polimerlarda desturktsiya

DOCX 22.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403774919_46796.docx polimerlarda desturktsiya reja: 1. desturktsiya jarayonlari. 1. dipolimerlanish reaksiyalari. 1. tabiiy va tasodifiy destruksiya. 1. destruksiyaning foydali va zararli tomonlari. 1. destruksiya turlari. 1. oksidlanish destruksiyasi. 1. kimyoviy destruksiya. asosiy tayanch tushunchalar desturktsiya, dipolimerlanish, gidrolitik, ozonoliz, gidroliz, alkagoliz, aminoliz, denaturatsiya. polimer makromolekulalarida polimerlanish darajasining kamayishi bilan boradigan reaktsiyalarni d e s t r u k ts i ya r e a k ts i ya l a r i deyiladi. polimerlardan foydalanish, ularni saqlash va qayta ishlashda, shuningdek ximiyaviy o’zgarishlarga uchratish vaqtida destruktiv jarayonlari sodir bo’ladi.destruktsiya natijasid a polimerlarning ko’pgina fizik – ximiyaviy va mexanikaviy xossalari o’zgaradi (ya‘ni yomonlashadi). bunga asosiy sabab destruktsiya vaqtida polimer makromolekulasida boradigan parchalanish reaktsiyalaridir. demak, destruktiv jarayonlar ko’p hollarda maqsadga muvofiq kelmaydigan zararli oqibatlarga olib keladi. bundan destruktsiya jarayonlarining hammasi zararli deb xulosa chiqarish xato bo’lur edi. ko’p hollarda tabiiy va sintetik polimerlardan destruktsiya yordamida qimmatbaho past molekulyar moddalar hosil qilish mumkin. masalan, kraxmal …

olekula tarkibidan monomer molekulasini ketma – ket ajralib chiqishi bilan boradigan reaktsiyalardir. bu ikkinchi holatda polimerning molekulyar massasi tasodifiy qonuniyatga boysunuvchi holatdagiga nisbatan sekin o’zgaradi. polimerlarning destruktsiya jarayoni tasodifiy qonuniyat boyicha o’zgarsa, τ vaqt oralig’ida hosil bo’layotgan makromolekulaning o’rtacha statistik uzunligi shu makromolekulaning о‘rtacha polimerlanish darajasi pτ va shu polimerning dastlabki polimerlanish darajasi po hamda bog’larning o’rtacha soni s bilan quyidagi tenglama bilan ifodalanadi: pτ = po / ( s + 1 ) bu holda destruktsiya reaktsiyasining tezligi quyidagi formula boyicha aniqlanadi: 1 1 v = in ( 1 − ― ) ― in ( 1 – ― ) = kτ po pτ bu yerda k ― parchalanish tezligi konstantasi. τ― parchalanish vaqti. destruktsiya jarayonlari qanday tashqi ta‘sir ostida borishligiga qarab bir nechta turga ajratiladi. destruktsiya mexanik kuchlar ta‘sirida borsa, bunga mexanodestruklanish, nur ta‘sirida ― fotodestruktsiya, issiqlik ta‘sirida ― termodestruklanish, radiatsiya ta‘sirida ― radiatsion destruktsiya, oksidlovchilar ishtirokida borsa ― oksidlanish …

a l k o g o l i z, muhit sifatida kislota ishlatilsa a ts i d o l i z deb ataladi . bu jarayonlar ichida katta amaliy ahamiyatga ega bo’lgani gidroliz reaktsiyasidir. gidroliz. ko’p tarqalgan ximiyaviy destruktsiya reaktsiyalari bo’lib, jarayon vodorod yoki gidroksil ionlar ishtirokida tezlashadi . shuning uchun ham gidroliz reaktsiyalarida katalizator sifatida ko’pincha kislota va ishqorlar ishlatiladi. gidrolitik jarayon polimerdagi yon gruppalar , shuningdek asosiy zanjirdagi bog’lar hisobiga ketishi mumkin. masalan, polivinilatsetat va atsiteltsellyulozaning gidrolizida reaktsiya faqat yon gruppalar hisobiga ketadi. geterozanjirli polimer asosan zanjirining gidrolitik destruktsiyasida hosil bo’ladigan funktsional gruppalar polimerdagi dastlabki funktsional gruppalardan farq qilmaydi. makromolekulalar elementar bo’g’inlari orasidagi bog’larning uzilishi natijasida hosil bo’lgan zanjir oxiridagi gruppalar sonini ximiyaviy usul bilan aniq topish mumkin. karboksil gruppalarning ko’payib borishiga qarab poliamidlarning destruklanish darajasini, aldegid gruppalarning ortib borishga qarab polisaxaridlarning gidrolizlanish darajasini hisoblash qiyin emas. poliamid va poliefirlarning gidrolizi ko’p hollarda nazariy ahamiyatga ega, polisaxaridlar gidrolizi …

. sanoatda katalizator sifatida ko’pincha sulfat va xlorid kislota ishlatiladi. polisaxaridlarda gidroliz jarayonining tezligi kislotaning kontsentratsiyasiga bog’liq bo’ladi. polisaxaridlar suyuq kislota ishtirokida juda sekin gidrolizlanadi, uni tezlatish uchun jarayon yuqori harorat va katta bosimda olib boriladi. polisaxaridlar gidrolizida kontsentrlangan mineral kislotalar ishlatilsa, reaktsiya tezlashadi. bunda kislota faqatgina katalizator bo’lib qolmay, balki oligosaxaridlar uchun yaxshigina erituvchi bo’lib ham xizmat qiladi. sanoatda ko’pincha 80 ― 100 % vodorod ftorid, kontsentrlangan vodorod xlorid, 60 ― 80 % sulfat kislota va kontsentrlangan fosfat kislotalar katalizator sifatida qo’llaniladi. molekulasida amid bog’lari bo’lgan polimerlar ham kislota va ishqorlar ishtirokida oson gidrolizlanadi. bunda gidroliz mahsulotlari strukturasida karboksil va amin gruppalar hosil bo’ladi. ma‘lumki, oksil moddalarining tarkibida amid (peptid) gruppalari mavjud bo’lib, bu gruppalar kislota, ishqolr va fermentlar ta‘sirida gidrolizlanadi. buning natijasida 22 xil α - aminokislota, jelatina va shunga o’xshash moddalar hosil bo’ladi. h+ , oh - ~ r ― nh ―― co ― r′ ――――→ ~ …

shtirokida boradi. murakkab poliefirlar karbon kislotalar ta‘sirida parchalanganda asosan quyidagicha reaktsiya boradi. ~ o ― (ch2)n ―――― o ― oc ― r′ ― co ~ ――→ ――→ ho ― (ch2)n ― o ― cor + hooc ― r′ ― co ~ poliamidlar atsidolizi quyidagicha reaktsiya boyicha sodir bo’ladi: ~ r′ ― nh ―――― co ― r′′ ~ → ~ r ― nhcor + hoocr″ roc oh hosil bo’lgan aminogruppaning miqdoriga yoki eritma qovushoqligining o’zgarishiga qarab, atsidoliz reaktsiyasini to’liq borgan yoki bormaganligini aniqlash mumkin.atsidoliz reaktsiyasining tezligi kislotaning tabiatiga ham bog’liq bo’ladi. masalan, poliakrilatlar adipin kislotaning ta‘sirida izoftal kislotaga qaraganda bir necha marta tez destruktsiyaga uchraydi. agar polimerning molekulyar massasi juda yuqori bo’lsa, uning molekulyar massasi atsidoliz jarayonida nisbatan kichik molekulyar massaga ega bo’lgan analogiga qaraganda tez pasayadi. ko’pincha, atsidoliz yaxshi borishi uchun suvsiz sirka kislota va kislotali katalizatorlar ishlatiladi. polisaxaridlarni atsidolizga uchratish yo’li bilan tetramer, trimer, dimer va monomerlarni kristall holda …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "polimerlarda desturktsiya"

1403774919_46796.docx polimerlarda desturktsiya reja: 1. desturktsiya jarayonlari. 1. dipolimerlanish reaksiyalari. 1. tabiiy va tasodifiy destruksiya. 1. destruksiyaning foydali va zararli tomonlari. 1. destruksiya turlari. 1. oksidlanish destruksiyasi. 1. kimyoviy destruksiya. asosiy tayanch tushunchalar desturktsiya, dipolimerlanish, gidrolitik, ozonoliz, gidroliz, alkagoliz, aminoliz, denaturatsiya. polimer makromolekulalarida polimerlanish darajasining kamayishi bilan boradigan reaktsiyalarni d e s t r u k ts i ya r e a k ts i ya l a r i deyiladi. polimerlardan foydalanish, ularni saqlash va qayta ishlashda, shuningdek ximiyaviy o’zgarishlarga uchratish vaqtida destruktiv jarayonlari sodir bo’ladi.destruktsiya natijasid a polimerlarning ko’pgina fizik – ximiyaviy va mexanikaviy xossal...

DOCX format, 22.7 KB. To download "polimerlarda desturktsiya", click the Telegram button on the left.

Tags: polimerlarda desturktsiya DOCX Free download Telegram