tog' va yaylov o'simliklarni gerbariydan foydalanib aniqlash usullari

DOCX 11 sahifa 835,5 KB Bepul yuklash

11 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 835,5 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 11

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 11

mavzu: tog' va yaylov o'simliklarni gerbariydan foydalanib aniqlash usullari reja: 1. tog’ o’simliklari va ularning tarqalishi. 2. yaylov o’simliklari va ularning morfologik tuzilishi. 3. o’simliklar turini aniqlashda gerbariylarning ahamiyati. tog’ o’simliklari va ularning tarqalishi togʻlar — tabiiy holda oʻsadigan daraxtlarga boyligi bilan boshqa mintaqalardan farq qiladi. oʻzbekiston togʻlarini archalarsiz tasavvur etib boʻlmaydi. ular togʻlarimizning koʻrki boʻlibgina qolmay, togʻ yon bagʻirlarini eroziyadan saqlashda ishonchli omildir. archalar juda uzoq — 300-700, hatto 1000-yillar mobaynida oʻsib rivojlanadi. keng bargli daraxtlardan zarang, olma, nok, olcha, doʻlana, qatrongʻi, pista, bodom, yongʻoq, oq qayin, tol, terak, shumtol va hastakar koʻp tarqalgan. ular koʻpincha mustaqil guruhlarni tashkil qiladi. togʻlardagi mevali daraxtlar mevasidan odamlar va hayvonlar oziq-ovqat sifatida foydalanadi. u yerlarda daraxtlar bilan bir qatorda turli oila va turkumlarga mansub butalar koʻp. ular alohida-alohida guruhlar hosil qilib yoki daraxtlar bilan aralashgan qolda oʻsadi. uchqat, naʼmatak, zirk, irgʻay, tobulgʻa, chiya, qizilcha kabi butalar keng tarqalgan. togʻ sharoitida oʻsishga moslanish …

2 / 11

ngiz sathidan 2700-2800 m va undan baland bo`lgan barcha yerlar yaylov mintaqqasiga kirib , alb va subalp o`tloqlardan iborat. bu mintaqada buta va daraxtlarning o`sishi uchun sharoit yo`q. yaylov hududiga tyanshanning g`arbiy qismi,chotqol, pskom ,hisorning janubi g`arbiy qismidagi yuqori tog` mintaqalari kiradi. tuprog`i och va to`q ranglarda bo`lib toshlardan iborat. iqlimi subneval. yillik o`rtacha yog`in miqdori 600 ming mm. pastki yaylov harakterli tomoni mezoit- o`rtacha nam talab qiluvchi o`simliklarning ko`pligidir. pastki yaylovda dengiz sathidan 2700-2800m dan 3200m balandlikda bo`lgan yerlar kiradi. tuprog`itoshli qoyali joylar ko`p . yerning yuza qismi ko`pincha boshoqdoshlar va chim hosil qiluvchi o`simliklarning ko`pligi bilan xarakterlanadi. o`rikarcha (juniperus turkistanika ) sarvdoshlar oilasidan , bo`yi 12- 18 m ga yetadigan 2 uylli daraxt, bazilarining bo`yi 2 m oshmaydi shershox, qalin shoxlari yuqoriga qaragan. bargining uzunligi 2 mm tuxumsimon uchi o`tkir. may oyida gullaydi, mevasi iyul – iyun oyida pishadi. mevasi sersuv qand moddasiga boy. uztgi tomoni yaltiroq, qoramtir …

3 / 11

llari soyabon shaklida topgul xosil qiladi . gultoji bark teskari tuxumsimon , uzunligi 1,4 mm mevasi iyun- iyul oylarida pishadi. uzunchoq silidrsimon, binafsha rangli bo`lib chetlari qanotchali. uni ko`kligida o`rib hashak siatida qishga jamg`ariladi. geran ( geranium regelii ) yoronguldoshlar oilasidan , bo`yi 10 – 30 sm ko`p yillik o`simlik .asosan poyasiz bo`lib yotib o`sadi yoki bir necha tik oqsuvchi kalta poyalar hosil qiladi.barglari mayday bo`lib eni 0.8 – 3 sm 5 – 7 bo`lakli kesiklar rombsimon yoki tuxumsimin shaklda bo`ladi. ildiz oldi barglari bandli, poyada joylashgan barglari esa bandsiz. u iyun – sentabr oylarida gullaydi. gulkosasi mayin uchsimon chetlari pardasimon. gultoji qoramtir pushti rangda uzunligi 14 – 20 mm . mevasi iyul – sntabr oyida pishadi. geran subalp allp o`tloqlarida lanshaft hosil qilib o`sadi. betaga ( festura kryloviana ) boshoqdoshlar oilasidan bo`yi 15 – 40 cm ko`p yillik o`simlik. poyasi tik o`suvchi, tuksiz, silliq. tilchasi kioriksimon. bqrglari qalqonsimon eni …

4 / 11

sagibir oz duumaloq bo`lib uning ichida uzunligi 1 mm keladigan urug`simon shakldagiurug hosil bo`ladi.respublikamizda uni 10 turi tarqalgan. lagotis(lagotis karokovii)sigir qo`yriqdoshlar oilasidan bo`yi1-2 sm ko`p yillik o`simlik. bu deyarli poyasiz,tuksiz,ildiz bo`g`zi eski barglarining tolasimon qoldiqlari bilan o`raglan ingichka nashtarsimon o`tkir tishchali.iyun-iyul oylarida gullaydi.gultoji pushti rang uzunligi 12-14 mm.mevasi iyul-avgust oyida pishadi.ko`sagining uzinligi 5mm ellips shaklda.u biologiyasi hali to`liq o`rganilmagan. to`ng`isirt(cobresia pamiralaiga)hiloldoshlar oilasidan bo`yi 15-70 sm ko`p yillik o`simlik poyasi ko`p,yo`g`onligi 1-2 mm tik o`suvchi silindir simon bo`lib juda qalin chim hosil qiladi.bargining tashqi novi bargsiz,qattiq,qo`ng`ir-kulrang,uzunligi 4-6 sm uzinligi bigizsimon qayrilgan.iyul oyida gullaydi.to`p gulli qo`ng`ir rangli va boshoqsimon shaklda. mevasi avgust oyida pishadi.yong`oqchasi teskari tuxumsimon,tumshuqchali.alp tog`ining o`tloqlarida alohida manzara hosil qilib o`sadi. o’simliklar turini aniqlashda gerbariylarning ahamiyati. gerbariy (lot. herba — oʻt, oʻsimlik) — 1) maʼlum maqsadlar (flora, sistematika, geobotanika, geografiyaga oid tadqiqotlar olib borish va b.) uchun maxsus usullar asosida yigʻib quritilgan oʻsimliklar kolleksiyasi. dunyoda oʻsimliklarning 300000 dan ziyod turi …

5 / 11

pishtirilgan oʻsimlik nusxalari dunyo boʻyicha qabul qilingan yagona tizim (engler tizimi) asosida g.lar uchun maxsus tayyorlangan shkaf yoki qutilarda saqlanadi. 2) tayyor kolleksiyalar (g.lar) saqlanadigan va ular ustida ilmiy ishlar olib boriladigan maxsus muassasalar. o‘zbekiston milliy gerbariysi dunyoda muqobili yo‘q ilmiy muassasa bo‘lib, o‘zfa botanika instituti tasarrufiga kiradi. bu muassasa markaziy osiyo o‘simliklari bo‘yicha dunyoda eng katta gerbariy hisoblanadi. botanika instituti direktori, biologiya fanlari doktori, akademik komiljon tojiboyev milliy gerbariy tarixi, gerbariy yig‘ish, uni ro‘yxatga olish, saqlash jarayoni va boshqalar haqida ma'lumot berdi. uning so‘zlariga ko‘ra, gerbariyning ilk namunalari 1835-1840 yillardan boshlab terilgan. gerbariylar butun markaziy osiyo bo‘ylab yig‘ilgan. hozirgi kunda 1,5 milliondan ortiq namuna saqlanadi. quyidagi suratda 1841 yilda terilgan gerbariy tasvirlangan. markaziy osiyo hududida bu ishga dastlab rus tadqiqotchilari kirishgan. shuningdek, mahalliy aholi orasidan ko‘ngilli tarzda noyob o‘simliklarni yig‘ib beruvchi insonlar ham bo‘lgan. shunday insonlardan biri musa mahmud ismli kishi. u maxsus gerbariy teruvchi bo‘lgan. gerbariy terilayotganda nimalarga …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 11 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tog' va yaylov o'simliklarni gerbariydan foydalanib aniqlash usullari" haqida

mavzu: tog' va yaylov o'simliklarni gerbariydan foydalanib aniqlash usullari reja: 1. tog’ o’simliklari va ularning tarqalishi. 2. yaylov o’simliklari va ularning morfologik tuzilishi. 3. o’simliklar turini aniqlashda gerbariylarning ahamiyati. tog’ o’simliklari va ularning tarqalishi togʻlar — tabiiy holda oʻsadigan daraxtlarga boyligi bilan boshqa mintaqalardan farq qiladi. oʻzbekiston togʻlarini archalarsiz tasavvur etib boʻlmaydi. ular togʻlarimizning koʻrki boʻlibgina qolmay, togʻ yon bagʻirlarini eroziyadan saqlashda ishonchli omildir. archalar juda uzoq — 300-700, hatto 1000-yillar mobaynida oʻsib rivojlanadi. keng bargli daraxtlardan zarang, olma, nok, olcha, doʻlana, qatrongʻi, pista, bodom, yongʻoq, oq qayin, tol, terak, shumtol va hastakar koʻp tarqalgan. ular koʻpincha mustaqil...

Bu fayl DOCX formatida 11 sahifadan iborat (835,5 KB). "tog' va yaylov o'simliklarni gerbariydan foydalanib aniqlash usullari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tog' va yaylov o'simliklarni ge… DOCX 11 sahifa Bepul yuklash Telegram