eksperimental psixologiyaning shakllanishi: bixeviorizm

PPT 36 pages 919.0 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 919.0 KB

File type PPT

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

slayd 1 eksperimental psixologiyaning shakllanishi: bixeviorizm reja: 1.klassik bixeviorizm xulq-atvor haqidagi fan sifatida 2.dj.uotsonning bixeviorizm nazariyasi 3.operant o'rganish nazariyasi 4.b.skinnerning radikal bixeviorizmi uotson djon brodes (1878-1958) amerika psixologi, bexeviorizm asoschisi. 1878 yil 9 yanvarda tug'ildi. psixologiya fanini bevosita his qilinadigan sub'ektiv hodisalar haqidagi fan deb qarovchilarga qarshi chiqib, psixik hodisalarni o'rganishga yangicha yondoshishni targ'ib qildi. o'z nuqtai nazarini 1913 yil yozilgan axborotnomada aks ettirdi. introspektiv psixologiyaga qarama-qarshi tabiiy fanlardagi kabi ob'ektiv metodlarga tayanishi, psixologiyaning predmeti sifatida odamning tug'ilganidan o'limigacha bo'lgan xulqini ko'rishni taklif qildi. d.b.uotsonning fikricha, psixologik tadqiqotlarning asosiy vazifasi xulqni oldindan aytib berish va uni nazorat qilishdan iborat. d.b.uotsonning qarashlari stimul-reaktiv psixologiyada rivojlantirdi. dj.uotson tarbiyaga nisbatan ilmiy yondashuvni chuqur ishlab chiqishni orzu qilib unga xos bo'lgan keskin uslubi haqida quyidagilarni keltirib o'tadi: “agar bolalar tug'ilishini 20 yilga to'xtatish imkoni bo'lsa, eksperiment maqsadi bilan tarbiyalanayotgan bolalardan tashqari va bu yillarni bolalar rivojlanish qonuniyatlarini chuqur o'rganishga bag'ishlab so'ngra egallangan bilimlar asosida …

2 / 36

t to'g'ri shakllantirilganda rasmana me'yordagi sog'lom go'daklardan har kimni katta qilish mumkinligi haqida ta'kidlagan. dj.uotson bixeviorizmi asosiy tadqiqot predmeti tashqaridan kuzatiladigan, kuzatish va o'lchash mumkin bo'lgan inson xulq-atvori tadqiqot metodlari kuzatish eksperimental o'rganish asosiy tushunchalari xulq-atvor,shartsiz reaktsiya, shartsiz stimul, shartli stimul, shartli reaktsiya asosiy g'oyalar tahlil fokusi ichki taxminiy sabablardan tashqi atrof-muhit ta'siriga o'zgargan. xulq-atvorning tashqi ijtimoiy stimul omillar ta'siriga bog'liqligi: asosiy (bazaviy) chizma, “stimul-reaktsiya” o'rgatishning ulkan ahamiyati avvalgi tajriba; o'rgatish rivojlanish. rivojlanish omillari o'rgatish, ijtimoiy omillar ahamiyati insonni o'rganish imkoniyatiga nisbatan optimizm, muhit sharoitlariga ahamiyat qaratish tanqidga uchraganligi -xulq-atvorni ichki psixologik omillarini qat'iy rad etish va butunlay ahamiyat bermaslik; -inson taraqqiyotining o'ziga xos xususiyatlarini e'tibordan chetda qoldirish; -barcha tirik organizmlar xulq-atvorining umumiy qonuniyatlarini qidirish; -inson haqidagi tasavvurlarning mexanikligi; -o'rgatishning passiv xarakteri inson o'zaro ta'sir “ob'ekti” sifatida; -haqiqiy yangi xulq-atvor shakllanishini tushuntirib bo'lmaslik klassik bixeviorizmning markaziy xulosasi quyidagilardan iborat: psixik taraqqiyot bolaning hayoti davomida sodir bo'lib, asosan ijtimoiy muhitga bog'liq …

3 / 36

lar bilan tajriba o'tkazishni ma'n qiladi va u keyinchalik hayvonlar bilan tajriba o'tkazadi. u dunyodagi birinchi eksperimental zoopsixologiya laboratoriyasini ochdi. u dastlab jo'jalar keyinchalik it va mushuklar bilan tajribalar o'tkazadi. hayoti va ijodi u o'z tajribalarining natijalari asosida 1898 yilda “hayvonlar intellekti yoki hayvonlardagi assotsiativ jarayonlarning eksperimental o'rganilishi” nomli doktorlik dissertatsiyasini yoqladi. u o'zining izlanishlarida xulq motivatsiyasining «quyi darajalari»ni o'rganib, kalamushlarda tajriba ishlarini olib borib, jonivorda ochlik, tashnalik va ularning turlicha darajalarini reaktsiya tezligiga nisbatan namoyon bo'lish xususiyatini ochishga intilgan. e.torndayk organizmning javob reaktsiyasi yig'indisini – xulq, qo'zg'aluvchilarining murakkab tizimini vaziyat, tashqi sharoit ekanligini tushuntiradi. shuning uchun inson ongi bilan emas, balki vaziyat bilan boshqariladigan g'oyani ilgari surgan. natijada inson ruhiy dunyosi mexanik ravishda reaktsiyalar yig'indisi bilan tenglashib qoladi. e.torndayk 1912 yil amerika psixologlari assotsiatsiyasi prezidenti etib saylandi. u faoliyati davomida 500 dan ortiq ilmiy asarlar yozgan. u 1949 yilda vafot etgan. yangi xulq-atvorni egallash shartlarini eksperimental tadqiqi shuningdek, o'rgatish …

4 / 36

chalik tez-tez takrorlansa, shunchalik u tezroq mustahkamlanadi va mahkamlanadi. 2.ta'sir (effekt) qonuni (qo'llab-quvvatlash). reaktsiyalarni o'rganishda qo'llab-quvvatlash bilan birga kuzatilganlardan (ijobiy yoki salbiy) biri mustahkamlanadi. 3.tayyorlik (hozirlik) qonuni. sub'ekt holati (ochlik, suvsizlik hissini his qilayotgan) yangi reaktsiyalarni ishlab chiqish uchun ahamiyatsiz emas. 4.assotsiativ o'zgarish qonuni. vaqt bilan chegaradoshlik. ahamiyatli muhim bilan assotsiatsiya qilishda bog'liq bo'lgan neytral stimul ham kerakli xulq-atvorni yuzaga keltira boshlaydi. berres frederik skinner berres frederik skinner 1904 yilning 20 martida pensilvaniya shtatining saskuexanna shaxarchasida tug'ildi. oliy ma'lumotni berres spikner nyu-york shtatining kichikroq ijtimoiy o'quv muassasasining gamilton kollejida oldi. u ingiz tili va adabiyotga ixtisoslashib, kelgusida o'zini adabiyot ijodiyotga bag'shlamoqchi edi. 1926 yilda bakalavr darajasini oldi. psixologiyaga qiziqish skinnerda kolledjni tugatgandan so'ng uyg'ondi. hayoti va ijodi 1928 yilda u garvard universitetining psixologiya bo'limiga o'qishga kirdi. 1931 yidan 1936 yilgacha skinner garvardda ilmiy faoliyat bilan shug'ullanib, o'z diqqatini hayvonlarning fe'l atvorini o'rganishga qaratdi. bu vaqtda u eksperimental qutini ixtiro qildi …

5 / 36

rof etgan. b.f.skinner motivlar, maqsadlar, hissiyotlar, anglanmagan fikrlar va boshqa shu kabi yashirin psixik jarayonlar tushunchasini inkor etgan. skinnerning ta'kidlashicha, inson hulq-atvori dearli uni qurshab turgan tashqi muhit ta'sirida butunlay shakllanadi. qat'iy bixeviorizmning ko'zga ko'ringan nazariyachisi skinner 1904-1990 metodlar orqali insonning barcha xulq-atvorini bilish mumkinligini, chunki ob'ektiv ijtimoiy muhit determinallanganligini e'tirof etgan. b.f.skinner fikriga ko'ra, inson psixikasining qora qutisi empirik tadqiqotlardan chiqarib tashlanishi, bevosita kuzatish mumkin bo'lgan inson xulq-atvorini o'rganishga, oxirgi hisobda inson harakatini aniqlab nazorat qiluvchi muhit omillarini o'rganishga qaratilishi kerak. b.f.skinner hayvonlar xulq-atvorini kalamush kabutar eksperemental tahili inson va hayvonlar uchun umumiy bo'lgan xulq-atvor tomonlarini ochishga imkon beradi deb hisoblangan. xulq-atvorning umumiy qonuniyatiga tayanib ta'lim va tarbiyaning muhim amaliy psixologik-pedagogik vazifasini hal etish mumkin. ijtimoiy muhit o'zgarishlarini manipulatsiya qilib ya'ni bog'liq bo'lmagan o'zgarishlar individning xulq-atvor reaktsiyalarini bog'liq o'zgaruvchilar tahmin qilish va nazorat qilish mumkin. b.f.skinner xulq-atvorining 2 ta asosiy turi mavjudligini e'tirof etgan respondent va operent. biroq uning …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "eksperimental psixologiyaning shakllanishi: bixeviorizm"

slayd 1 eksperimental psixologiyaning shakllanishi: bixeviorizm reja: 1.klassik bixeviorizm xulq-atvor haqidagi fan sifatida 2.dj.uotsonning bixeviorizm nazariyasi 3.operant o'rganish nazariyasi 4.b.skinnerning radikal bixeviorizmi uotson djon brodes (1878-1958) amerika psixologi, bexeviorizm asoschisi. 1878 yil 9 yanvarda tug'ildi. psixologiya fanini bevosita his qilinadigan sub'ektiv hodisalar haqidagi fan deb qarovchilarga qarshi chiqib, psixik hodisalarni o'rganishga yangicha yondoshishni targ'ib qildi. o'z nuqtai nazarini 1913 yil yozilgan axborotnomada aks ettirdi. introspektiv psixologiyaga qarama-qarshi tabiiy fanlardagi kabi ob'ektiv metodlarga tayanishi, psixologiyaning predmeti sifatida odamning tug'ilganidan o'limigacha bo'lgan xulqini ko'rishni taklif qildi. d.b.uotsonning fik...

This file contains 36 pages in PPT format (919.0 KB). To download "eksperimental psixologiyaning shakllanishi: bixeviorizm", click the Telegram button on the left.

Tags: eksperimental psixologiyaning s… PPT 36 pages Free download Telegram