huquqiy munosabatlar va huquqni amalga oshirish

DOCX 6 pages 21.9 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.9 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

6-mavzu. huquqiy munosabatlar va huquqni amalga oshirish. 1. huquqiy munosabat tushunchasi 2. huquqiy munosabatlarning yuzaga kelish asoslari 3. yuridik fakt tushunchasi va turlari. 4. huquqni amalga oshirish tushunchasi va shakllari. huquqiy munosabatlarning tushunchasi, tuzilishi va turlari. huquqiy munosabatlarning subyektlari. huquqiy munosabatlarning obyekti. subyektiv huquq va yuridik majburiyatlar. huquqning harakatlanishi va uni amalga oshirish tushunchasi hamda bosqichlari. huquqni amalga oshirish usullari va shakllari. huquqni qo‘llash – huquqni amalga oshirish shakli sifatida. huquqiy munosabat tushunchasi huquqiy munosabatlar - shaxslar o'rtasidagi yuridik aloqa bo'lib, bu ularning o‘zaro huquq va majburiyatlarida ifodalanadi. o’zaro huquq va burchlarsiz huquqiy munosabat vujudga kelmaydi. huquqiy munosabatlar - bu ijtimoiy munosabatlarning huquq normalari bilan tartibga solingan bir qismi bo‘lib, ularning subyektlari subyektiv huquq va subyektiv yuridik majburiyatlarga ega bo‘ladi. huquqiy munosabatlarning belgilari: - ijtimoiy subyektlar o‘rtasidagina yuzaga keladigan muayyan aloqalar; - huquq normalari asosida yuzaga keladi; - irodaviy xarakterga ega (chunki munosabat yuzaga kelishi uchun kamida bitta tomonning istagi …

2 / 6

ta’sir etish maqsadiga ko‘ra: statik, dinamik; 7) genetik va funksional aloqalarga ko'ra: moddiy va protsessual. huquqiy munosabatlarning yuzaga kelish asoslari huquqiy munosabatlar yuzaga kelishi uchun moddiy asoslar (tomonlarning xohish-istagi, manfaati) va yuridik asoslar (mazkur ijtimoiy munosabatni tartibga soladigan tegishli huquq normasining mavjudligi; tomonlarning huquq va muomala layoqatiga ega bolishligi; yuridik faktning mavjudligi) bo‘lishi lozim. huquqiy munosabatlar tarkibi: subyekt, obyekt, subyektiv huquq va yuridik majburiyatlar huquqiy munosabatlarning elementlari: huquq obyekti, huquq subyekti, yuridik fakt (harakat va hodisa)lar, subyektiv huquq va yuridik majburiyat. huquqiy munosabat obyekti - bu huquqiy munosabat subyektlari (ishtirokchilari)ning huquq va majburiyatlari qara’tilgan narsa, ya’ni huquqiy munosabat nimaga qaratilgan bo‘lsa, shu narsa uning obyektini tashkil etadi. huquqiy munosabatning obyektlari quyidagilar: - moddiy qadriyatlar (ashyolar, mulk va boshqalar); - nomoddiy qadriyatlar (hayot, sog‘liq, sha’n, qadr-qimmat va boshqalar); - ma’naviy ijod mahsullari (adabiy asarlar, san’at, musiqa, fan, kompyuter dasturlari va boshqalar); - huquqiy munosabat ishtirokchilarining faoliyati natijalari (masalan: mahsulot yetkazib berish …

3 / 6

shkilotlar (korxona, muassasalar). yuridik shaxslar - o‘z mulkida, xo'jalik yuritishda va operativ boshqaruvda alohida mol-mulkka ega bo'lgan hamda o‘z majburiyatlari yuzasidan ushbu mol-mulk bilan javob bera- digan, o‘z nomidan mulkiy yoki shaxsiy nomulkiy huquqlarga ega bo‘la oladigan va ularni amalga oshira oladigan, majburiyatlarni bajara oladigan, sudda da’vogar va javobgar bo‘la oladigan tashkilotlar (korxona, muassasa va boshqalar). yuridik shaxslar mustaqil balans yoki smetaga ega bo‘lishi kerak. huquqiy munosabat subyektlari elementlari: huquq layoqati va muomala layoqati. huquq layoqati - shaxsning qonunda nazarda tutilgan subyektiv huquq va yuridik majburiyatlarga ega bo‘lish layoqati. fuqarolarning huquq layoqati u tug‘ilgan paytdan e’tiboran vujudga keladi va vafot etishi bilan tugaydi. yuridik shaxs o‘zining ta’sis hujjatlarida nazarda tutilgan faoliyati maqsadlariga muvofiq fuqarolik huquq layoqatiga ega bo‘ladi. yuridik shaxsning huquq layoqati u tuzilgan paytdan boshlab vujudga keladi (yuridik shaxs davlat royxatidan o'tkazilgan paytdan boshlab tashkil etilgan hisoblanadi) va uni tugatish yakun- langan paytdan e’tiboran tugatiladi. muomala layoqati - fuqaro …

4 / 6

gi haqida qaror qabul qilishi mumkin. muomala layoqati faqat sud tomonidan cheklanishi mumkin. subyektiv huquq - bu subyektning sodir etishi mumkin bo'lgan xatti-harakati turi va o‘lchovi. subyektiv huquq shaxsning o‘z qonuniy manfaatlarini ro‘yobga chiqarish borasidagi mumkin bo‘lgan xulq-atvorining qonunda nazarda tutilgan va davlat tomonidan ta’minlanadigan mezoni. subyektiv huquq muayyan subyektga tegishli bo‘lgan va faqat uning ixtiyoriga ko‘ra amalga oshiriladigan huquq sifatida amal qiladi. shaxsning eng muhim subyektiv huquqlari itfson huquqlari to‘g‘risidagi xalqaro hujjatlarda, muayyan d^vlatlarning konstitutsiyalarida (konstitutsiyaviy huquqlar) mustahkamlab qoyiladi. shu bilan birga, huquq nazariyasi- da va huquqiy amaliyotda ba’zan insonning ayrim subyektiv huquqlari «tabiiy» va «uzviy» deb e’tirof etiladi. ushbu huquqlar qonunda belgilangan yoki belgilanmaganligidan qat’i nazar mavjud boladi, qonun ijodkori ularni faqat yuridik shaklga soladi. har qanday subyektiv huquq uni amalga oshirishning qonun bilan belgilab qo'yilgan muayyan shartlariga ega bo'ladi. bu shartlar huquqning suiiste’mol qilinishi, ya’ni undan boshqa shaxslarning huquqlari, jamiyat va davlat manfaatlariga zid ravishda foydalanilishining oldini …

5 / 6

tlari- ning xususiyatiga ko‘ra huquqni vujudga keltiruvchi, huquqqa barham beruvchi va huquqni o‘zgartiruvchi faktlar farqlanadi. iroda belgisiga ko‘ra yuridik faktlar ikki guruhga - hodisalar va harakatlar (harakatsizliklar)ga bo‘linadi. huquq subyektlarining xohish-irodasidan qat’i nazar, yuz beradigan vaziyatlar hodisa hisoblanadi. masalan, tabiiy ofatlar (yong'inlar, suv toshishi, yer qimirlashi va boshqalar). ushbu tabiiy ofatlar natijasida odamlar halok bo'lishi mumkin, ularning mol-mulki- ga ziyon yetadi, binobarin, zararni qoplash, mol-mulkni meros qoldirish, sug‘urta puli to'lash va hokazolar bilan bog‘liq te- gishli huquqiy munosabatlar yuzaga keladi. ushbu hodisalar o‘z holicha yuridik ahamiyatga molik emas va o‘z-o‘zidan hech qanday holatlarni vujudga keltirmaydi, ammo bunga sabab bo'lib xizmat qiladi. harakatlar (harakatsizliklar) - kishilar xohish-irodasiga bog‘liq bolgan, ularning o‘zi sodir qiladigan yoki qilishdan tiyiladigan faktlardir. harakatlar, o‘z navbatida, qonuniy (ishga yoki oliy o‘quv yurtiga o'qishga jrirish, nikohni ro'yxatdan o'tkazish) va noqonuniy (huquqbuzarliklarning bar- cha turlari) boladi. harakatsizlik - bu insonlarning tashqi ifodaga ega boimagan passiv yurish-turishidir. harakatsizlik huquqqa mos …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "huquqiy munosabatlar va huquqni amalga oshirish"

6-mavzu. huquqiy munosabatlar va huquqni amalga oshirish. 1. huquqiy munosabat tushunchasi 2. huquqiy munosabatlarning yuzaga kelish asoslari 3. yuridik fakt tushunchasi va turlari. 4. huquqni amalga oshirish tushunchasi va shakllari. huquqiy munosabatlarning tushunchasi, tuzilishi va turlari. huquqiy munosabatlarning subyektlari. huquqiy munosabatlarning obyekti. subyektiv huquq va yuridik majburiyatlar. huquqning harakatlanishi va uni amalga oshirish tushunchasi hamda bosqichlari. huquqni amalga oshirish usullari va shakllari. huquqni qo‘llash – huquqni amalga oshirish shakli sifatida. huquqiy munosabat tushunchasi huquqiy munosabatlar - shaxslar o'rtasidagi yuridik aloqa bo'lib, bu ularning o‘zaro huquq va majburiyatlarida ifodalanadi. o’zaro huquq va burchlarsiz huquqiy munosabat vujud...

This file contains 6 pages in DOCX format (21.9 KB). To download "huquqiy munosabatlar va huquqni amalga oshirish", click the Telegram button on the left.

Tags: huquqiy munosabatlar va huquqni… DOCX 6 pages Free download Telegram