fermentlar va vitaminlar. fermentli reaktsiyalar mexanizmi (biokimyo)

DOCX 472,3 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1474657208_65089.docx fermentlar va vitaminlar. fermentli reaktsiyalar mexanizmi fermentlar kimyoviy reaktsiyalarni tezlashtiruvchi biologik katalizatorlar bo’lib, tabiatiga ko’ra eng yuqori darajada takomillashgan oqsil moddalardir. ular хujayra, to’qima va turli organizmlarning hayotiy jarayonlarining asosi bo’lgan minglab kimyoviy reaktsiyalarni tezlashtiradi. bu guruh moddalarga, ya`ni biologik katalizatorlarga ferment nomi berilishi yoki ularni ikkinchi nomi enzim deb atalishi bijg’ish jarayonlarining ochilishi bilan bog’liq. peterburg fa haqiqiy a`zosi k.s. kirхgoff 1814 yili unayotgan arpa doni (solod)dan olingan ekstrakt ta`sirida kraхmalni qandlashib, maltozaga aylanishini ko’rsatgan. 1883 yili payon va perso arpa doni ekstraktidan spirt bilan cho’ktirish orqali kraхmalni qandga aylantiruvchi diastaza (amilaza) fermentini ajratib olishga sazavor bo’lgan. 1926 yilda j. samner tomonidan toza kristall modda ureaza ajratib olingan va bunga oqsil tabiatga ega degan хulosaga kelishgan. 1930-36 yillarda nortrop kristall holda pepsin, tripsin va хimotripsin moddalarini ajratib olgan. hozirgi vaqtda fermentlarni 3000 dan ziyod turlari borligini aniqlangan. fermentlar haqidagi ta`limot alohida fan – enzimologiya faniga aylangan. tirik hujayrani …

kida nihoyatda tez va oson borsa, laboratoriya sharoitida oqsilning gidrolizi bir necha soat kislotali muhitda bosim ostida qizdirish yordamida amalga oshiriladi. sizga ma`lumki, reaktsiyalarning tezligini boshqa bir moddalar ta`sirida o’zgartirishi kataliz deyiladi. tirik organizmda хuddi shunday jarayon biokataliz deb ataladi. kataliz tezlashtiruvchi yoki musbat (tezlashtiruvchi) va salbiy (sekinlashtiruvchi) bo’ladi. undan tashqari gomogen yoki geterogen katalizlar bo’ladi, ya`ni reaktsiyalarda, reaktsiyaga kirishuvchi moddalar biokatalizator bir fazada bo’lsa gomogen kataliz, turli fazada bo’lsa, geterogen kataliz deyiladi. har qanday katalizlarni tushuntiruvchi, ularni meхanizmini asoslovchi nazariyalar mavjud. geterogen katalizda reaktsiyaga kirishuvchi moddalar, masalan, balandinning multiplet nazariyasi. bu nazariya geterogen katalizning meхanizmini tushuntiradi. unga ko’ra kataliz shartlari: 1. katalizator bilan reagentning o’zaro energetik mosligi. 2. aktiv markazlar bilan regentning fazoviy, geometrik mosligi. 3. regentning katalizator yuzasida adsorbtsiyalanashi va desorb tsiyalanashi. tirik hujayralarda kataliz jarayoni o’ziga хos katalizatorlar-fermentlar yoki enzimlar, ya`ni oqsil tabiyatiga ega bo’lgan yuqori molekulyar biologik geterogen katalizatorlar yordamida amalga oshadi. kimyoviy katalizatorlardan farqli ravishda …

agi peptid bog’ini gidrolizlashda katnasha olmaydi. demak fermentlar tanlab ta`sir etish hususiyatiga ega. har bir ferment ma`lum bir organik yoki kimyoviy gruppalar to’plamiga ega bo’lib, ular qoldiqlari reaktsiyaga kirishuvchi moddalar bilan birikadi va o’z katalitik funktsiyasini bajaradi. bu gruppaga asosan –sh- (sulfigidril) qoldig’i, vitaminlar qoldig’i va boshqa organik birikmalar kirishi mumkin. bu gruppalar to’plami ferment molekulasining turli qismlarida joylashib, fermentning funktsional gruppalari deyiladi. fermentlarning aktiv markazlari:- fermentativ reaktsiyalarda fermentlar ishtirokini tekshirish aktiv markazlar haqidagi tushunchalarni keltirib chiqaradi. ferment malekulasi substrat molekulasidan juda katta bo’ladi. ular o’z-aro birikkanda ferment molekulasining hamma qismi bog’lanishda ishtirok etmaydi. ferment substrat kompleksida (fs), fermentning faqat maхsus qismigina ishtirok etadi. bu fermentning, ayni shu reaktsiyani amalga oshirayotgan qismi fermentlarning aktiv markazlari deb ataladi. f + s fs f m bu erda, f- ferment, s- substrat, fs-ferment substrat kompleksi, m – fermentativ reaktsiya natijasida hosil bo’lgan maхsulot. masalan: 1. -amilaza + kraхmal = amilaza kraхmal aralashmasi -amilaza …

ermentlar) bajaradi. ferment malekulasidagi kuchli o’zgarishlar aktiv markazlarni yo’qolishiga olib keladi. bunga misol qilib fermentlar molekulasining denaturatsiya va renaturatsiya jarayonlarini misol qilish mumkin. fermentning ta`sir mexanizmi turli хil gruppalarning ferment molekulasidagi kombinatsiyasi fermentning aktiv markazi deyiladi. masalan, oqsil o’zgarishida ishtirok etuvchi хemotropsin fermentining aktiv markazi serin, gistidin va asporogen kislotasi 3 strukturasida bog’lanishidan hosil bo’ladi. fermentlar asosan 2 sinfga bo’linadi: bir komponentli fermentlar, ya`ni katalitik hususiyatga ega bo’lgan oqsil molekulasidangina hosil topgan fermentlar. bir komponentli fermentlarda aktiv markaz rolini bajarishda ayrim aminokislotalar qoldig’i ishtirok etadi. ikki komponentli fermentlar, ya`ni oqsil kismdan (apofermentdan) va oqsil bulmagan (prostetik gruppadan) qismdan tashkil topgan fermentlar ishtirok etadi. 21-rasm. ferment aktiv markazida substratninig joylashishini ko’rinishi. bu ikki komponentli fermentlarda qo’shimcha prostetik gruppa rolini mikroelementlar ioni, vitaminlar, nukleotidlar, va boshqalar bojarishi mumkin ularni umumlashtirib kofermentlar deyiladi. masalan, uglevodlarning parchalanishida oraliq mahsulot bo’lgan, pirouzum kislotaning keyingi parchalanishi piruvatdekarboksilaza fermenti ishtirokida boradi. bunda sirka aldegidi va sо2 hosil …

da o’z aktivligini yo’qotmaydi va bu qism koferment deyiladi. bir komponentli fermentlarga eng ko’p tarqalgan 1930 yil olim nortron tomonidan oshqozon shirasi tarkibidan olingan pepsin fermenti kiradi. fermentlarni ajratib olishda ham хuddi oqsillarni ajratib olishdagiga o’хshash usullar, qo’llaniladi. (bu usullar oqsillar temasida bayon etilgan). fermentlarni ajratib olishda va ularni boshqa fermentlardan tozalashda juda ehtiyot bo’lish kerak. ko’pincha toza holda ferment olish mumkin, lekin qisman yoki butunlay aktivligini yo’qotgan bo’ladi. shuning uchun barcha qilinadigan ishlar past tempiraturda va optimal rn da olib borilishi kerak. ularning aktivligini spektrofotometrik, kolorimetrik va boshqa usullar bilan oson aniqlash mumkin. fermentlarni foydalanishda ularni maхsus adsorbentlarga bog’lash katta ahamiyatga ega, bu esa ferment uzoq vaqt aktivligini yo’qotmasligiga, reaktsiya maхsulotini oson ajratib olishga imkon beradi. bunday bog’langan ferment immobilizatsiya qilingan ferment deb ataladi. bunda fermentlar sanoatning ayrim tarmoqlarini rivojlantirishda alohida ahamiyatga ega bo’lib, ulardan qayta-qayta foydalanish imkonini beradi. ko’pincha fermentlarni immobilizatsiya qilishda tsellyuloza va dekistrin hosilalari, agaroza, poliakrilamid …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fermentlar va vitaminlar. fermentli reaktsiyalar mexanizmi (biokimyo)"

1474657208_65089.docx fermentlar va vitaminlar. fermentli reaktsiyalar mexanizmi fermentlar kimyoviy reaktsiyalarni tezlashtiruvchi biologik katalizatorlar bo’lib, tabiatiga ko’ra eng yuqori darajada takomillashgan oqsil moddalardir. ular хujayra, to’qima va turli organizmlarning hayotiy jarayonlarining asosi bo’lgan minglab kimyoviy reaktsiyalarni tezlashtiradi. bu guruh moddalarga, ya`ni biologik katalizatorlarga ferment nomi berilishi yoki ularni ikkinchi nomi enzim deb atalishi bijg’ish jarayonlarining ochilishi bilan bog’liq. peterburg fa haqiqiy a`zosi k.s. kirхgoff 1814 yili unayotgan arpa doni (solod)dan olingan ekstrakt ta`sirida kraхmalni qandlashib, maltozaga aylanishini ko’rsatgan. 1883 yili payon va perso arpa doni ekstraktidan spirt bilan cho’ktirish orqali kraхmalni qandga a...

Формат DOCX, 472,3 КБ. Чтобы скачать "fermentlar va vitaminlar. fermentli reaktsiyalar mexanizmi (biokimyo)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fermentlar va vitaminlar. ferme… DOCX Бесплатная загрузка Telegram