ahamoniylar davrida o‘rta osiyo satrapliklarida boshqaruv tizmi

DOCX 12 pages 449.6 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 449.6 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

farg’ona davlat universiteti tarix fakulteti arxeologiya yo’nalishi 23.80-guruh 2-kurs talabasi abdujalilova ominaxonning “o’zbekiston davlatchiligi tarixi’’ fanidan tayyorlagan mustaqil ishi. mavzu: o’rta osiyo satrapliklarida boshqaruv tizimi (ahamoniylar hukmronligi davri ) reja: 1.ahamoniylar davlatining vujudga kelishi va bosqinchilik yurishlari. 2.ahamoniylar davrida davlat boshqaruv tizimi. 3.ahamoniylarning qo’shin turlari va o’rta osiyoni satrapliklarga bo’linishi. 4.madaniyat va din mill.avv.vi asrning ikkinchi yarmida o’rta osiyo parfiya,marg’iyona,baqtriya,sug’d va xorazm viloyatlari hamda saklar yurti ahamoniylar davlati hukmronligi ostiga tushib qolgan. mill.avv.vi asrda hozirgi eron janubida ahamoniylar sulolasiga mansub shohlar ,,parsua’’(fors) viloyatida qadimgi fors podsholigiga asos solishadi. u dunyoning yirik bir mintaqasida tarqoq holda yashayotgan xalq va elatlarni siyosiy, iqtisodiy va madaniy jihatdan birlashtirgan 1-yirik jahon imperiyasi hamdir. ahamoniylar davlati tarixi amalda yaqin va o‘rta sharq hamda markaziy osiyo xalqlari tarixi edi. uning poytaxti peropol shahri bo‘lib, forslarga qadar bu o‘lkada elamitlar istiqomat qiladilar. forslarning bu joyda bo‘lishi avval juda tinch, elamit hukmdorlari roziligi bilan osoyishta o‘tdi. keyinroq esa …

2 / 12

» nomini anglatgan. elamitlar esa o‘z yurtlarini «xotamtu» deb ataganlar. umuman olganda forslarning qadimgi tarixi manbalarida juda kam berilgan bo‘lib, 1-martta ular miloddan avvalgi ix asrga oid ossur yozuvlarida tilga olinadi. bu davrda fors ko‘chmanchilarining shimoldan janub tomon ko‘chishi ko‘zatilgan. ular suza shahridan shimoliy – sharqdagi anshan viloyatidan o‘zoq bo‘lmagan parsumash shahriga kelib joylashadi. (bu nom shaharga forslar bostirib kirib, uni o‘zlariniki qilganlaridan keyin berilgan.) rivoyatlarga ko‘ra shu yurtga qachonlardir ko‘chib kelib hukmronlikni qo‘lga kiritgan forslarning nufuzli oila a’zolaridan biri ahamon miloddan avvalgi viii asrning oxiri va vii asrning boshlarida o‘z sulolasiga asos solgan. bundan ko‘rinib turibdiki, forslar allaqachon fors qabilalararo ittifoq tuzishgan. mill.avv. 558-yilda podsho kir ii midiya davlati podshosi astiagga qarshi urush boshlagan. bu kurashda astiag yengilgan. kir midiyani bosib olganidan keyin uning davlat boshqaruvini, madaniyati iqtisodi, siyosati va davlat boshqaruvini o‘zgartirmaydi. midiyani bosib olgunga qadar qanday bo‘lsa, shundayligicha qoldiradi va shunday deydi: “vazirning farzandi vazir, qozining bolasi …

3 / 12

amoniylar davlatining harbiy qudrati sharqda ustunlik qilganidan xabardor bo’lib, kir ii ga ixtiyoriy bo’ysunadi.kir ii va baqtriya urushi haqida ksenofont ham o’zining ,,kiropediya’’ asarida qisqacha ma’lumot bergan.[footnoteref:2] geradot kir ii ning istilochilik rejalarini tilga olganda, podshohning baqtiryani istilo qilish maqsadi bobildan keying ikkinchi o’rinda turganligi haqida xabar beradi.kir ii bobilni ham mill.avv. 539-yilda o’ziga bo’ysundirgan.mil.avv. 530-yilda kir ii o’rta osiyo ko’chmanchilari massagetlar bilan bo’lgan jangda o’ldiriladi. eron taxtiga uning o’g’li kambiz ii o’tiradi.u bor e’tiborini ga’rbga tomon qaratadi va miloddan avvalgi 525-yilda misr bosib olinadi.uning efiopiyaga uyushtirgan harbiy yurushi muvaffaqiyatsiz tugaydi.u misrda ekanida gaumata boshliq eroniylar isyon ko’taradi.isyonni bostirish uchun erondan qaytayotgan kambiz ii o’ldiriladi (522-yil).shundan so’ng eron taxtiga gaumata o’tirib, 7 oy podsholik qiladi.behistun yozuvlarida keltirilishicha, gaumatadan ,,xalq qo’rqardi’’. hattoki ko’pchilik fors xalqi birlashib doro huzuriga kelishadi va uni taxtga o’tkazish kerakligini aytishadi. shunday qilib, bu voqealardan ko’p o’tmay mil. avv. 522- yil 29- sentabrda gaumata fitnachilar tomonidan o’ldiriladi, …

4 / 12

k xato bo’lmas. u mamlakatda osoyishtalik o’rnatgandan so’ng qator sohalarda islohotlar o’tkazdi. [1: saidov shavkat jumaboyevich markaziy osiyo xaqlari tarixi.-t.: 2010-yil, b-40] [2: asqarov. a.a. o’zbekiston tarixi.-t.:‘‘ o’qituvchi‘‘,1994.-yil.] [3: elam va midiya tillarida mavjud.lekin fors tilida tarjimasi yo’q.taxminiy fikrlarga ko’ra ,,qo’shin’’bo’lishi kerak degan fikrlar mavjud.] ahamoniylar davlatining oliy hokimiyati tepasida shohlar- shohi shaxanshoh turgan.hokimiyat iyerarxiyasida fors zodagonlarining oila boshliqlari, asosiy o‘rin egallaganlar.shaxanshoh saroyida kengash mavjud bo‘lib, bu kengashga fors zodagonlarining oila boshliqlari, yuqori martabali amaldorlar, noiblar, saroy amaldorlari kirganlar.davlat ahamiyatiga molik bo‘lgan barcha masalalar ushbu kengashda ko‘rib chiqilsada, hal qiluvchi qarorni shaxanshoh qabul qilgan.shohlar shohidan keyingi o‘rindagi ikkinchi shaxs xazaprat (mingboshi) deb atalgan.u podsho gvardiyasi va va davlat boshqaruvida hukumdorning asosiy yordamchisi hisoblangan.ahamoniylar davlatining bosh ma‘muriy markazi suza shaxri edi.bu yerda shox devonxonasi mavjud bo‘lib, unda barcha davlat hujjatlari, hukumdor farmonlari, nomalar, farmoyishlar, ijtimoiy-iqtisodiy hayotga doir hujjatlar saqlangan.shox devonxonasi boshlig‘i dapirpant(mirzo boshi) deb atalgan.uning qo‘l ostidagi devonxonada bosh xazinachilar,huquqshunoslar,mirzalar kabilar …

5 / 12

amlakatning barcha shahar-u qishloqlarini o’ziga birlashtirgan bo’lsada, unda o’ziga xos boshqa joylarga o’xshamagan madaniy yo’nalish me’moriy uslubi bo’ladi. eronliklar shunday moliya va ma’muriy apparat yaratgan edilarki, bu orqali imperiyaning barcha hududlariga bir xil boshqaruv tizimi asosida boshqarishar edi. o’rta osiyoning bo’ysundirilgan hududlari va zabt etilgan qadimgi sharq viloyatlari doro i davrida alohida ma’muriy o’lkalarga birlashtirilgan. bu ma’muriy o’lkalarni idora qilgan hokimlarni qadimgi forslar ,,xshatrapavan’’-,,viloyat’’, yunonlar esa ,,satrap’’ deb atashgan. qadimgi fors tilidagi xshatra so’zidan satraplik tushunchasi kelib chiqqan. o’rta osiyo hududi ahamoniylar tomonidan 3 ta satraplikka bo’linib idora etilgan. baqtriya marg’iyona bilan birgalikda 12-satraplikni tashkil etgan. u podsho xazinasiga yiliga 360 talan jarima to’lagan. parfiya, xorazm, so’g’d va areya birgalikda 16-satraplikni tashkil etgan va yiliga 300 talan jarima to’lagan. saklar va kaspiylar esa 15-satraplik bo’lib, ular doro i xazinasiga yiliga 250 talan jarima to’lagan.[footnoteref:4]behustun yozuvlari, geradot va ktesiy ma’lumotlari asosida olimlar baqtirya satraplari ro’yxatini aniqlashgan. mill.avv. 530-522- yillarda baqtirya satrapi …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ahamoniylar davrida o‘rta osiyo satrapliklarida boshqaruv tizmi"

farg’ona davlat universiteti tarix fakulteti arxeologiya yo’nalishi 23.80-guruh 2-kurs talabasi abdujalilova ominaxonning “o’zbekiston davlatchiligi tarixi’’ fanidan tayyorlagan mustaqil ishi. mavzu: o’rta osiyo satrapliklarida boshqaruv tizimi (ahamoniylar hukmronligi davri ) reja: 1.ahamoniylar davlatining vujudga kelishi va bosqinchilik yurishlari. 2.ahamoniylar davrida davlat boshqaruv tizimi. 3.ahamoniylarning qo’shin turlari va o’rta osiyoni satrapliklarga bo’linishi. 4.madaniyat va din mill.avv.vi asrning ikkinchi yarmida o’rta osiyo parfiya,marg’iyona,baqtriya,sug’d va xorazm viloyatlari hamda saklar yurti ahamoniylar davlati hukmronligi ostiga tushib qolgan. mill.avv.vi asrda hozirgi eron janubida ahamoniylar sulolasiga mansub shohlar ,,parsua’’(fors) viloyatida qadimgi fors podsh...

This file contains 12 pages in DOCX format (449.6 KB). To download "ahamoniylar davrida o‘rta osiyo satrapliklarida boshqaruv tizmi", click the Telegram button on the left.

Tags: ahamoniylar davrida o‘rta osiyo… DOCX 12 pages Free download Telegram