davlat iqtisodiy siyosati va iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning nazariy asoslari

DOCX 6 pages 26.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 6
2-mavzu. davlat iqtisodiy siyosati va iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning nazariy asoslari 2.1. iqtisodiy rivojlanishda davlatning o'rni haqida angliya klassik siyosiy iqtisod namoyondalari kontsepsiyasi 2.2. iqtisodiyotni davlat tomonidan boshqarish usullari va shakllari bo'yicha keyns kontsepsiyasining asosiy mazmuni. 1.3. iqtisodiy rivojlanishda davlatning o'rni haqida angliya klassik siyosiy iqtisod namoyondalari kontsepsiyasi bozor munosabatlarining rivojlanishi tadbirkorlar sinfini vujudga kelislii va mustahkamlanishi bilan tavsiflanadi. iqtisodiyotni rivojlanishida davlatning aralashuvi ushbu maktab nuqtayi nazarida, ya'ni merkantilizmni iqtisodiy liberalizm g'oyasi bilan almashinish oqibatida tadbirkorlik faoliyatini cheklangan va iqtisodiyotga davlatning aralashuvini salbiy ba-holagan. bu g'oya a.smit va d.rikardolarning ilmiy ishlarida asoslangan. ular klassik siyosiy iqtisod maktabi asoschilari bo'lib, qiymatning mehnat nazariyasini yaratdi, kapitalning mazmunini va qo'shilgan qiymat nazariyasini yoritib berdi. iqtisodiyotni rivojlanishida davlatning roli xususidagi ularning qarashlari davlatning aralashuvi iqtisodiy rivojlanishni sekinlashtiradi ,degan fikrdan kelib chiqadi. masalan, smit g'oyasi quyidagicha: «bozor iqtisodiyoti o'zini-o'zi boshqa-rishga moslashgan, uning asosida qanday qilib ko'proq fayda olishga harakat qilish bilan bog'liq «ko'rinmas qo'l» …
2 / 6
adi degan fikrdan kelib chiqishadi. bu sey qonunida o'z aksini topadi, ya'iii taklif etilgan tovar unga mos ravishda talabni keltirib chiqaradi, bu esa talab va taklif o'rtasidagi yuzaga keladigan farqlarni bartaraf etadi. oldindan ishlab chiqarishning o'rni yo'qoladi. tovar ishlab chiqarishning o'sishi, ish haqlarini oshishiga olib keladi, buning natijasida taklifga mos ravishda talab ham oshadi. haqiqatda esa barcha daromadlar tovarlarga ayirbosh-lanilmadi. jamg'arish yuzaga keladi va jamg'arilgan pul miqdori investitsiyaga har doim ham teng bo'lmaydi. klassik-chilar jami talab va jami taklifga bog'liq holda narxning te-branishi barcha bozorlarni, shu o'rinda mehnat bozorini ham, resurslar bozorini ham barqarorlashtiradi deb hisoblashdi. bog'lanish: bozorda narxning pasayishi ish haqini pasayishiga olib keldi yoki ish haqi avalgiday qolsa u holda ishsizlik yuzaga keladi. biroq iqtisodiy inqirozlarning keskinlashuvi oqibatida asosan 1929—1933-yillardagi, klassik iqtisodiy liberalizm naza-riyasini zaif ekanligini ko'rsatdi. 1.4. iqtisodiyotni davlat tomonidan boshqarish usullari va shakllari bo'yicha keyns kontsepsiyasining asosiy mazmuni 1929—1933-yillardagi jahon iqtisodiy inqirozidan so'ng keynschilik nazariyasi iqtisodiyot …
3 / 6
yoki etarlicha iste'mol qilinmaslik bilan izohladi va davriylik tebranishlari amplitudasini kamaytirish maqsadida bu ikki kulfatdan qanday qutulish choralari to'g'risida o'z fikrlarini bayon qildi. j.m.klark tomonidan multiplikator va akselerator mexanizmi ishlashining tadqiq qilinishi ham iqtisodiyotni davlat tomonidan boshqarish nazariyasini ishlab chiqishda muhim ahamiyat kasb etdi. uning tadqiqotlari keyns tad-qiqotlari bilan bir vaqtda o'tkazilgan edi. ammo keyns nazariyasi uning o'tmishdoshlari va zamondoshlari naza-riyalaridan shu bilan farq qiladiki, u ishsizlik va ortiqcha ishlab chiqarish inqirozlari tasodifiy, o'z-o'zidan yuzaga keladigan hodisalar emas, balki kapitalistik bozor mexanizmi harakati tufayli ro'y beradigan hodisalar ekanligini isbotlagani holda, birinchi marta iqtisodiyotni davlat hokimiyati tomonidan doimiy, muntazam ravishda tartibga solib turish zarurligini e'lon qildi. keyns nazariyasining asosiy xususiyati shundan iboratki, u iqtisodchilardan birinchi bo'lib, makroiq-tisodiy davlat tartiblashi foydasiga asosiy dalillarni bayon qilib berdi, bunda u o'zigacha hukmron bo'lgan tartiblashning mikroiqtisodiy yondashuvini rad etdi. iqtisodiyotni davlat tomonidan tartiblashning keynscha nazariyasi uch asosiy holatni o'z ichiga oladi: birinchidan, un-da o'z-o'zidan harakatga …
4 / 6
mahsulot (yoki meh-nat) muayyan miqdori taklifning bahosi, deb daromadning shunday miqdoriga aytilganki, bu miqdor tadbirkorlarning ushbu mahsulot (yoki mehnat)ni taklif qilishga bo'lgan rag'bati uchun etarlidir. jami talab bahosi va mahsulot (yoki mehnat) hajmi o'rtasidagi nisbat jami talab funktsiyasi, deb ataladi. bu erda shuni aytib o'tish lozimki, tadbirkorlar daromadni faqat muayyan miqdordagi mahsulotni sotgan-laridan so'nggina olishlari mumkin. kutilayotgan daromad va mahsulot (yoki mehnat) hajmi o'rtasidagi nisbat jami talab funktsiyasi deb ataladi. agar ishlab chiqarilgan mahsulotning muayyan hajmida ko'zda tutilgan daromad jami taklif bahosidan oshsa, unda tadbirkorlar yanada yuqori foyda olish maqsadida mahsulot hajmini (va bandlikni) oshiradilar va agar kutilayotgan daromad taklif bahosidan past bo'lsa, u holda tadbirkorlar mahsulot hajmini (va bandlikni) kamaytiradilar. faqat ko'zda tutilayotgan daromad va taklif bahosi o'rtasida tenglik bajarilgan sharoitdagina optimal holatda bo'ladilar, shuning uchun ular mahsulot ishlab chiqarishni ushbu dara-jada ushlab turishga intiladilar. demak, tadbirkorlar uchun qulay bo'lgan ishlab chiqarish darajasi jami talab funktsiyasi bilan jami taklif …
5 / 6
te'mol o'zgarishi daromad o'zgarishidan kichik. keyns iste'mol o'zgarishi va uni o'zgartirgan daromad o'zgarishi o'rtasidagi nisbatni iste'molga bo'lgan chekli moyillik, deb atadi va uni quyidagi formula bilan ifodaladi: mpk = s yoki mpk =£- iste'mol va umumiy daromad o'rtasidagi nisbatni esa u iste'molga bo'lgan o'rtacha moyillik, deb atadi. keyns tomonidan ochilgan asosiy psixologik qonunga muvofiq iste'molga bo'lgan chekli moyillikning miqdori o dan 1 gacha bo'lgan oraliqda yotadi. keyns o'z kontseptsiyasini asoslash uchun «iste'molga bo'lgan moyillik* tushunchasi bilan bir qatorda «jamg'arishga bo'lgan moyillik» tushunchasini kiritdi. jamg'arishga bo'lgan moyillik - bu jamg'arma (s) miqdori o'zgarishi bilan uni o'zgartirgan daromad o'zgarishi o'rtasidagi nisbatdir: bu o'rinda shuni ta'kidlash joizki, agar umumiy daromad oshsa, u holda kishilar ushbu orttirilgan daromadning bir qis-mini iste'molga, ikkinchi qismini esa jamg'arishga yo'nal-tiradilar. shuning uchun iste'mol va jamg'arma o'zgarishlari yig'indisi, albatta, daromad o'zgarishiga teng bo'lishi lozim, ya'ni ak + as=r demak, ak + as __ 1 if af " " jamg'arishga …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "davlat iqtisodiy siyosati va iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning nazariy asoslari"

2-mavzu. davlat iqtisodiy siyosati va iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning nazariy asoslari 2.1. iqtisodiy rivojlanishda davlatning o'rni haqida angliya klassik siyosiy iqtisod namoyondalari kontsepsiyasi 2.2. iqtisodiyotni davlat tomonidan boshqarish usullari va shakllari bo'yicha keyns kontsepsiyasining asosiy mazmuni. 1.3. iqtisodiy rivojlanishda davlatning o'rni haqida angliya klassik siyosiy iqtisod namoyondalari kontsepsiyasi bozor munosabatlarining rivojlanishi tadbirkorlar sinfini vujudga kelislii va mustahkamlanishi bilan tavsiflanadi. iqtisodiyotni rivojlanishida davlatning aralashuvi ushbu maktab nuqtayi nazarida, ya'ni merkantilizmni iqtisodiy liberalizm g'oyasi bilan almashinish oqibatida tadbirkorlik faoliyatini cheklangan va iqtisodiyotga davlatning aralashuvin...

This file contains 6 pages in DOCX format (26.2 KB). To download "davlat iqtisodiy siyosati va iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning nazariy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: davlat iqtisodiy siyosati va iq… DOCX 6 pages Free download Telegram