informatikada modellashtirish haqida tushuncha berish

DOCX 1 page 170.5 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 170.5 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti “axborot texnologiyalari va matematik modellashtirish” kafedrasi assistenti j informatikada modellashtirish haqida tushuncha berish reja: 1. informatika, informatsion texnologiyalari fani haqida 2. hisoblash texnikasining rivojlanish tarixi 3. ehmning avlodlari va turlari 1. informatika, informatsion texnologiyalar fani haqida hozirgi zamonda biror bir sohada ishni boshlash va uni boshqarishni kompyutersiz tasavvur qilish qiyin. xxi asr savodxon kishisi bo’lishi uchun kompyuter savodxon bulish, axborot texnologiyalarini puxta egallamok lozim. har bir mutaxassis, u qaysi sohada ishlashdan kat‘iy nazar, uz vazifasini zamon talabi darajasida bajarishi uchun axborotni ishlab chiqaruvchi vositalar va ularni ishlatish uslobiyotini bili shva ishlash kunikmalarga ega bo’lishi zarur. shu sababli bugungi kunda mustaqil respublikamizda ta‘lim sohasida amalga oshirilayotgan tub isloxotlar, jumladan, “kadrlar tayyorlash milliy dasturi”da “kadrlar tayyorlash tizimi va mazmunini mamlakatning ijtimoiy va iktisodiy tarakkiyoti istikbollaridan, jamiyat yextijlaridan, fan, madaniyat, texnika va texnologiyalarning zamonaviy yutuklaridan kelib chikkan holda kayta ko’rish nazarda tutiladi” deb ta‘kidlangan. respublikamizdagi barcha o’quv yurtlarida bugungi kunda …

2 / 1

alabiga ko’ra bugunga kelib kompyuter texnologiyasi juda rivojlanib bormoqda. ma‘lumotlarni boshqarish, ayniksa, hozirgi kunda muhim ahamiyat kasb etmokda. ma‘lumotlarni boshqarish tizimlariga bo’lgan talab kun sayin ortib bormokda. katta xajmdagi ma‘lumotlar bazasi va axborotlar ustida ishlashga to’g’ri kelyapti. jamiyat tarakkiyotida yuz berayotgan jadal uzgarishlar uning bir qismi bo’lgan informatika sohasiga ham uz ta‘sirini ko’rsatmokda. bu ta‘sir shunchalik kuchliki, axborot texnologiyalarida bulayotgan uzgarishlar yillar ichida emas, balki oylar ichida uzgarib va boyib bormokda. axborot texnologiyalarida juda katta yutuk va uzgarishlar amalga oshdi. yangi axborot texnologiyalarining yoki kompyuter texnologiyalarining paydo bo’lishi bu sohadagi xizmat qilish uslubini tubdan o’zgartirdi. tasavvur qilib kuring, yaqin-yaqinlargacha biror maslani kompyuterda yechish uchun algoritmlarni, dasturlash tillaridan birini, dasturni kompyuter xotirasiga kiritishni, uning xatolariyu natijani taxlil qilishni talab kilar edi. bu ishni fakat mutaxassislargina amalga oshirar edilar. ammo bu sohada mutaxassis bulmagan foydalanuvchilar sonining kundan-kunga ko’payishi jamiyat oldida ma‘lum kiyinchiliklarni tugdirdi. axborot texnologiyasi-bu aniq texnik dasturlar vositasining majmui bo’lib, ular …

3 / 1

tin tilidan axborotlarni tushuntirish va taxlil qilish ma‘noni bildiradi, bu fan axborotlarni jamlash va kayta ishlash usullarini, axborotlash jarayonini konuniyatlarini urganadi. informatika atamasi xx asrning 60 yillarida paydo bo’lib ishlata boshlandi. informatikani yuzaga kelish va rivojlanishida hisoblash texnika va boshqa texnik vositalarning urni bekiyos, chunki axborotlar bevosita hisoblash texnikasi kumagida kayta ishlanadi va bu fan uzining xususiy, yangi, nostandart uslub va usullariga yegadir. demak, informatika bu inson faoliyatining turli jabxalaridagi axborotlarni izlash, tuplash, saqlash, kayta ishlash va undan foydalanish masalalari bilan shugullanuvchi fandir. informatika uchun asosiy ashyo - axborot. u informatika fanining asosiy tushuncha sifatida kubul kilingan. axborot uzi nima? axborot bu barcha sezgi organlarimiz orqali qabul kila oladigan ma‘lumotlar majmui va ularning o’zaro bog’lanish darajasidir. axborotlar xabar ko’rinishda bo’ladi. xabar - bu informatsiyaning suzlashuv, matn, tasvir, jadval, sonli ma‘lumotlar va x.k. ko’rinishdagi turidir. inson tashki ta‘sirnatijasida sezgi organlar orqali axborotlarga yega bo’ladi. bular: ta‘m bilish, xid sezish, eshitish, ko’rish, …

4 / 1

klaridan iborat bo’lgan va hisobni 20 olib borishni ta‘minlagan. bu tabiiy hisoblash vositasi bo’lgan. dastlabki va eng sodda sun‘iy hisoblash asboblaridan biri birka bo’lgan. hisoblash ishlarining murakkablashuvi yangi hisoblash asboblari va usullarini izlashni takozo etgan. natijada hozirgi chutni eslatuvchi asbob yaratilgan, shotlandiyalik matematik jon neper rakamlar yozilgan bir qancha tayokchalarni joriy qilgan, va nixoyat logarifmik chizgich yaratilgan. birinchi mexaniq moslamalardan biri nemis olimi vilgelm shikkard tomonidan ixtiro kilingan. 1645 yil frantsuz matematigi blez pascal arifmometr yasagan. nemis matematigi, mexanigi va foylasufi gotfrid leybnits 1673 yil fakat qo’shish va ayrishni emas, balki turtala arifmetik amalni bajara oladigan mashina yaratadi. mexaniq hisoblash mashinalarining yaratilishida rus olimlari z.slonimskiy (1845 yil), v.bunyakovskiy (1867 yil), p.l.chebshev (1880 yil), v.odner (1889 yil) va boshqalarning xissasi kattadir. dastlabki mexaniq mashinalar kul kuchi yordamida harakatga keltirilar edi. keyinchalik elektr kuvvati yordamida harakatga keltiriladigan mexaniq mashinalar yaratildi. bunday hisoblash mashinalari elektromexaniq mashinalar deyiladi. elektromexaniq mashinalarda 8 soatlik ish kunida …

5 / 1

rgan. keyinrok aqshda va buyo’q britaniyada “edvak”, “edsak”, “syeak”, “univak” va boshqa mashinalar yaratildi. rossiyada birinchi elektron rakamli hisoblash mashinasini 1948 yil rus olimi s.a.lebedev boshchiligidagi guruh ishlab chiqdi. bu hisoblash mashinasi mesm deyilar edi – malaya elektronnnaya schetnaya mashina. 1940 yillarning oxirgi va 1950 yillarning boshlari elektron hisoblash mashinalari tarakkiyotining boshlanishi hisoblanadi. elektron hisoblash mashinalari hisoblash ishlarini tezrok bajargandan tashkari, elektromexaniq mashinalardan farqli ularok axborotlarni saqlash imkoniyatiga ya‘ni xotiraga egadir. 3. ehmning avlodlari va turlari. birinchi elektron hisoblash mashinalari xx asr 1950 yillarning oxiri 1950 yillarda yaratilgan. ular elektron lampalar yordamida ishlagan. elektron lampalar fakat 2ta turgunlik holatiga egadir. yongan va uchgan holati. lampaning yonib turgan holati bir rakamiga mos keladi. uchib turgan holati nol rakamiga mos keladi. birinchi avlod ehmlariga besm-1, besm-2, m-20, minsk-1 va boshqa kompyuterlar kiradi. ikkinchi avlod ehmlari 1960 yillarning boshlarida tranzistorlar (yarim utkazgichlar) asosida yaratilgan. tranzistorlarning ham 2ta turgunlik holati bor. 1. tranzistorda (turgunlik …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "informatikada modellashtirish haqida tushuncha berish"

qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti “axborot texnologiyalari va matematik modellashtirish” kafedrasi assistenti j informatikada modellashtirish haqida tushuncha berish reja: 1. informatika, informatsion texnologiyalari fani haqida 2. hisoblash texnikasining rivojlanish tarixi 3. ehmning avlodlari va turlari 1. informatika, informatsion texnologiyalar fani haqida hozirgi zamonda biror bir sohada ishni boshlash va uni boshqarishni kompyutersiz tasavvur qilish qiyin. xxi asr savodxon kishisi bo’lishi uchun kompyuter savodxon bulish, axborot texnologiyalarini puxta egallamok lozim. har bir mutaxassis, u qaysi sohada ishlashdan kat‘iy nazar, uz vazifasini zamon talabi darajasida bajarishi uchun axborotni ishlab chiqaruvchi vositalar va ularni ishlatish uslobiyotini bili shva ishlash kunikm...

This file contains 1 page in DOCX format (170.5 KB). To download "informatikada modellashtirish haqida tushuncha berish", click the Telegram button on the left.

Tags: informatikada modellashtirish h… DOCX 1 page Free download Telegram