abu nasr forobiy va gʻazoliyning falsafa ilmiga oid qarashlarini qiyosiy tahlili

PPTX 22 pages 1.2 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi termz iqtisodiyot va servis unversiteti filologiya va tillarni oqitish o'zbek tili filologiya va tillarni oqitish o'zbek tili 4.24 taqdimot mavzu: abu nasr forobiy va gʻazoliyning falsafa ilmiga oid qarashlarini qiyosiy tahlili tayyorladi: saxatmurodova aziza 1. farobiy va g'azzoliyning falsafiy qarashlari: kirish 2. bilim nazariyasi va metafizikaga yondashuvlar 3. axloqiy va siyosiy falsafadagi taqqoslash reja: kirish farobiy va g'azzoliyning falsafiy qarashlariga qiyosiy tahlil kirish qismida, ix-xi asrlardagi islom dunyosida falsafaning roli va ahamiyatini ochib berish kerak. ushbu kirishda, ikki mutafakkirning ilmiy merosiga qisqacha to'xtalib, ularning falsafiy tafakkuridagi asosiy farqlarni ko'rsatish uchun zamin yaratiladi. masalan, farobiyning aristotel falsafasiga sodiqligi. kirish qismida, farobiy va g'azzoliyning falsafa, din, aql va vahiy kabi tushunchalarga bo'lgan munosabatlaridagi ziddiyatlarni ta'kidlash maqsadga muvofiqdir. bu, tahlil uchun asos bo'lib xizmat qiladi. abu nasr farobiyning hayoti va asarlari forobiyning toʻliq ismi abu nasr muhammad ibn muhammad ibn uzlugʻ ibn tarxon …

2 / 22

ad ibn muhammad al-g'azzoliy bo'lib, islom olamidagi eng nufuzli mutafakkirlardan biri hisoblanadi. g'azzoliyning eng mashhur asarlaridan biri "tahofut al-falasifa"dir. bu asarida u falsafiy qarashlarni tanqid qilgan va islom ilohiyoti bilan uyg'unlashtirishga harakat qilgan. falsafaga munosabat: farobiy farobiy falsafani ilmlarning eng oliy darajasi deb bilgan, uni borliqning mohiyatini anglashga yo'naltirilgan nazariy bilim sifatida ta'riflagan, bu esa 1-darajali axamiyatga ega. uning fikricha, falsafa insonni kamolotga yetkazadi, chunki u aql-zakovatni rivojlantiradi va haqiqatni anglashga yordam beradi. bu orqali 2-xil yo'nalishda tarbiya shakllanadi. farobiyning falsafaga munosabati uning neoplatonizm va aristotelizmga asoslangan dunyoqarashi bilan belgilanadi, bunda 3-bosqichda aql va mantiq ustunlik qiladi. falsafaga munosabat: g‘azzoliy g‘azzoliy aqlning imkoniyatlarini cheklangan deb hisobladi va ilohiy vahiyni bilim manbai sifatida yuqori qo'ydi. uningcha, falsafiy argumentlar islomiy e'tiqodning mohiyatini to'liq anglay olmaydi. g‘azzoliy falsafani tanqid qildi, ayniqsa tabiiy fanlar va metafizika sohasida, chunki ularning ba'zi g'oyalari islomiy aqidalarga zid ekanligini ta'kidladi. uning "falsafachilarning bema'niligi" (tahafut al-falasifa) kitobi bunga misoldir. …

3 / 22

borliq' (vojib al-vujud) bo'lgan allohga bog'liqdir va u doimo o'zgaruvchandir. metafizika: g‘azzoliyning qarashlari g‘azzoliy metafizikada sababiyat masalasini tanqid qilib, 17-asrdagi empirik falsafaga o‘xshash, har bir hodisa allohning bevosita aralashuvi bilan sodir bo‘ladi, degan xulosaga keladi. uningcha, olamning yaratilishi va mavjudligi faqat allohning irodasi bilan bog‘liq; tabiiy qonunlar faqat allohning odatiy harakatlarining natijasidir, aslida hech qanday zaruriyat yo‘q. g‘azzoliyning «falasafa olimlarining xatolari» asari metafizikaga oid falsafiy qarashlarni tanqid qiladi, ayniqsa, ibn sino (avitsenna) kabi faylasuflarning fikrlariga qarshi chiqadi. bilim nazariyasi: farobiy farobiyning fikricha, bilim sezgi, tajriba va aql orqali hosil bo‘ladi. u matematikani aniq fan sifatida yuqori baholaydi, bunda isbotlash usuli muhimdir. farobiy bilim nazariyasida aqlning roli muhim, u aqlning to‘rtta darajasini ajratadi: potensial, aktual, orttirilgan va faol aql, har biri bilim olishda alohida bosqichdir. farobiy bilimning asosi mantiq ekanligini ta’kidlaydi. u mantiqni fikrlashning to‘g‘ri usuli sifatida biladi va uni bilim olishning muhim vositasi deb hisoblaydi. bilim nazariyasi: g‘azzoliy g‘azzoliyning bilim …

4 / 22

lqiy fazilatlar (sadoqat, saxovat). fazilatlar me'yorida bo'lishi, ortiqlik va kamchilikdan saqlanish zarur. uning 'baxtga erishuv haqida' asarida baxtning mohiyati 2 qismga ajratiladi: nazariy va amaliy aql. nazariy aql ilmiy bilimlarni, amaliy aql esa axloqiy harakatlarni anglatadi. axloqiy ta’limot: g‘azzoliy g'azzoliyning «ihyo ul-ulum ad-din» asari 4 qismdan iborat bo'lib, unda ibodat, odatlar, halokatga eltuvchi odatlar va najotga eltuvchi odatlar kabi masalalar yoritilgan. g'azzoliy axloqiy ta'limotida nafsni poklashning 4 ta bosqichi muhim: kamolotga intilish, xulqni yaxshilash, dunyoviy orzulardan voz kechish va allohga yaqinlashishdir. g'azzoliy fikricha, inson kamolotining asosi 3 ta narsadan iborat: ilm (bilim), hol (ma'naviy holat) va amal (harakat); bu uchlik insonni komillikka yetaklaydi. siyosiy falsafa: farobiyning ideal davlati forobiyning ideal davlatida, boshqaruvchi – 'birinchi rais' (first ruler) bo'lib, u falsafa, aql va vahiy asosida davlatni adolatli boshqaradi. forobiyning 'ideal davlat' konsepsiyasi 'madina al-fozila' nomli asarida batafsil bayon etilgan bo'lib, uning asosiy maqsadi insoniy kamolotga erishishdir. forobiy davlati ierarxik tuzilishga ega …

5 / 22

afa uyg‘unligi: farobiy farobiy ilohiyot va falsafani uyg'unlashtirib, 'birinchi sabab' (alloh) borligini aql orqali isbotlashga urinadi; bu uning kosmologik argumentlarida yaqqol ko'rinadi. farobiyning fikricha, falsafa 'borliqning sabablarini' o'rganadi, ilohiyot esa 'muqaddas kitoblarga' asoslanadi, ammo ular bir xaqiqatga eltuvchi ikki xil yo'ldir. farobiyning fikricha, falsafa 'borliqning sabablarini' o'rganadi, ilohiyot esa 'muqaddas kitoblarga' asoslanadi, ammo ular bir xaqiqatga eltuvchi ikki xil yo'ldir. ilohiyot va falsafa o‘rtasidagi ziddiyat: g‘azzoliy g‘azzoliy falsafani ilohiyotga zid deb hisoblagan, chunki falsafiy ta'limotlar islomning asosiy e'tiqodlariga, xususan, oxirat va allohning qudratiga shubha uyg'otadi. g‘azzoliy 'falsafachilarning xatolari' asarida 20 ta xatoni muhokama qiladi; 3 tasida u ularni kufrda ayblaydi, bu diniy e'tiqodga qarshi keladi, bu muhim bahs edi. g‘azzoliyning 'ilohiyotni qutqarish' asari falsafiy dalillarga qarshi dalillar keltirib, aql va vahiy o'rtasidagi keskinlikni hal qilishga urinib, islom olamiga ta'sir ko'rsatdi. taqqoslash va kontrast farobiy aqlga katta ahamiyat berib, uni haqiqatga eltuvchi asosiy vosita deb biladi, 10-asrda, g'azzoliy esa ilohiy vahiy …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abu nasr forobiy va gʻazoliyning falsafa ilmiga oid qarashlarini qiyosiy tahlili"

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi termz iqtisodiyot va servis unversiteti filologiya va tillarni oqitish o'zbek tili filologiya va tillarni oqitish o'zbek tili 4.24 taqdimot mavzu: abu nasr forobiy va gʻazoliyning falsafa ilmiga oid qarashlarini qiyosiy tahlili tayyorladi: saxatmurodova aziza 1. farobiy va g'azzoliyning falsafiy qarashlari: kirish 2. bilim nazariyasi va metafizikaga yondashuvlar 3. axloqiy va siyosiy falsafadagi taqqoslash reja: kirish farobiy va g'azzoliyning falsafiy qarashlariga qiyosiy tahlil kirish qismida, ix-xi asrlardagi islom dunyosida falsafaning roli va ahamiyatini ochib berish kerak. ushbu kirishda, ikki mutafakkirning ilmiy merosiga qisqacha to'xtalib, ularning falsafiy tafakkuridagi asosiy farqlarni ...

This file contains 22 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "abu nasr forobiy va gʻazoliyning falsafa ilmiga oid qarashlarini qiyosiy tahlili", click the Telegram button on the left.

Tags: abu nasr forobiy va gʻazoliynin… PPTX 22 pages Free download Telegram