o`simlik qatlami joylashishi va rivojlanishi

PPTX 15 pages 16.1 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 16.1 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

qoraqalpog`iston hududida o`simlik qatlamining joylashishi va rivojlanishi, uning umumiy tabiiy sharoitlariga, ayniqsa bizning respublikaning tuproq qatlamining namlik va tuproqning sho`rlanish darajasiga bevosita bog`liq.1 2 amudaryo hozirgi del`tasining juda ko`p bo`limini botqoqli-o`tloqli tuproqlardagi qamishzorlar va to`qaylar egallaydi. bu o`simliklar egallab turgan territoriya orol dengizi qirg`og`iga tutashib, bo`rlitov ustyurtligida joylashgan deyarli teng tomonli katta uchburchak formasiga ega. qamishzorlar, odatda yozda suv olib ketuvchi botiq erlarga moslashgan bo`ladi, bu joylarda qamishdan boshqa ekan, urug`, kedirlar ham keng tarqalgan. zaxsiz quruq erlarga to`qay o`simliklari moslashgan bo`lib unda bo`yan, yantoq, bug`doyiq, qizil kendir, urug`, ajiriq, yulg`un, qorabaroq, sho`ralar bilan bir qatorda to`qayning yuqori yarusida to`rong`il, jiyda va tollar uchraydi. to`qaylarning asosiy massivlari shabboz, boday, nazarxon, nurumtubek va shortanbaylarning atrofida to`plangan. ayrim joylarda keng maydonni egallagan yulg`unzorlar ham uchraydi. amudaryo del`tasining g`arbida ustyurt, sharqida qizilqum bilan chegaradosh bo`limlarining er osti suvlari bir qancha chuqurlikda bo`lganlikdan, bu territoriyalarga yulg`un, yantoq, quyonsuyak, temirtikanak, itsiygak o`xshash o`simliklar xarakterli. qoraqalpog`iston …

2 / 15

qa qoraqalpog`iston ustyurtida, saksovul, kayrovuq, qoramiq, oq yulg`un, tereskan, karmak, tosh buyurgin kabi buta o`simlari uchraydi. shuningdek chitir, abelek, qo`ng`irbosh, arpag`an, buzovbosh, bug`doyiq, seta va boshqa shunga o`xshash bir yillik o`simliklar ham o`sadi. qoraqalpog`iston ustyurti umumiy olganda tekislik territoriyalarga, bir xil tuproq tarkibi va keskin kontinental iqlimiga ega bo`lishiga qaramasdan uning shimoldan janubga cho`zilib joylashishi sababli o`simliklarning soni va hajmi bo`yicha uning ayrim hududlari bir-biridan ajralib turadi masalan, qoraqalpog`iston ustyurtining shimol bo`limida ko`pincha boyalish-buyurgin o`simliklari guruhi uchraydi. bu o`simliklar egallagan maydon odatda 1-2 ming kvadrat metrdan ortmaydi. bu joylarda juvsan boyalish bilan buyurginlarga qaraganda siyrak uchrashadi. shuningdek qoraqalpog`iston ustyurtining markaziy bo`limi har xil juvsan buyurgin guruhlari bilan buyurginlarning ko`proq uchrashi xarakterli. buyurginlar uning shimoli-g`arbiy bo`limida ko`p uchraydi. ustyurtning qoraqalpog`iston bo`limining janubi uchun buyurgin, govrak assotsiatsiyalariga kiruvchi o`simliklar guruhlari xarakterli. qoraqalpog`iston ustyurtining deyarli barcha hududida har joy har joyda orol ko`rinishida saksovul massivlarini uchratamiz. saksovul massivlari ayniqsa, churuk qudug`ining shimoli-sharqida, borsakelmas …

3 / 15

i, qirqbo`g`in, buzovbosh va izen o`sadi amudaryo del`tasidagi qamishzorlar bilan to`qaylar egallagan maydon sharq va g`arb tomonidan suvg`orilib ekiladigan hududlar bilan o`rab olingan. bu kishilik jamiyatining ko`p yillik xo`jalik xizmati bilan barpo bo`lgan qoraqalpog`istonning haqiqiy voha bo`limi. ular asosan o`tloqli va o`tloqlitaqirli tuproqlarda joylashgan. insonning ko`p yillar davomida xizmati amudaryo del`tasidagi o`simliklar qoplamining bir qancha o`zgarishiga sabab bo`ldi. vohaga xos hisoblanuvchi madaniy o`simliklarning ko`p sonli vakillari bor. qoraqalpog`istonda texnik ekinlardan paxta, donli ekinlardan sholi, jo`xori, arpa, bug`doy, tariq, moy beruvchi o`simliklardan: kungaboqar, kunjut, zig`ir, dukkakli o`simliklardan: mosh, loviya, beda, poliz ekinlaridan karam, bodring, qovun, qovoq, oshqovoq, pomidor, sabzi, kartoshka, piyaz, baqlajon, rediska, qalampir, sholg`om, turp, em-xashak ekinlardan - sudanka ekiladi. mevali daraxtlardan qoraqalpog`istonda uzum, olma, nok, shaftoli, o`rik, chiya, qorali, behi va b. keng tarqalgan. dekorativ daraxtlar va buta o`simliklar ham (terak, oq tol, qora tol, gujum, tut daraxti t.b.) ayniqsa shahar va aholi punktlarda ahamiyatli o`rinni egallaydi. bu ekinlar …

4 / 15

nlar-68, qushlar-307, sudraluvchilar-33, ham quruqlikda yashovchi hayvonlar-2. va baliqlar -49 mavjud. qoraqalpog'iston hayvonot dunyosining o'ziga xosliklari mavjud. sahroda yashovchi hayvonlar, eng tez yuguruvchi hayvonlar. masalan, shunga qarab ignasekin harakat qo'llanadigan tipratiklarning, bu katta quloqli va uzunli, yevropa tipratikanlariga nisbatan uzoqroq'l-oyoqli turlari mavjud. qoraqalpog'istondagi eng ko'p urgangan sut emizuvchilarni tuzatish: panjali yumronqoziq, qo'shoyoq, bo'ri, to'ng'iz, tulki v quyon; qushlardan esa: saksovul soykasi, dasht chumchugʻi, zagʻisgʻon; sudralib yuruvchilardan: kaltakesak, qum boa ilonlari; baliqlardan: oq amur, amudaryo foreli, sazan, sudak, ilonbosh, kichik xumboshbaliq va boshqalar. umurtqasiz hayvon turlari umurtqalilardan 7 marta ko'proq mavjud. ularning eng ko'p joylashgan turlari qatoriga: falanga, chayon, qum biyi (tarantul)lar kiradi. shuni ta' baho joizki, bu hududda 1392dan ortiq hasharot turlari mavjud. so'nggi hayvonlar turlari soni keskin qaymaydi. 63 qurilgan hayvonlar o'zbekiston qizil kitobiga (2003 y.) kiritildi. mashhur osiyo gepardi va turon yo'lbarsi xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqi (xtmq)ning qizil ro'yxatiga yo'qolib tikilgan sut emizuvchilar turi sifatida kiritildi. hind …

5 / 15

o`simlik qatlami joylashishi va rivojlanishi - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o`simlik qatlami joylashishi va rivojlanishi"

qoraqalpog`iston hududida o`simlik qatlamining joylashishi va rivojlanishi, uning umumiy tabiiy sharoitlariga, ayniqsa bizning respublikaning tuproq qatlamining namlik va tuproqning sho`rlanish darajasiga bevosita bog`liq.1 2 amudaryo hozirgi del`tasining juda ko`p bo`limini botqoqli-o`tloqli tuproqlardagi qamishzorlar va to`qaylar egallaydi. bu o`simliklar egallab turgan territoriya orol dengizi qirg`og`iga tutashib, bo`rlitov ustyurtligida joylashgan deyarli teng tomonli katta uchburchak formasiga ega. qamishzorlar, odatda yozda suv olib ketuvchi botiq erlarga moslashgan bo`ladi, bu joylarda qamishdan boshqa ekan, urug`, kedirlar ham keng tarqalgan. zaxsiz quruq erlarga to`qay o`simliklari moslashgan bo`lib unda bo`yan, yantoq, bug`doyiq, qizil kendir, urug`, ajiriq, yulg`un, qorabaroq, ...

This file contains 15 pages in PPTX format (16.1 MB). To download "o`simlik qatlami joylashishi va rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o`simlik qatlami joylashishi va… PPTX 15 pages Free download Telegram