kompleks birikmalar kimyosining rivojlantirishda o’zbek kimyogarlarining xizmatlari

DOC 31,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (3 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1474657404_65093.doc kompleks birikmalar kimyosining rivojlantirishda o’zbek kimyogarlarining xizmatlari kompleksning barqarorligi markaziy ion bilan ligandlar orasidagi kimyoviy bog’lanish tabiatiga, zaryadiga, radiuslariga, ayniqsa, markaziy ion zaryadi bilan radiusi orasidagi nisbat (z/π) ga , erituvchi tabiati, temperatura, ayni elementning d.i.mendeleyev sistemasidagi o’rniga va boshqa omillar bog’liq. bosh guruhcha elementlariga nisbatan qo’shimcha guruhcha elementlari barqaror birikmalar hosil qiladi. buning sababi ionlar radiuslari yaqin bo’lgan holda ham, qo’shimcha guruhcha elementlarining tashqi valent qobig’idagi elektronlari yadro zaryadining tasiridan zaif niqoblanganligidir. masalan, na+ va cu+ ion radiuslari bir-biriga yaqin (vna+ =0,095 va vcu+=0,093 nm) bo’lsa, ularning ionlanish potensiallari na+ uchun 495,8 kj.mol-1 va cu+ uchun 744,8 kj.mol-1 bo’lishi, cu+ ionining elektronga moyilligi ancha yuqori ekanligini ko’rsatadi. shu sababli cu+ ligand elektron bulutlarini na+ ga nisbatan kuchliroq tortadi va bog’ mustahkamligi ortadi. ionlanish potensialining radiusga nisbatini ionning zaryad zichligi deb ataladi va bu qiymat elektrostatik tortishish energiyasiga diyarlik to’g’ri proporsional bo’ladi. mn2+, fe2+, co2+, ni2+, cu2+ va zn2+ …

ga imkon beradi. fermentlar hayotda ko’pchilik jarayonlarda (oziq-ovqat tayyorlashda: non pishirishda, vinosozlik, pivo, pishloq tayyorlash, choyni fermentasiyasida, sirka, spirttayyorlashda), mikrobiologiyada, farmasevtikada va tibbiyotda keng qo’llaniladi. gidrolaza sinfiga kiradigan amilaza fermentini odamning sulak bezi ishlab chiqaradi. kraxmal, glikogen va ularga yaqin bo’lgan polisaxaridlarning gidroliz reaksiyasini tezlashtiradi. fermentlarni o’rganish sohasida a.ya. danilevskiy, a.n.lebedov, a.n.bax, a.i.oparin, b.a.engel’gardt, i.berezin katta hissa qo’shdilar, hozir esa b.o. toshmuhammedov, m.m. rahimov va ularning shogirdlari muvaffaqiyat bilan ish olib bormoqdalar. o’z bekiston fa a’zosi, prof. parpiyev n.a., prof. raximov x.r., dots. muftaxov a.g., dots. nigay k.g., dots. asamov k.a., tursunov a.a., o.f.xodjayev, i.sharipov, z.musayev kabi ko’plab o’zbek olimlarining koordinasion birikmalar kimyosi faniga, sohasiga qo’shgan hissalari juda kattadir. ular tomonidan sintez qilingan preparatlar, dori-darmonlar hozirgi kunda qishloq xo’jaligida, tibbiyotda va xalq xo’jaligining ko’plab sohalarida ishlatilmoqda. ular tomonidan yaratilgan ko’plab darsliklar, o’quv qo’llanmalardan talabalarimiz, magistrlarimiz, o’qituvchilar foydalanmoqdalar. ular rahbarligida ko’plab shogirtlar tayyorlanganki, ular hozirgi kunda respublikamizning turli sohalarida, kimyo sohasini …

6. n.a.parpiyev, x.r.raximov, a.g.muftaxov. “anorganik kimyo nazariy asoslari”. toshkent. “о‘zbekiston”. 2000 y. 7. кукушкин ю.н. “химия координационных соединений”. м. “высшая школа”. 1985 г. 8. гликина ф.б и ключников н.г. “химия комплексних соединений”. м. “просвешение”. 1982 г.

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"kompleks birikmalar kimyosining rivojlantirishda o’zbek kimyogarlarining xizmatlari" haqida

1474657404_65093.doc kompleks birikmalar kimyosining rivojlantirishda o’zbek kimyogarlarining xizmatlari kompleksning barqarorligi markaziy ion bilan ligandlar orasidagi kimyoviy bog’lanish tabiatiga, zaryadiga, radiuslariga, ayniqsa, markaziy ion zaryadi bilan radiusi orasidagi nisbat (z/π) ga , erituvchi tabiati, temperatura, ayni elementning d.i.mendeleyev sistemasidagi o’rniga va boshqa omillar bog’liq. bosh guruhcha elementlariga nisbatan qo’shimcha guruhcha elementlari barqaror birikmalar hosil qiladi. buning sababi ionlar radiuslari yaqin bo’lgan holda ham, qo’shimcha guruhcha elementlarining tashqi valent qobig’idagi elektronlari yadro zaryadining tasiridan zaif niqoblanganligidir. masalan, na+ va cu+ ion radiuslari bir-biriga yaqin (vna+ =0,095 va vcu+=0,093 nm) bo’lsa, ularning i...

DOC format, 31,0 KB. "kompleks birikmalar kimyosining rivojlantirishda o’zbek kimyogarlarining xizmatlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: kompleks birikmalar kimyosining… DOC Bepul yuklash Telegram