ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni dasturlash, prognozlash va rejalashtirish

DOCX 8 pages 27.4 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 27.4 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

5-mavzu. ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni dasturlash, prognozlash va rejalashtirish 5.1. ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni dasturlash va prognozlashtirishning zarurligi va ahamiyati. 5.2. maqsadli dasturlar klassifikatsiyasi va ularni ishlab chiqish printsiplari hamda bosqichlari. 5.1. ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni dasturlash va prognozlashtirishning zarurligi va ahamiyati. iqtisodiyotni tartibga solishning eng muhim davlat shakl-laridan biri dasturlash va rejalashtirishdir. ushbu tartibga solish shaklining zaruriyati ishlab chiqaruvchi kuchlarning ri-vojlanishi, mehnat taqsimoti va kooperatsiyalashuvining chu-qurlashuvi, davlat mulkining mavjudligi, iqtisodiyotga yo'l-lanadigan kapital rnablag'lar harakati va oqibatlarining uzoq muddatliligi hamda bozor konyunkturasini o'rganishi bilan ifodalanadi. shu boisdan barcha rivojlangan mamlakatlarda iqtisodiyotning rivojlanishi prognozlashtiriladi, dasturlanadi va rejalashtiriladi. iqtisodiyotning rivojlanish istiqbolini aniqlash (prognoz-lashtirish) qisqa muddat (1-2 yil), o'rta muddat (5 yil), uzoq muddatga (20 yil) mo'ljallanadi. bunda mavjud o'tgan davrdagi iqtisodiy rivojlanish holati, bozor konyunkturasining o'zgarib borish tendensiyalariga asoslanib, kelajakdagi iqtisodiy ahvolning qanday bolishi, qanday natijalarga olib kelishi mumkinligi bashorat qilinadi. bu — ekstropolyatsiya usuli de-yiladi. olingan ma'lumotlarga esa xususiy ishbilarmonlarning kapital mablag'lar sarflash rejalarini turli so'rovlar orqali …

2 / 8

asidagi bog'liqlar aniqlanadi. buning uchun tarmoqlararo balansni tuzish, aholi ro'yxatini o'tkazish muhim ahamiyatga ega. bizda bir necha marta tarmoqlararo balans tuzilgan, aholini ro'yxatga olish amalga oshirilgan. iqtisodiy rivojlanishning umumdavlat dasturlari asosida rejalar qabul qilinadi. ilgari ma'muriyatchilikka, buyruqbozlikka asoslangan jamiyatda iqtisodiy rejalar direktiv xarakterga ega bo'lib, yuqoridan belgilanib, quyidagi xo'jalik bo'g'inlari uchun majburiy edi. bozor iqtisodiyoti va mulkning ko'p shakllari mavjud bo'l-gan sharoitda esa dastur va rejalar davlat korxonalari uchun direktiv, xususiy sektor uchun esa taklif, indekativ xarakterga ega bo'ladi. ishbilarmon, tadbirkorlarning rejalarga amal qilishlarini rag'batlantirish maqsadida ularga turli imtiyozlar, ya'ni soliq to'lashda, kredit, subsidiyalar, xomashyo, yoqilg'i-energiya, asbob-uskunalar olishda, tovarlarni eksport qilishda imtiyozlar berilishi lozim bo'ladi. iqtisodiyotni dasturlash va rejalashtirishdan maqsad, bozor iqtisodiyotida yuz berishi mumkin bo'lgan turli nomutanosib-liklar va ortiqcha ishlab chiqarish inqirozlarining oldini olishga qaratilgan bo'ladi. bu tartibga solish vositasining samaradorligi dastur va rejalarning tadbirkorlar manfaatiga qanchalik mosli-giga, davlatning ularni rag'batlantirish, moliyalashtirish imko-niyatlariga hamda rejalarning ilmiylik darajasiga bog'liq bo'ladi. …

3 / 8

ik mexanizmi, boshqaruv shakllari va uslublarini takomillashtirish; xalq xo'-jaligi tuzilmasini qayta qurishga, ishlab chiqaruvchi kuchlarini oqilona joylashtirishga oid takliflar tayyorlash; xalq xo'jaligi balanslarird tuzish asosida iqtisodiy nomutanosibliklarni bartaraf etishga oid takliflarni ishlab chiqish; eksport-import ishlarini davlat yo'li bilan tartibga solish va rag'batlantirish sohasidagi yo'nalishlarni belgilash. iqtisodiyot vazirligi ushbu vazifalarni bajarish orqali iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish vositasi sifatida muhim o'rin tutadi. o'zbekiston respublikasi hududlari ijtimoiy-iqtisodiy darajasi va iqtisodiy-tabiiy salohiyatidagi farqlar ularni istiq-bolda hududiy va tarmoq xususiyatlarini hisobga olgan holda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish dasturiarini ishlab chiqish jarayonlarini takomillashtirishni taqozo etadi. hududni iqtisodiy rivojlantirishni barqarorlashtirish strate-giyasini asoslashning quyidagi yo'nalishlarini inobatga olish maqsadga muvofiqdir: - hudud rivojlanishini boshqarish samaradorligini oshirish maqsadida iqtisodiy va ijtimoiy jarayonlarni tahlil qilish; bu bosqichda hududning erishgan iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanish darajasi tahlil qilinadi; - hududni iqtisodiy va ijtimoiy rivojlantirish strategiyasini asoslash; rivojlanishni prognoz qilish; strategiya asoslanib hudud rivojlanishini tartibga solish metodlari tanlanadi; - kontseptsiya ishlab chiqish va hudud rivojlanishini …

4 / 8

qtisodiy fan nuqtayi nazaridan quyi-dagilardan iborat bo'lishi mumkin: - hududni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishini davlat tomo-nidan qo'llab-quvatlash chora-tadbirlarining maqsadliligi; - hududni rivojlantirishning ustuvor yo'nalishlari bo'yicha resurslarni to'plash va yo'naltirish; - belgilangan harakatni nazorat qilish va tartiblash imkoniyatlarining ochiqligi; - hudud rivojlanishini qo'llab-quvatlashning individu-alligi; - qo'llab-quvatlash mexanizmining ta'sirchanligi; - respublika va mahalliy hokimiyat organlarining hamkor-ligi hamda ular faoliyatining uyg'unligi. hududiy dasturlarni ishlab chiqilishi va amalga oshirilishi hududiy rivojlanishni davlat tomonidan tartibga solishning muhim yo'nalishi hisoblanadi. hududiy dasturlarni bajarishga to'sqinlik qiladigan holatlar va omillarni aniqlash muhim ahamiyatga egadir. hududlarni rivojlantirish bo'yicha qabul qilinadigan das-turlarning bajarilishiga ko'pgina hollarda quyidagi omillar to'sqinlik qilishi mumkin: - respublika va hududiy maqsadli dasturlarni tanlashning sinalgan tizimlarining mayjud emasligi, ularni amalga oshirish ketma-ketligining etarli darajada asoslanmaganligi; - respublika tarmoq dasturlari hududiy jihatlarining etarli darajada ishlanmaganligi; - tarmoq dasturlari hududiy jihatlari monitoringining yo'qligi; - respublika va hududiy dasturlarni amalga oshirish mexanizmining mustahkam emasligi; respublika va hududiy dasturlarni ishlab chiqishda maq-sadli-dasturlash uslubidan …

5 / 8

shirish chora-tadbirlarini, resurslar ta'minotini olishi kerak. dastur maqsadi o'lchamga ega bo'lishi, chora-tadbirlar ti-zimi esa pirovard va oraliq maqsadlarni amaiga oshirish nuqtayi nazaridan ishlab chiqilishi lozim. maqsadli hududiy dasturlar hududiy rivojlanishni tartibga solishning samarali metodi sifatida davlat, mahalliy, jamoaviy, shaxsiy manfaatlami uyg'unlashtirishi hamda jarniyatning barcha aholi tabaqalarini davlatning hududiy siyosatini amalga oshirishga da'vat etadigan, yo'naltiradigan bo'lishi kerak. shuningdek, hududni iqtisodiy va ijtimoiy rivojlantirish dasturlari mamlakatda amal qilayotgan qonunlar, huquqiy me'yoriy hujjatlar asosida ishlab chiqilishi lozim. hududni iqtisodiy va ijtimoiy rivojlantirish dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirishdan ko'zlangan asosiy maqsad hududiy iqtisodiyotni uning tabiiy-iqtisodiy salohiyatidan samarali foydalanish va tashqi manbalami jalb etish yo'li bilan mutanosib va oqilona rivojlantirishdan iboratdir. yuqoridagilardan kelib chiqib, hududiy dasturlarni ishlab chiqishda quyidagi vazifalarni bajarishga alohida e'tibor qaratish lozim bo'ladi; - hudud ijtimoiy-iqtisodiy ahvolini umumiy baholash va iqtisodiy rivojlanishning asosiy tendensiyalari, iqtisodiy o'sish muammolarini va rezervlarini aniqlash; - hududning mahalliy mineral xomashyo, er-suv va mehnat resurslaridan foydalanishning miqdor …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni dasturlash, prognozlash va rejalashtirish"

5-mavzu. ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni dasturlash, prognozlash va rejalashtirish 5.1. ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni dasturlash va prognozlashtirishning zarurligi va ahamiyati. 5.2. maqsadli dasturlar klassifikatsiyasi va ularni ishlab chiqish printsiplari hamda bosqichlari. 5.1. ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni dasturlash va prognozlashtirishning zarurligi va ahamiyati. iqtisodiyotni tartibga solishning eng muhim davlat shakl-laridan biri dasturlash va rejalashtirishdir. ushbu tartibga solish shaklining zaruriyati ishlab chiqaruvchi kuchlarning ri-vojlanishi, mehnat taqsimoti va kooperatsiyalashuvining chu-qurlashuvi, davlat mulkining mavjudligi, iqtisodiyotga yo'l-lanadigan kapital rnablag'lar harakati va oqibatlarining uzoq muddatliligi hamda bozor konyunkturasini o'rganishi bilan ...

This file contains 8 pages in DOCX format (27.4 KB). To download "ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni dasturlash, prognozlash va rejalashtirish", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishn… DOCX 8 pages Free download Telegram