antibiotiklar va kimyoterapevtik preparatlar

DOCX 27 pages 626.1 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 626.1 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

mavzu: antibiotiklar va kimyoterapevtik preparatlar. mikroorganizmlar ekologiyasi. suv, tuproq, havo mikroflorasi. odam organizmi normal mikroflorasi. disbakterioz haqida tushuncha. reja: 1. antibiotiklar haqida tushuncha. 2. suv, tuproq, havo mikroflorasi. 3. odam organizmi normal mikroflorasi. 4. disbakterioz haqida tushuncha. “antibiotik” so`zi grekchadan olingan bo`lib, anti – qarshi, bios – hayot, ya`ni kasallik keltirib chiqaruvchi mikroorganizmlar hayotiga qarshi degan ma`noni anglatadi. antibiotiklar — ba’zi mikroorganizmlar (aktinomitsetlar, zamburug'lar va bakteriyalar), hayvon to'qimalari va ayrim yuksak o'simliklar hayot faoliyati natijasida hosil bo'ladigan va turli xil mikroblarning o'sishi hamda rivojlanishini to'xtatadigan organik moddalar. bu terminni amerika olimi z.vaksman mikroblarda hosil bo'lib, boshqa mikroblarga qarshi ta’sir etadigan moddalarga nisbatan taklif etgan. antibiotiklar kasallantiruvchi (patogen) mikroblardagi moddalar almashinuvini buzib, ularni oldiradi yoki o'sishini to'xtatadi. ular turli mikroblarga turlicha ta’sir etadi. masalan, bir antibiotik ma’lum bir mikrobga kuchli ta’sir etgani holda, boshqasiga kuchsiz ta’sir qiladi, yoki butunlay ta’sir qilmaydi. antibiotiklarning ko'pchiligi faqat mikroblarni emas, balki odam, hayvon va o'simlik …

2 / 27

imikrob ta’sir mexanizmi va ta`sir doirasi kabi xususiyatlariga ko‘ra tasniflanadi. kimyoviy tarkibi bo‘yicha aktibiotiklar quyidagi guruhlarga bo‘linadi: 1. betalaktamli antibiotiklar yoki betalaktamidlar— betalaktam halqali azot tutuvchi geterotsiklik birikmalar. bularga quyidagilar kiradi: penitsillin guruhi — tabiiy benzilpenitsillin va yarim sun’iy penitsillin (metitsillin, oksatsillin, ampitsillin, karbenitsillin) va sefalosporin (sefazolin, sefalaridin, kefzol, klofaran va boshqalar). 2. tetratsiklin va uning yarim sun’iy hosilalari: oksitetratsiklin, xlortetratsiklin, morfotsiklin, metatsiklin, dioksitsiklin, vibromitsin. bular har xil radikallar tutuvchi to'rtta benzol halqadan tashkil topgan. 3. aminoglikozidlar - streptomitsin guruhi va dezoksistreptamin tutuvchi aminoglikozid antibiotiklar. streptomitsin guruhiga streptomitsin sulfat hamda streptidin, streptozlar va metilglyukozamindan tashkil topgan uning hosilalari kiradi. dezoksistreptamin tutuvchi aminoglikozid antibiotiklarga: neomitsin, monomitsin, kanamitsin, amikatsin, pentamitsin, tobramitsin kiradi. 4. makrolidlar — makrotsiklik lakton halqa tutuvchi birikmalar (eritromitsin, oleandomitsin). 5. levomitsetin (tabiiy turi xloramfenikol) sun’iy modda bo`lib, tarkibiga nitrofenil, dixloratsetamin, propandiol kiradi. 6. rifamitsinlar. bu guruhga tabiiy antibiotik-rifamitsin va uning yarim sun’iy hosilasi-rifampitsin kiradi. bular murakkab kimyoviy tuzilishga ega, …

3 / 27

ning yarim sun’iy hosilalari, hamma sefolosporinlar, aminoglikozidlar, rifamitsinlar kiradi. bakteriostatik ta’sirga ega bo`lgan antibiotiklarga esa levomitsetin, tetratsiklin, makrolidlar kiradi. ba’zan bakteriostatik ta’sirga ega bo'lgan antibiotiklar uzoq vaqt qabul qilinganda mikroorganizmlarga o'ldiruvchi ta’sir ko'rsatadi. antibiotiklaming antimikrob ta’siri ilgari ta’sir birligi yed — “edinitsa deystviya” ruschada o'lchanar, bu esa 1ml preparat eritmasida yoki 1mg kimyoviy toza moddaga to‘g‘ri kelar edi. hozir antibiotiklar faolligi mikrogrammda o‘lchanadi. 1mkg kimyoviy toza modda 1tvga to‘g‘ri keladi. ba’zi bir oldin chiqarilgan antibiotiklarning nisbati boshqacharoq, masalan, 1mkg benzilpenitsillinning natriylituzi 1,67 tb, 1m kg nistatin 4tv ni tashkil qiladi. antimikrob spektri (ta’sir doirasi) bo'yicha antibiotiklar 2 guruhga bo'linadi. 1. tor doirada ta`sir etuvchi. 2. keng doirada ta`sir etuvchi. tor ta’sir doirali antibiotiklar faqat bir guruh mikroblarga, masalan, benzilpenitsillin yiring paydo qiluvchi kokklarga, ba’zi bir grammusbat bakteriya va spiroxetalarga, poliyen guruhiga kiruvchi antibiotiklar (nistatin, levorin, amfoteritsin b) esa ma’lum bir zamburug` va sodda jonivorlarga ta’sir qiladi. keng ta’sir doirali antibiotiklar …

4 / 27

n (penitsillinv) kiradi. benzilpenitsillin o'zida benzil radikalini (ch5- ch2-), boshqalari bu radikal o'rniga boshqa radikallarni tutadi. umuman olganda hamma penitsillinlar molekulasining asosiy qismini 6-aminopenitsillin kislota tashkil qilib, bu betalaktam va tiazolin halqalardan tashkil topgan murakkab geterotsiklik birikma hisoblanadi. 7-atsk. tabiiy penitsillinlar tor ta’sir doirali antibiotiklar bo'lib, bakterial b-laktamaza (penitsillinoza) me’daning kislotali muhiti ta’siriga sezuvchandir. b ) yarim sun’iy penitsillinlarga biologik va kimyoviy yo‘llar bilan olinadigan har xil moddalar kiradi. penitsillin kislotasidagi benzil radikali o‘rniga har xil boshqa radikallar qo'shilishi natijasida yarim sun’iy penitsillinlarning bir qancha avlodlari olindi, bular antibakterial doirasi, penitsillinazaga chidamliligi va boshqa xususiyatlari bilan bir-biridan farq qiladi. yarim sun’iy penitsillinlarning zaharliligi kam, organizmdagi suyuqlik va to‘qimaga yengil so'rilish xususiyatiga ega. bu guruhga mansub moddalar 4 ta avlodga bo'linadi: 1-avlod — metitsillin, oksatsillin, kloksatsillin, nafsillin va keng ta’sir doirali aminopenitsillinlar-ampitsillin, siklotsillin va boshqalar, penitsillinaza ta’siriga chidamli, 2 va 3-avlodga karboksipenitsillinlar — karbenitsillin, tikarsillin va boshqalar, 4-avlodga esa ureido va …

5 / 27

ari, asosan, o'suvchi bakteriya hujayralariga ta’sir qiladi. shu bilan birga ma’lum bir bakteriyalar hujayra devorining sintezi buzilsa ham o'z hayot faoliyatini saqlab qolib, l - shakldagi mikroorganizmga aylanadi. penitsillinlar odam hujayralariga ta’sir ko'rsatmaydi, chunki uning tarkibida peptidoglikan moddasi yo'q. 2. sefalosporinlar molekulasi 6-aminopenitsillin kislotasi 6-apk va b-laktam halqadan tashkil topgan. tabiiy sefalosporinlarni sefalosporium turkumiga kiruvchi zamburug'lar ishlab chiqaradi. uni birinchi bo'lib 1945-yilda italiyalik bakteriolog brots kashf etgan. sefalosporinlar bakteritsid ta’sirga ega. ularning tuzilishida asosiy komponent 7-aminotsefalosporin kislotasi (7-atsk) bo'lib, u penitsillinazaga chidamli modda hisoblanadi. sefalosporinlarning bir qancha avlodlari mavjud, ular bir-biridan antibakterial ta’sir doirasi va farmakologik xususiyatlari bo'yicha farqlanadi. 1-avlodga sefazolin, sefalotin, sefaleksin, sefapirin va boshqalar; 2-avlodga sefuroksim (ketotsef), sefoksitin, sefamandol, sefotetan, sefazolin (kefzol) va boshqalar kiradi; 3-avlodga sefotaksim (klaforan), seftriakson, seftazidim (fortul) moksalaktam va boshqalar; 4-avlodga esa sefepim, sefpiromlar kiradi. 6-apk. bu preparatlar qaysi mikroorganizmlarga qarshi faolligiga qarab ham bir-biridan farqlanadi va guruhlarga bolinadi. masalan, sefamandol, sefotaksim preparatlari enterobakteriasis …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "antibiotiklar va kimyoterapevtik preparatlar"

mavzu: antibiotiklar va kimyoterapevtik preparatlar. mikroorganizmlar ekologiyasi. suv, tuproq, havo mikroflorasi. odam organizmi normal mikroflorasi. disbakterioz haqida tushuncha. reja: 1. antibiotiklar haqida tushuncha. 2. suv, tuproq, havo mikroflorasi. 3. odam organizmi normal mikroflorasi. 4. disbakterioz haqida tushuncha. “antibiotik” so`zi grekchadan olingan bo`lib, anti – qarshi, bios – hayot, ya`ni kasallik keltirib chiqaruvchi mikroorganizmlar hayotiga qarshi degan ma`noni anglatadi. antibiotiklar — ba’zi mikroorganizmlar (aktinomitsetlar, zamburug'lar va bakteriyalar), hayvon to'qimalari va ayrim yuksak o'simliklar hayot faoliyati natijasida hosil bo'ladigan va turli xil mikroblarning o'sishi hamda rivojlanishini to'xtatadigan organik moddalar. bu terminni amerika olimi z.vaksm...

This file contains 27 pages in DOCX format (626.1 KB). To download "antibiotiklar va kimyoterapevtik preparatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: antibiotiklar va kimyoterapevti… DOCX 27 pages Free download Telegram