aholini malakali tibbiyot parvarishiga bo’lgan ehtiyoji

DOCX 7 pages 58.9 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 58.9 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

mavzu {8} : aholini malakali tibbiyot parvarishiga bo’lgan ehtiyoji ma'lumki, kasallanish aholining salomatlik darajasiga baho beruvchi ko'rsatkichlardan biri hisoblanadi. jsst ta'rifiga ko'ra, organizmning normal fiziologik holatidan har qanday ob'ektiv yoki sub'ektiv siljishi, farqlanishiga kasallanish deyiladi. shunday qilib, «kasallanish» tushunchasi «kasallik» tushunchasidan birmuncha keng. ayrim joylarda va ma'lum vaqt oralig'ida kasallanishlarni o'rganish sog'liqni saqlash muassasalari uchun katta ahamiyatga ega. birinchidan, kasallanishlar aholi salomatligini, uning sanitariya holatini ko'rsatuvchi asosiy ko'rsatkichlardan biri hisoblanadi. ikkinchidan, kasallanishlar sog'liqni saqlash muassasalari ish faoliyatining sifati va samarasini ko'rsatuvchi asosiy mezon hisoblanadi. uchinchidan, kasallanishlarni o'rganish va uni kamaytirish sog'liqni saqlash, sanitariya-epidemiologiya, davolash-profilaktika muassasalarining va barcha vrach-mutaxassislarning bosh vazifalaridan biri hisoblanadi. kasallanishlarni ma'lum olingan territoriyalarda tashqi muhit, turmush va mehnat sharoitlari bilan bog'lab o'rganish shu territoriyada aholi salomatligini yaxshilash uchun aniq chora-tadbirlar ishlab chiqishda asosiy manba hisoblanadi. to'rtinchidan, kasalliklarning dinamikasini o'rganish natijasida aholi orasidagi patologik jarayonlarning o'zgarishi haqida chuqur ma'lumotlarga ega bo'linadi va buning asosida aholining tibbiy-sanitariya yordamiga bo'lgan …

2 / 7

lanishlar haqidagi ma'lumot barcha kasallanishlarni joriy ro'yxatga olishga asoslangan. har bir kasallik bo'yicha joriy yildagi birlamchi murojaatlar kuzatuv birligi sifatida qabul qilinadi. aholi davolash-profilaktika muassasalariga (dpm) faqat kasalliklar tufayligina murojaat qilmasdan, balki ayrim boshqa hollarda ham murojaat etishi mumkin, masalan, ko'rikdan yoki tekshirishdan o'tish maqsadida (ayrim ishlarga kirayotgan, «haydovchilik» hay'atiga, laboratoriya sinamalari topshirish, profilaktik emlash, homiladorlikni kuzatish, genetik konsultatsiya va boshqalar). shuning uchun ham murojaatlar bo'yicha kasallanishlarni qayd etishda, ushbu kalendar yilida tegishli tibbiyot hujjatlariga kasallanishlar birinchi bor qayd etilgan holat e'tiborga olinadi. keyingi murojaatlarni «qatnovlar» deb tushunish lozim, chunki dpmga bemor birinchi bor murojaat etganda kasallik qayd etilgandan so'ng u vrachga ushbu kasallik bo'yicha bir necha bor qatnashi mumkin. dpmga bemorlarning joriy yilda birinchi bor murojaatlari davrida aniqlangan, oldin hech qaerda qayd etilmagan yangi kasalliklarini jamlab intensiv ko'rsatkichlar hisoblansa, u birlamchi kasallanish ko'rsatkichi deb ataladi. birlamchi surunkali kasallik bo'yicha bemor yil mobaynida davolash-profilaktika muassasalariga bir necha marta murojaat qilishidan …

3 / 7

rida qayd etilgan surunkali kasallik ham umumiy kasalliklar soniga qo'shiladi. ushbu yig'indidan hisoblangan intensiv ko'rsatkichlar umumiy kasallanish yoki tarqalganlik ko'rsatkichi (prevalence) deb ataladi. bir necha yillar davomida (uch, besh yil) qayd etilgan birlamchi kasallanishlar hollarini yig'ma kasallanishlar deb ataladi. aholining davolash-profilaktika muassasalariga murojaati natijasida o'rganilgan kasallanishlarni tahlil qilinganda, ma'lumotlarning to'liqligiga ta'sir etuvchi omillarni albatta inobatga olish kerak: tibbiy yordamning yaqinligi, vrachlar bilan ta'minlanganlik, aholining yashash joyida ixtisoslashgan tibbiyot muassasalariga murojaati, aholi sanitariya madaniyatining darajasi, ularning o'z sog'lig'iga munosabati (engil hechuvchi kasalliklar bo'yicha murojaati) va boshqalar. umumiy kasallanishlarni o'rganishning asosiy manbalaridan biri aholi orasida o'tkaziladigan profilaktik va maqsadli tibbiy ko'riklar hamda dispanser kuzatuvlaridir. bu usul orqali yashirin kechuvchi, oldindan ma'lum bo'lmagan yoki aholini faol ravishda tibbiy yordam olish uchun murojaat etishga majbur qilmagan surunkali kasalliklar aniqlanadi. tibbiy ko'riklar oldiga qo'yilgan maqsad, vazifa va qo'llanilayotgan tashkiliy texnologiya turiga qarab oldindan, davriy va maqsadli bo'lishi mumkin. oldindan o'tkaziladigan tibbiy ko'rik kasbga va o'qishga …

4 / 7

ngentiga ko'ra oldindan va davriy o'tkaziladigan tibbiy ko'riklarning 3 xil turi mavjud: • kasbga oid zararli sharoitda ishlovchi muassasa, tashkilotlarning ishchilari; • kasbiy faoliyati tufayli aholi orasida kasalliklarning tarqalishiga sabab bo'luvchi shaxslar (umumiy ovqatlanish, bolalar va ayrim kommunal xo'jalik muassasalari ishchilari); • barcha yoshdagi bolalar, o'smirlar, oliy va o'rta maxsus ta'lim o'quv yurtlari talabalari, o'quvchilari o'rtasida tibbiy ko'rik o'tkazish. maqsadli tibbiy ko'riklar, odatda, ijtimoiy ahamiyatga ega kasalliklarning barvaqt shakllarini aniqlash (xavfli o'smalar, sil, qand kasalligi va h.k.) maqsadida turli uyushgan va uyushmagan aholi orasida o'tkaziladi. o'zbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligi tomonidan ishlab chiqarishda oldindan va davriy o'tkaziladigan tibbiy ko'riklarni o'tkazish qoidalari belgilab qo'yilgan. tibbiy ko'riklar o'tkazish va ularni o'tkazish muddatlari, ishdagi xavfli moddalar, noxush ishlab chiqarish omillari ro'yxati tuzilgan va ularga bog'liq holda tibbiy ko'riklarni o'tkazish muddatlari belgilangan. ko'riklarni o'tkazish muddati ta'sir etuvchi omillarning xavf darajasiga bog'liq. sog'liqni saqlash vazirligi tomonidan ko'rikda ishtirok etuvchi mutaxassis-vrachlar soni, laborator va funktsional tekshiruvlar …

5 / 7

ingning asosiy maqsadi aniq olingan kasallik bo'yicha yuqori xavf guruhini shakllantirish, chuqur tekshirish, tor soha mutaxassislari konsultatsiyasini o'tkazishni talab etuvchi shaxslarni birlamchi ajratib olishdan iborat. bu tekshirish usuli boshqa tibbiy ko'riklarga nisbatan tejamliroq. skriningning ikki turi mavjud: bir sohali va ko'p sohali skrining. bir sohali (maqsadli) skrining – alohida kasallikni maqsadli aniqlash uchun tibbiy-tashkiliy tadbirlar tizimini o'tkazish. ko'p sohali (ko'p maqsadli) skrining -bir qator kasalliklarni aniqlash uchun tibbiy-tashkiliy tadbirlar tizimini o'tkazish. ikkala skrining turi ham bir necha bosqichdan iborat bo'lishi mumkin (ko'p bosqichli skrining). umumiy kasallanishlarni o'rganishning asosiy manbalaridan biri, aholi orasida o'tkaziladigan profilaktik va maqsadli tibbiy ko'riklar hamda dispanser kuzatuvlaridir. bu usul orqali yashirin hechuvchi oldindan ma'lum bo'lmagan yoki aholini faol ravishda tibbiy yordam olish uchun murojaat etishga majbur qilmagan surunkali kasalliklar aniqlanadi. ko'rik ma'lumotlari, aholining murojaati natijasida olingan ma'lumotlar bilan qo'shilib kasallik haqidagi materiallarni yanada to'ldiradi, ularga birmuncha aniqliklar kiritadi va aholining umumiy kasallanishlarini yanada to'laroq yoritishga yordam …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aholini malakali tibbiyot parvarishiga bo’lgan ehtiyoji"

mavzu {8} : aholini malakali tibbiyot parvarishiga bo’lgan ehtiyoji ma'lumki, kasallanish aholining salomatlik darajasiga baho beruvchi ko'rsatkichlardan biri hisoblanadi. jsst ta'rifiga ko'ra, organizmning normal fiziologik holatidan har qanday ob'ektiv yoki sub'ektiv siljishi, farqlanishiga kasallanish deyiladi. shunday qilib, «kasallanish» tushunchasi «kasallik» tushunchasidan birmuncha keng. ayrim joylarda va ma'lum vaqt oralig'ida kasallanishlarni o'rganish sog'liqni saqlash muassasalari uchun katta ahamiyatga ega. birinchidan, kasallanishlar aholi salomatligini, uning sanitariya holatini ko'rsatuvchi asosiy ko'rsatkichlardan biri hisoblanadi. ikkinchidan, kasallanishlar sog'liqni saqlash muassasalari ish faoliyatining sifati va samarasini ko'rsatuvchi asosiy mezon hisoblanadi. uchinc...

This file contains 7 pages in DOCX format (58.9 KB). To download "aholini malakali tibbiyot parvarishiga bo’lgan ehtiyoji", click the Telegram button on the left.

Tags: aholini malakali tibbiyot parva… DOCX 7 pages Free download Telegram