'minlashni o'z ichiga oladi. ma'lumotlarning o'ziga xosligini, yaxlitligini va mavjudligini ta'minlash uchun axborot xavfsizligi usullarini qo'llash zarur. a...

This file contains 54 pages in PPTX format (534.6 KB). To download "axborotxavfsizligi", click the Telegram button on the left.

Tags: axborotxavfsizligi PPTX 54 pages Free download Telegram