oilaviy marosim qo'shiqlari

DOCX 7 стр. 18,8 КБ Бесплатная загрузка

7 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 18,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 7

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 7

oilaviy marosim qo'shiqlari reja: 1. oilaviy marosimlar haqida 2. oilaviy marosimlar bilan bog'liq folklor aytimlar 3. “kelin salom”, “yor-yor” aytimlaridan namunalar o`zbek xalqining musiqa madanyati ko`p asarlik tarixga ega, ko`pgina sozanda va xonandalar avlodining faoliyatida qaror topgan xalq xamda o`g`zaki an`anadagi professional musiqa san`ati bu xalqda rivojlik beradi. moddiy madanyat yodgorliklarining tasdiqlashicha. bugungi o`zbekiston xududida markaziy osiyo xalqlarining ajdodlari yaratgan qadimgi sivilizatsiya mavjud bo`lgan. arxeologiya malumotlari xx asr boshlarida ashxobot yaqinida popeshni ekspedetsyasi tomonidan olib borilgan qozilmalar m.i.masson s.p.tolstof va boshqalar raxbarligida sobiq sovet davrida janubiy turkmaniston, xorazm, quyi zarafshonda olib borilgan arxeologik ishlari shuni ko`rsatadiki, oramizdan bir necha ming yillar ilgari xam o`rta osiyo territoriyasida yuqori darajada rivojlangan madanyat mavjud bo`lgan. o`zbek xalqi ajdodlarining musiqa sarchashmalari markaziy osiyo xududida yashagan qarindosh xalqlar, birinchi navbatda tojik xalqi ijodi bilan mustaxkam bog`langan. bu musiqa asarlari x- xl asrgacha / ya`ni bu xalqlar chegaralangunlarigacha o`zida bir butunlikni ifoda etdi, keyinchalik u o`zbek …

2 / 7

g`chilik jamiyatining emirilishi va sinfiy jamiyatga o`tishi, baqteriya, sug`diyona va xorazmda davlatlarning paydo bo`lishi, ahmoniylarning harbiy ma`muriy jihatdan birlashuvlari, aleksandr makedonskiy davlati, grek-baqteriya davlatining paydi bo`lishi eramizdan oldingi vii asrdan eramizning iv asrigacha bo`lgan jyda katta tarixiy davrni o`z ichiga oladi. budavr epik xarakterli mifologik qahramonlik ustun bo`lgan qadimgi musiqali poetik ijodning yuzaga kelishi bilan mashhurdir. bu davrlarda xudolarga si8g`inish bilan bog`liq bo`lgan turli xil marosimlarda qo`shiq aytilgan. (bu haqda avestoda bayon etilgan) masalan, muqaddas olov atrofida qo`shiq aytilgan, raqs tushilgan. xalq og`zaki musiqa ijodi folk`lor xalq badiiy faoliyatining tarkibiy qismi, xalq musiqa san`atining boshqa tutlaridan tarkibiy qismlari va o’ziga xos xususiyatlari bilan ajralib turadi. mehnatkash omma tomonidan yaratilib, xalqning talantli vakllari ijrisoda sayqal topib, avloddan – avlodga o`tib kelayotgan badiiy musiqiy asarlar o`zbek xalq musiqa ijodini tashkil etadi. “folklor terminini birinchi marta xix asr tadqiqotchisi vil`yam toms tomonidan 1846 yilda qullanilgan bo`lib xalq bilimi, xalq donoligi, xalq donishmandligi demakdir. …

3 / 7

ilishi va sinfiy jamiyatfa o`tish, baqtriya, sug`diyona va xorazmda davlatlarning paydo bo`lishi, axmoniylarning harbiy ma`muriy jihatdan birlashuvi, aleksandr makedonskiy davlati, grek baqteriua podsholigining vujudga kelishi ermizdan oldingi vii asrdan to eramizning iv asrigacha bo`lgan juda katta tarixiy davrni o`z ichiga oladi. bu davrda epik xarakterni mifologik qaxramonlik ustun bo`lgan qadimgi musiqali poetik ijodining yuzaga kelishi bilan mashxurdir. bu vaqtlatda xudolarga sog`inish bilan bog`liq bo`gan turi xilo marosimlarda qo`shiq aytilgan (bu xaqda avestoda bayon etilgan) masalan: muqaddas olov atrofida qo`shiq aytilgan, raqs tushilgan. xaql og`zaki musiqa ijodi falklor xalq badiy faoliyatining tarkibiy qismi, xalq musiqa san`atining boshqa turlaridan o`ziga xos xususiyatlar bilan ajralib turadigan san`atdir. mexnatkash omma tomonidan yaratilib, xalqning talantli vakillari ijrosida sayqal topib, avloddan – avlodga o`tib kelayotgan badiy musiqiy asarlar o`zbek xalq musiqa ijodining tashkiletadi. “folklor” termini birinchi marta xix asr tatqiqotchisi vilyam toms tomonidan 1846 yilda qo`llangan bo`lib, u ikki so`zdan iborat: “falk” – xalq, lor – …

4 / 7

etganini o`rganadi: etnogroflarni xalqning urf – odatlari qiziqtiradi; san`atshunoslar esa folklordagi musiqa, raqs, o`yin, xoregrafiya va boshqalarni o`rganadilar; tilshinoslar xalq ijodi tilining laxja va dealektlari bilan, adabiyotshunoslar folklor asarlarining yozuv adabiyoti bilan munosabatlarini tekshiradilar. o`zbek musiqa falklor xor qanday xalq ijodi kabi mexnatkashlarning fikri, orzu – umudlari, ularning turmushi va axloqi, sotsial va milliy ozodlik uchun kurashning ifodasi sifatida gavdalanadi. o`zbek xalq musiqasining mavzu jixatidan serqirraligi, janrlarga boyligi va xayotda tutgan o`rnining xilma – xilligi va cholg`u musiqasi janrlari o`zi bajaradigan funksiyasi va turmushda tutgan o`rniga muofiq ikki guruhni tashkil etadi. 1. malum vaqt yoki malum sharaitdagina ijro etiladigan qo`shiq – ashulalar va choqg`u kuylari. bular oilaviy marosim qo`shiqlari, mexnat qo`shiqlari, allalar va boshqalar hamda xar xil tantana tomosha kabi marosimlarda ijro etiladigan cholg`u kuylardir. 2.istagan vaqtda va xar kunday sharoitda, ya`ni xamma joyda ijro etiladigan qo`shiq va cholg`u kuylar, ularga o`zbek xalqining ananaviy musiqali folklor janirlar – terma / …

5 / 7

ani she`riyat, qoshda, qo`shiq manolari maxmud qashgariyning “devonu lug`atit turk” asarida xam qayd etilgan. qo`shiqning mustaqil janr atamasi esa asarda ufodalangan mazmunga, qo’shiqning ijro o`rni, tarzi va funksiyasiga qarab turli sifatlovchilar bilan birgalikda nomlanadi. marosim qo`shiqlari xalq qo`shiqlari orasida eng qadimiy xisoblanadi. eng qadimgi marosim qo`shiqlari vazn, qofil va boshqa poetik shakillari etibori jixatidan mukammal uyushmagan, so`zlar xam ongli tarzda kuylab qo`llanilmagan bir shakilda bo`lib, ular ko`proq marosim jarayonida muayyan xarakat ritmiga mos keluvchi undov. xitob va nidolar xarakteridagi poetic parchalardan iborat tuzilishga ega bo`lgan. shunga qaramay, bunday parchalar, tomondan, marosim jarayonida uyushtirilgan haraktni bir meyorda ushlab turish uchun xizmat qilgan bo`lsa, ikkinchi tomondan, ular marosim paytida kelishuvlarga ma`lum darajada ruhiy ko`tarinkilik ham bag`ishlagan. binobarin, marosim qo`shiqlarning eng qadimiy namunalari garchi bizga qadar etib kelmagan bo`lsa ham, biroq insonning til va ongga ega bo`lgan eng sharafli zot sifatida shakllanishida marosimlarning etakchi rilni bajarganliklariga qarab aytish mumkinki, marosim qo`shiqlari ham ibtidoiy …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 7 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oilaviy marosim qo'shiqlari"

oilaviy marosim qo'shiqlari reja: 1. oilaviy marosimlar haqida 2. oilaviy marosimlar bilan bog'liq folklor aytimlar 3. “kelin salom”, “yor-yor” aytimlaridan namunalar o`zbek xalqining musiqa madanyati ko`p asarlik tarixga ega, ko`pgina sozanda va xonandalar avlodining faoliyatida qaror topgan xalq xamda o`g`zaki an`anadagi professional musiqa san`ati bu xalqda rivojlik beradi. moddiy madanyat yodgorliklarining tasdiqlashicha. bugungi o`zbekiston xududida markaziy osiyo xalqlarining ajdodlari yaratgan qadimgi sivilizatsiya mavjud bo`lgan. arxeologiya malumotlari xx asr boshlarida ashxobot yaqinida popeshni ekspedetsyasi tomonidan olib borilgan qozilmalar m.i.masson s.p.tolstof va boshqalar raxbarligida sobiq sovet davrida janubiy turkmaniston, xorazm, quyi zarafshonda olib borilgan arxeolog...

Этот файл содержит 7 стр. в формате DOCX (18,8 КБ). Чтобы скачать "oilaviy marosim qo'shiqlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oilaviy marosim qo'shiqlari DOCX 7 стр. Бесплатная загрузка Telegram