ritorika (nutqning) ahamiyati

DOCX 1 стр. 26,5 КБ Бесплатная загрузка

1 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 26,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 1

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 1

2-mavzu: ritorika (nutqning) ahamiyati reja: 1. ritorika haqida tushuncha; 1. sanitariya ma’orifi tushunchasi; 1. “salomatlik” instituti maqsad va vazifalari. tayanch iboralar: auditoriya,diktsiya, yumor, emotsiya, pauza, temp, sanitariya maorifi. notiqlilik san’ati. ritorika yoki notiqlik- atrofdagilarni ishontirish uchun o’z fikrini to’g’ri ifoda etish. notiqlik(ritorika) –bu ovoz chiqarib fikr yuritish, u mantiqiy qonuniyatning ma’lum qoidalari bo’yicha ixtiyorsiz tarzda amalga oshadi. fikrlar rivojining mantiqiy to’g’ri ketma-ketligi shundan iboratki, har bir fikr oldingisidan kelib chiqadi. ba’zi qoidalarga rioya etish lozim, shunda ma’ruzalarning mantiqiy ketma-ketligi qabul qilishga qulaylik yaratadi. bu qoidalar quyidagilardan iborat: -noma’lumdan ma’lumga; -yaqindan uzoqqa; -oddiydan murakkabga. shunday qilib, har bir notiq- bu fikrlovchi, ta’sir etuvchi va ijodkor shaxs hisoblanadi. qadimgi rim notiqlik san’ati maktabining mashhur vakili citceron(106-43) shunday degan: “notiqlik-bu etarli murakkab jarayon, bu eng avvalo, bilim va intilishdan iborat”. shu bilan birga, u notiqlik san’atini har bir odam egallashi mumkinligini qayd etgan, uning bu so’zini quidagi ibora yana bir bor tasdiqlaydi “shoir …

2 / 1

iy ritorika –bu prokurorlik nutqi, ayblovchi nutqi, advokatlik himoyasi, javobgar nutqi va boshqalar. ijtimoiy- maishiy ritorika – tabrik so’zi, davralarda, tavallud kunlarda, maqtov nutqi, qadah so’zi. diniy ritorika-amri ma’ruf, diniy chaqiriqlar, azon aytish, juma nomozi va boshqalar. bundan tashqari, yana qator: diplomatik ritorika, harbiy, bahs-munozarali va boshqalar bularning barchasi o’ziga xos xususiyatlarga va ahamiyatga ega. notiqlik mahoratini tahlil etganimizda, shifokorlarni ko’pincha akademik ritorika qiziqtirishiga amin bo’lamiz. ta’lim jarayoni bilan bog’liq barcha nutqlar: oily ta’lim muassasalaridagi ma’ruzalar, zamonaviy interhaol o’qitish texnologiyalari, ilmiy ma’ruzalar va axborotlar, seminar mashg’ulotlar va aholi orasida uchrashuvlar o’tkazish va qator ta’lim va axborot ma’lumotlar akademik ritorikaga kiradi. ilmiy –amaliy anjumanlarda qilinadigan ilmiy dokladlar bu ma’ruzaga o’xshaydi. biroq ulardan farq qiladi. ilmiy ma’ruza o’tkazilgan tadqiqotlardan olingan natijalarni umumlashtiradiga va boshqa o’tkazilgan tajribalar bilan solishtirib, tahlil qilinadi. u aniq bir mavzuga tegishli hamda qat’iy fakt va raqamli dalillarga asoslangan bo’ladi. ilmiy axborot ilmiy ma’ruzadan farq qiladi, dastlabki yoki xulosaviy …

3 / 1

onal holatiga mos kelmasa, ularning qiziqishi pasayadi.har qanday ma’ruza natijada nutqning vositasi sifatida namoyon bo’lishi lozim. nutq-bu odamlarning til vositasida o’zaro muloqat jarayoni hisoblanadi. auditoriyaning ishonchini qozonishga ikki xil- ta’sir o’tkazish va ishontirish usulida erishish mumkin. notiqlik mahoratida masalaning eng muhim psixologik yechimi bu auditoriyani ishontirishdir, bunda isbotlash va munozara qilish san’atiga ham ega bo’lish lozim. qadim zamonlardan har qanday nutq 3 qismga bo’lingan: kirish, asosiy va xulosa. bu 3 ta yagona birlik akademik chiqishlarning asosini tashkil etadi. notiqlik san’atida, eng avvalo, maqsad va vazifani bayon etish, muammoni aniqlash, so’ngra asosiy mavzuni detallarini ketma-ketlikda ochish hamda ma’ruzaning so’nggi xulosa qismida natijalar va amaliy ahamiyatiga urg’u berish muhim ahamiyatga ega. notiqlik madaniyati-aniq vaziyatlarda maqsad va vazifalarga mos ravishda, auditoriyaga samarali ta’sir etadigan til vositasidan foydalanishdir. notiqlik san’atining mashhur namoyondalaridan biri arastu 3ta tarkibiy qismga: til, uslub va nutqning tuzilishiga e’tibor qaratgan. til haqida fikr yuritganda, ma’ruzachining madaniyatida quyidagilarni inobatga olish zarur: …

4 / 1

ki uni baholaydi ham. nutq madaniyati- bu notiq gapirayotgan tilning barcha imkoniyatlarini qo’llash va undan samarali foydalanish. og’zaki nutqni birlamch xususiyati shundaki, u bevosita eshitishga mo’ljallangan. shuning uchun yaxshi diktsiya zarur: talaffuzda so’zlarning aniqligi va ravonligi, urg’uni to’g’ri qo’yish, nutqni ishonchli va rivojlanib borish sur’atlarida davom ettirish lozim. diktsiya notiqlik san’atida muhim ahamiyatga ega bo’lib, nutqning har bir ohangi aniq talaffuz etilishi kerak. diktsiya tinglovchilar eshitadigan etarli darajada baland, jarangli bo’lishi lozim, ma’ruza toni hotirjam bo’lishi, biroq bir xil bo’lmasligi kerak, muhim ma’lumotlar aytilganda ovozni ko’tarish va so’zga urg’u berish o’rinli. chiroyli ohang o’ziga ishonch, bosiq va ishontira oladigan ovozda yagrashi lozim. ochiq ommaviy chiqishlarning muhim jihatlaridan biri sur’at (temp) va marom (ritm) hisoblanadi. nutqning sur’ati (temp) – bu jadallik, notiqning so’zlash, jumlani aytish yoki matnni to’liq o’qish tezligi. nutqning maromi (ritm) –nutq bo’laklarining ketma-ketligi, ovoz ohangining davomli yoki qisqa yangrashi, nutq va pauzaning almashinishi. og’zaki nutqda intonatsiya alohida o’rin …

5 / 1

$mantiqiy axborotlar, dalil va isbotlarga boy va ko’pincha hazil –mutoiba orqali ifodalanadi. uchinchi notiqlik uslubi o’rtacha (sun’iy) yuqorida keltirilgan ikkita so’zamollik uslubining oralig’idagi shakli hisoblanadi. auditoriyani boshqarish (hukmronlik) notiqlik san’atining asosini tashkil etadi, u nutq madaniyati, bilim va etkazilayotgan axborotni chuqur tushunish va albatta, materialni (matnsiz va shpargalkasiz) erkin auditoriyaga yetkazishdan iborat. matn bo’yicha o’qiydigan ma’ruzachi axborotni to’liq ochib berolmaydi, natijada nutq samaradorligi pasayib ketadi. bundan tashqari, auditoriyani boshqarishning yangicha yondashuvlari mavjud: yangiliklarni qabul qilish- hali e’lon qilinmagan yoki chop etilmagan yangi ma’lumotlarga urg’u beriladi. muammoli vaziyatlarni qabul qilish- ahamiyatga ega bo’lgan, jumladan, tinglovchilarga ham tegishli muammo aniqlanadi (misol: oiv \ oits o’sishi ) ovozli qabul qilish – biror-bir masalaga nisbatan nutqning jarangini ovoz ohangini oshirish. pauza –nutqni ma’lum qisqa vaqtga to’xtatish auditoriyaning diqqatini ma’ruzachi o’ziga jalb etish imkoniyatini yaratadi. savollar- bunda nutq buziladi, diqqat –e’tiborni oshiradi, auditoriyaning qabul qilishi kuchayadi va tinglovchilarni notiq bilan birga fikrlashga majbur qiladi. kutilmaganda …$

Хотите читать дальше?

Скачайте все 1 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ritorika (nutqning) ahamiyati"

2-mavzu: ritorika (nutqning) ahamiyati reja: 1. ritorika haqida tushuncha; 1. sanitariya ma’orifi tushunchasi; 1. “salomatlik” instituti maqsad va vazifalari. tayanch iboralar: auditoriya,diktsiya, yumor, emotsiya, pauza, temp, sanitariya maorifi. notiqlilik san’ati. ritorika yoki notiqlik- atrofdagilarni ishontirish uchun o’z fikrini to’g’ri ifoda etish. notiqlik(ritorika) –bu ovoz chiqarib fikr yuritish, u mantiqiy qonuniyatning ma’lum qoidalari bo’yicha ixtiyorsiz tarzda amalga oshadi. fikrlar rivojining mantiqiy to’g’ri ketma-ketligi shundan iboratki, har bir fikr oldingisidan kelib chiqadi. ba’zi qoidalarga rioya etish lozim, shunda ma’ruzalarning mantiqiy ketma-ketligi qabul qilishga qulaylik yaratadi. bu qoidalar quyidagilardan iborat: -noma’lumdan ma’lumga; -yaqindan uzoqqa; -oddiy...

Этот файл содержит 1 стр. в формате DOCX (26,5 КБ). Чтобы скачать "ritorika (nutqning) ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ritorika (nutqning) ahamiyati DOCX 1 стр. Бесплатная загрузка Telegram