polimerlanish darajasi kamayishiga olib keluvchi reaksiyalar

DOC 923.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1474723698_65121.doc 4. толавапластмассалар. одатдаполимерлартозаҳолдакам ишлатилади. уларданкўпгинаполимер материаллариолинади. жумладан, пластмассаларватолаларнимисол келтиришмумкин. пластмасса–буматериалдабоғловчи компонетбўлибполимерхизматқилади, бошқатаркибийқисмлари-тўлдирувчилар, пластификаторлар , бўёқлар, антиоксидантлар вабошқамоддалар. полимерларгақўшиладигантўлдирувчилар асосийролнибажаради. уларполимерларни қаттиқлигивамустаҳкамлигини оширадива таннархинипасайтиради. тўлдиргичларсифатидашишатолалари, қипиқлар, цементчанглари, қоғоз, асбества бошқаларишлатилади. шунингучунпластмассалар, масалан, полиэтилен, поливинилхлорид , полистирол, фенолформальдегид ,турлисоҳалардакенг доирадақўлланилади, жумладан: ишлабчиқаришда, қишлоқхўжалигида, медиценада. тола–бутабиийёкисинтетик полимерлардан тайёрланадиган узун букилувчанипларбўлиб, улардантекстил материаллариишлабчиқарилади. толатабиийвакимёвийтурларгабўлинади табиийёкиасилтола -букелибчиқишига кўраҳайвонёки усимликматериал- лари:ипак, жун, пахта, каноп. кимёвийтолатабиий( целлюлоза) ёкисинтетик полимерларникимёвийқайтаишлаболинади. кимёвийтолаларгавискоза, ацетат толалар, ҳамдакапрон, нейлон, лавсан вабошқаларкиради. polimerlanish darajasi kamayishiga olib keluvchi reaksiyalar polimer materiallarida ularni qayta ishlash va foydalanish jarayonida issiqlik, nur, havodagi kislorod, kimyoviy reagentlar, mexanik kuchlar, mikroorganizmlar va boshqa omillarning ta’siri natijasida turli xil fizikaviy va kimyoviy hodisalar sodir bo’ladi. buning natijasida polimerlarning fizikaviy va fizik-kimyoviy xossalari yomonlashadi. bu jarayon ko’pincha polimer makromolekulalardagi asosiy bog’larning uzilishi oqibatida molekular massaning kamayishi hisobiga sodir bo’ladi. makromolekulaning turli xil fizikaviy va kimyoviy agentlar ta’sirida parchalanishi destruksiya deyiladi. shunday qilib, destruksiya natijasida polimerning molekular massasi kamayadi, kimyoviy tuzulishi, …

arni qayta ishlashda va ulardan foydalanishda, kimyoviy usullar bilan xossalarini o’zgartirganda, destruksiya jarayonini sodir bo’lishi salbiy oqibatlarga olib keladi. lekin, bu jarayon yuqorimolekular birikmalar kimyosida ijobiy rol ham o’ynaydi. destruksiya yordamida, odatda, tabiiy polimerlardan kerakli quyimolekular moddalarni hosil qilishda foydalanish mumkin. bunday destruktiv reaksiyalar yordamida polimerlarning kimyoviy qurilishini aniqlashda hamda ular xossalarini yaxshilashda foydalanish mumkin. polimerlar kimyoviy va fizikaviy ta’sirlar ishtirokida destruksiyaga uchraydi. kimyoviy destruksiyani turli kimyoviy reagentlar (suv, kislota, ishqor, tuz, spirt, kislorod va hokazalar), fizikaviy destruksiyani esa fizikaviy ta’sirlar (issiqlik,yorug’lik, mexanik energiya, turli nurlar va hokazolar) keltirib chiqaradi. kimyoviy destruksiya, odatda, geterozanjirli polimerlarga taaluqli va oxirgi mahsulot sifatida boshlang`ich moddalar hosil bo`ladi. c-c bog`i kimyoviy reagentlar ta’siriga chidamli bo`lgani uchun to`yingan karbozanjirli polimerlar destruksiyaga nisbatan kam uchraydi. destruksiyaning barcha turlarida eng avvalo, polimerlarning o`rtacha molekulyar massasi va unga bog`liq bo`lgan fizik-mexanik xossalari o`zgaradi. molekulyar massaning ozgarishi denolimerlanish va kimyoviy bog`larning tasodifiy uzilish reaksiyalaritufayli sodir bo`ladi. destruktiv jarayonlarni tekshirishda …

struktsiya vaqtida polimer makromolekulasida boradigan parchalanish reaktsiyalaridir. demak, destruktiv jarayonlar ko’p hollarda maqsadga muvofiq kelmaydigan zararli oqibatlarga olib keladi. bundan destruktsiya jarayonlarining hammasi zararli deb xulosa chiqarish xato bo’lur edi. ko’p hollarda tabiiy va sintetik polimerlardan destruktsiya yordamida qimmatbaho past molekulyar moddalar hosil qilish mumkin. masalan, kraxmal va tsellyulozani gidrolizlab glyukoza olinadi yoki tabiiy oqsil kollagenin gidrolizlanganda meditsinada va oziq – ovqat sanoatida ishlatiladigan har xil aminokislotalarning aralashmalarini hosil qilishi mumkin. yoki biror bir polimerning strukturasini o’rganish uchun ko’p hollarda uni destruktsiyaga uchratish va analiz qilish foydadan xoli emas. sintetik polimer polimetilmetakrilat destruktsiyaga uchratilganda monomer metilmetakrilat olinadi. demak, destruktsiya jarayonlari sharoitga qarab foydali yoki zararli bo’lishi mumkin. destruktsiya jarayonlari ikki qonuniyatga: ― tasodifiy yoki depolimerlanish qonuniyatlariga boy so’ngan holda boradi. depolimerlanish ― polimerlanishning teskari jarayoni bo’lib, makromolekula tarkibidan monomer molekulasini ketma – ket ajralib chiqishi bilan boradigan reaktsiyalardir. bu ikkinchi holatda polimerning molekulyar massasi tasodifiy qonuniyatga boysunuvchi holatdagiga nisbatan sekin …

qarab bir nechta turga ajratiladi. destruktsiya mexanik kuchlar ta‘sirida borsa, bunga mexanodestruklanish, nur ta‘sirida ― fotodestruktsiya, issiqlik ta‘sirida ― termodestruklanish, radiatsiya ta‘sirida ― radiatsion destruktsiya, oksidlovchilar ishtirokida borsa ― oksidlanish destruktsiyasi; bakteriya va zamburug’lar ta‘sirida borsa ― biologik destruktsiya deyiladi. geterozanjirli polimerlarning ximiyaviy destruktsiyasi yaxshi o’rganilgan. bunday polimerlarning ximiyaviy destruktsiyasi zanjirdagi uglerod – geteroatom orasidagi bog’dan boshlanadi. agar destruktsiya to’liq borsa, dastlabki monomer ham hosil bo’lishi mumkin. bunday reaktsiyalar, xuddi organik ximiyadagidek, gidroliz, alkogoliz, atsidoliz, ammonoliz deb ataladi. kimyoviy destruksiyalanish jarayonlari polimerlarning ximiyaviy destruktsiyasi , amalda katalizatorlar ishtirokida olib boriladi. bunda muhit sifatida suv ishlatilsa , g i d r o l i t i k d e s t r u k ts i ya yoki g i d r o l i z deb ataladi . gidroliz jarayonida uglerod-getiroatom bog’ining uzilgan joyiga suv molekulasi birikib oladi. agar destruktsiya reaktsiyalari spirt ishtirokida borsa , jarayon a l k o …

uzilishi natijasida hosil bo’lgan zanjir oxiridagi gruppalar sonini ximiyaviy usul bilan aniq topish mumkin. karboksil gruppalarning ko’payib borishiga qarab poliamidlarning destruklanish darajasini, aldegid gruppalarning ortib borishga qarab polisaxaridlarning gidrolizlanish darajasini hisoblash qiyin emas. poliamid va poliefirlarning gidrolizi ko’p hollarda nazariy ahamiyatga ega, polisaxaridlar gidrolizi esa sanoat miqyosida ahamiyatga ega bo’lganligi uchun uning ustida mukammalroq to’xtalib o’tamiz. o’simlik moddalarida tsellyuloza bilan bir qatorda katta amaliy ahamiyatga ega bo’lgan boshqa polisaxaridlar; pentozanlar (ksilan va arabanlar) uchraydi. tsellyuloza to’la gidrolizlanganda ― faqat glyukoza, ksilan gidrolizidan esa ― ksiloza, besh atomli spirtlar, furfurol va boshqalar; araban to’la gidrolizlanganda arabinoza hosil bo’ladi. polisaxariddagi yarim atsetal, ya‘ni glyukozid bog’larning gidrolitik uzilishi natijasida birinchi uglerod atomida aldegid (yarim atsetal ― sikl shaklida ) va to’rtinchi uglerod atomida esa gidroksil gruppa hosil bo’ladi: polisaxaridlar mineral kislotalar ishtirokida oson gidrolizlanadi. sanoatda katalizator sifatida ko’pincha sulfat va xlorid kislota ishlatiladi. polisaxaridlarda gidroliz jarayonining tezligi kislotaning kontsentratsiyasiga bog’liq bo’ladi. polisaxaridlar suyuq …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "polimerlanish darajasi kamayishiga olib keluvchi reaksiyalar"

1474723698_65121.doc 4. толавапластмассалар. одатдаполимерлартозаҳолдакам ишлатилади. уларданкўпгинаполимер материаллариолинади. жумладан, пластмассаларватолаларнимисол келтиришмумкин. пластмасса–буматериалдабоғловчи компонетбўлибполимерхизматқилади, бошқатаркибийқисмлари-тўлдирувчилар, пластификаторлар , бўёқлар, антиоксидантлар вабошқамоддалар. полимерларгақўшиладигантўлдирувчилар асосийролнибажаради. уларполимерларни қаттиқлигивамустаҳкамлигини оширадива таннархинипасайтиради. тўлдиргичларсифатидашишатолалари, қипиқлар, цементчанглари, қоғоз, асбества бошқаларишлатилади. шунингучунпластмассалар, масалан, полиэтилен, поливинилхлорид , полистирол, фенолформальдегид ,турлисоҳалардакенг доирадақўлланилади, жумладан: ишлабчиқаришда, қишлоқхўжалигида, медиценада. тола–бутабиийёкисинтетик поли...

DOC format, 923.0 KB. To download "polimerlanish darajasi kamayishiga olib keluvchi reaksiyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: polimerlanish darajasi kamayish… DOC Free download Telegram