ustrushona ilk o‘rta asrlarda

DOCX 29 pages 1.9 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

kurs ishi mavzu: ilk o’rta asrlarda ustrushona mundarija kirish…………………………………………………………………..3 i.bob: usturshonaning ilk o'rta asrlar davri tarixi 1.1.geografik joylashuvi…………………………………………..……8 1.2. ilk o‘rta asrlarda ustrushonaning siyosiy va jtimoiy-iqtisodiy hayoti………………………………………………………………….12 ii.bob:usturshonaning ilk o'rta asrlar davri arxeologik yodgorliklari 2.1. ustrushona vohasi tarixi va arxeologiyasi……………………….21 2.2. ustrushonaning ilk o‘rta asr davri tarixini o‘rganishda davrlarga bo‘linishi……………………………………………………………..22 2.3. ilk o‘rta asrlarda ustrushona aholisi o‘troqlashish jarayonining o‘sishi natijasida qishloq makonlarining ko‘payishi. . ………………..24 xulosa………………………………………………………………….26 foydalanilgan adabiyotlar ro`yhati……………………………….28 kirish mavzuning dolzarbligi ustrushona ilk o‘rta asrlarda markaziy osiyoning muhim tarixiy-madaniy hududlaridan biri bo‘lib, uning siyosiy, ijtimoiy, madaniy va iqtisodiy hayoti butun mintaqaning taraqqiyotida muhim rol o‘ynagan. bu davrda ustrushona arab xalifaligi bilan munosabatlar, mahalliy hukmdorlar (afshinozoda sulolalari)ning faoliyati, islom dinining kirib kelishi, hamda mahalliy madaniyat va qadriyatlarning o‘zaro uyg‘unlashuvi kabi jarayonlar bilan ajralib turadi.bugungi kunda mazkur tarixiy hududning o‘rganilishi, nafaqat o‘zbek xalqining o‘tmishdagi merosini chuqurroq anglash, balki umumiy markaziy osiyo sivilizatsiyasining shakllanishini to‘g‘ri talqin qilish nuqtai nazaridan ham muhim ahamiyat …

2 / 29

osiyo arxealogiyasi fani olamshumul ahamiyatga ega bo`lgan kashfiyotlar, jahon xalqlari tarixida takrorlanmas saxifalar ochuvchi yangi, qimmatli ma`lumotlar, qadimgi davr madaniyati, amaliy san`ati, me`morchiligi, xunarmandchiligiga mansub nodir topilmalar osoru atiqalar bilan yanada boyildi. bu esa o`rta osiyo hududida inson istiqomati va ishlab chiqarish faoliyati bir necha ming yillardan buyon qaror topganligi, bu muqaddas qadamjoy dunyo sivilizatsiyasining asosiy va eng qadimgi madaniyat markazlaridan biri bo`lganligini yana bir bor e`tirof etadi.lekin bu muvaffaqiyatlar katta geografik mintaqani qamrab oluvchi o`rta osiyo xususan, o`zbekiston arxealogiyasi fanida barcha muammolar izchillik bilan xal etilgan degan ma`noni bildirishga asos bo`lolmaydi. mavzuni o’rganilganlik darajasi. “ilk o‘rta asrlarda ustrushona” mavzusi tarixshunoslikda muhim o‘rin tutadi va bu borada bir qator mahalliy hamda xorijiy olimlar tomonidan ilmiy izlanishlar olib borilgan. dastlab, ustrushona haqida ilk ma’lumotlar arab tarixchilari va geograflarining (al-tabariy, balazuriy, istaxriy, ibn xurdodbeh, ya’qubiy va boshqalar) asarlarida uchraydi. bu manbalar ustrushonaning siyosiy hayoti, ijtimoiy tuzilishi va arab xalifaligi bilan aloqalari to‘g‘risida …

3 / 29

ushonaning iqtisodiy hayoti, qishloq xo‘jaligi va hunarmandchiligi bilan bog‘liq masalalarni o‘rganishgan.shuningdek, arxeologik tadqiqotlar orqali (panjikent, erkurgan, varaxsha kabi yodgorliklarda) bu hududda urbanizatsiya, madaniyat va diniy hayotning yuksak darajada bo‘lganini tasdiqlovchi dalillar aniqlangan.shuni alohida ta’kidlash joizki, hozirgi davr tarixshunosligida bu mavzuni yanada chuqurroq o‘rganish, zamonaviy ilmiy metodlardan foydalangan holda tahlil qilish zarurati mavjud. xususan, ustrushonaning xalqaro aloqalari, ichki siyosiy jarayonlari va ijtimoiy qatlamlari haqida yangi yondashuvlar asosida tadqiqotlar olib borilmoqda.arxealogiya fanidagi shunday kamchilik muammolardan biri o`rta osiyo tarixiy-madaniy o`lkalari, vohalari tarixini arxealogik nuqtai-nazardan o`rganish rejasidagi qarama-qarshilik va tengsizlikdir. bunday salbiy voqelik faqat kattakatta madaniy vohalar o`rtasida, balki bir voha tasarufida joylashgan turli mavzelar o`rtasida ham sodir bo`ldi va ayrim hollarda hanuzga qadar davom etmoqda. agar hozirgi kunda o`rta osiyoning arxealogik xaritasiga nazar tashlagudek bo`lsa haqiqatdan ham qadimgi madaniy o`lkalar tarixini muntazam o`rganilishi darajasi qayerda qay tariqa borayotganligini yetakchi o`rinni egallovchi vohalarni “qoloq” viloyatlarni va albatta xaritadagi “ochilmagan ko`rik” larni ko`rish mumkin. …

4 / 29

baynida mutaxasislar diqqat e`tiboridan chetda qolgan. mirzacho`l, xususan jizzax vohasini turli yo`nalishdagi karvon yo`llari kesib o`tgan va bu yo`llar o`rta asrlarda “ movarounnahrning ulkan savdo badargohi” deb nomlangan samarqand- shosh, sharqiy turkiston, xo`jjand, farg`ona yettisuv va xitoy bilan bog`lab turgan. savdo karvonlari faoliyatida sirdaryo bo`yi va mirzacho`l dashtlarida istiqomat qiluvchi ko`chmanchi chorvador qabilalar ham muhim o`rin tutgan. ko`chmanchi xalqlardan biri bo`lgan qudratli “guz” yoki “uguz” lar haqida arab ezma manbalarida ko`plab ma`lumotlar uchraydi. sirdaryo va jizzax viloyatlarining tog` va tog` oldi mavzelari qadimdan aholi zich joylashgan madaniy o`lkalar qatoriga kirgan. ko`plab chashma, buloq, soy va daryolar havzasida hosil bo`lgan katta kichik bu vohalarda palmakorlikdan tashqari suniy sug`orish tizimlariga asoslangan dehqonchilik va o`troq hayot ancha qadimdan boshlangan. bu xildagi aholi zich joylashgan madaniy vohalarga o`rta asr ustrushonasi tarkibiga kirgan sabat rustakini, zominsuvatrofidagi zomin sarsanda o`lkasini sangzor daryosi xavzasidagi xarkana, feknon viloyatlarini misol qilib ko`rsatish mumkin.qadimgi ustrushonaning bu o`lkalarida keyingi o`n yil …

5 / 29

malumotlari bilan solishtirib moddiy madaniyat topilmalarini qo`shni so`g`d, choch, farg`ona regionlari topilmalari bilan taqqoslab o`rganishga imkoniyat yaratdi. lekin bu izlanishlar ko`lamini ustrushonaning janubiy, sharqiy qismida, aniqrog`i hozirgi tojikiston qirg`iziston respublikalari qarashli hududlarda o`tkazilgan tadqiqotlar va ko`pga kiritilgan ilmiy natijalar ko`lami bilan solishtirganda ancha salbiy tafovut borligini ko`rish mumkin. qayd etilgan va o`rganilgan yodgorliklarning aksariyati o`rta osiyo xalqlarining ma`lum bosqichi iv-v asrlarda shakillanib vi-viii asrlarda rivojlangan ilk feodal munosabatlar davrida mansubdir. shimoli-g`arbiy ustrushona hududlarini va xususan jizzax vohasini muhim, o`troq xayot tarzida o`tgan ko`chmanchi xalqlar tomonidan ommaviy o`zlashtirilishi xuddi shu davrlarga to`g`ri keladi. shu sababli mazkur regionning ilk o`rta asr davriga oib yodgorliklarni o`rganish arxealogiya fani uchun o`troqlashgan xalqlarning ilk tarixi moddiy madaniyati haqida o`ta muhim va qiziqarli ma`lumotlarni beradi. kurs ishining obyekti – ilk o‘rta asrlarda movarounnahrning muhim tarixiy-madaniy hududi bo‘lgan ustrushonaning siyosiy, ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy taraqqiyotidir. xususan, ushbu hududda yashagan xalqlar, ularning boshqaruv tizimi, diniy e’tiqodlari va tashqi …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ustrushona ilk o‘rta asrlarda"

kurs ishi mavzu: ilk o’rta asrlarda ustrushona mundarija kirish…………………………………………………………………..3 i.bob: usturshonaning ilk o'rta asrlar davri tarixi 1.1.geografik joylashuvi…………………………………………..……8 1.2. ilk o‘rta asrlarda ustrushonaning siyosiy va jtimoiy-iqtisodiy hayoti………………………………………………………………….12 ii.bob:usturshonaning ilk o'rta asrlar davri arxeologik yodgorliklari 2.1. ustrushona vohasi tarixi va arxeologiyasi……………………….21 2.2. ustrushonaning ilk o‘rta asr davri tarixini o‘rganishda davrlarga bo‘linishi……………………………………………………………..22 2.3. ilk o‘rta asrlarda ustrushona aholisi o‘troqlashish jarayonining o‘sishi natijasida qishloq makonlarining ko‘payishi. . ………………..24 xulosa………………………………………………………………….26 foydalanilgan adabiyotlar ro`yhati……………………………….28 kirish mavzuning dolzarbligi ustrushona ilk o‘rt...

This file contains 29 pages in DOCX format (1.9 MB). To download "ustrushona ilk o‘rta asrlarda", click the Telegram button on the left.

Tags: ustrushona ilk o‘rta asrlarda DOCX 29 pages Free download Telegram